الەم • 16 ماۋسىم، 2021

17 جىلدىق داۋعا نۇكتە قويىلدى. ەو مەن اقش اۆياتسيا سالاسىندا ۋاعدالاستىققا قول جەتكىزدى

11 رەت كورسەتىلدى

اقش پەن ەۋروپالىق وداق ۇشاق ءوندىرىسىن سۋبسيديالاۋعا قاتىستى ورتاق كەلىسىمگە كەلدى. بۇعان دەيىن تاراپتار مامىلەگە كەلە الماي، داۋ 17 جىلعا سوزىلعان ەدى. وسىلايشا، الەمدەگى اۆياتسيا سالاسىنداعى ترانساتلانتتىق باقتالاستىق باسەڭدەدى.

ماسەلەنىڭ ءبارى مىنادان باستالعان. ەۋروپالىق وداق ەلدەرىنىڭ ورتاق جوباسى Airbus پەن اقش-تىڭ Boeing كومپانيالارى اۆياتسيا ءوندىرىسى سالاسىندا ەڭ وزىق كومپانيا سانالادى. سوعان بايلانىستى ەكى كورپوراتسيا ءوزارا باسەكەلەسەدى. 2004 جىلى بۇل باقتالاستىق شيەلەنىسكە ۇلاسىپ، تاراپتار ءبىرىن-ءبىرى ادىلەتسىز باسەكەلەستىك جاسادى دەپ ايىپتادى. سودان بەرى «ەيرباس» پەن «بوينگ» اراسىندا قارا مىسىق جۇگىرىپ ءوتتى دەسەك، ارتىق ەمەس.

قازىرگى تاڭدا ازاماتتىق اۆياتسيا سالاسىندا امەريكالىق Boeing كومپانياسى مەن ەۋروپالىق Airbus كومپانياسىنىڭ شوقتىعى بيىك. نارىقتىڭ 75 پايىزى وسى ەكەۋىنە تيەسىلى. وسى كۇنگە دەيىن AirBus 11 925 ۇشاق جاساپ شىعارسا، «بوينگ» 19 682 اۋە كەمەسىن قۇراستىرعان. بۇل ساننىڭ ءبارى ازاماتتىق اۆياتسيا سالاسىنا تيەسىلى. ايتپەسە، امەريكالىق كومپانيانىڭ اسكەري ۇشاق جاساۋدان دا الدىنا قارا سالمايتىنى بەلگىلى.

نەگىزى، ەكى كومپانيا اراسىنداعى باسەكەلەستىك بۇرىننان بار. 2000 جىلدارعا دەيىن «بوينگتىڭ» ءباسى بيىك-تۇعىن. ماسەلەن، كومپانيا XXI عاسىرعا دەيىن 7658 اۋە كەمەسىن قۇراستىرىپ ۇلگەرسە، وسى ۋاقىت ارالىعىندا ەۋروپالىق باسەكەلەسىنىڭ جاساعان ۇشاقتارىنىڭ سانى 2499-عا ارەڭ جەتكەن. الايدا سودان بەرى AirBus-تىڭ تاپسىرىسى ارتپاسا، كەمىگەن جوق.

اقش 2019 جىلى ەۋروپالىق وداق Airbus-تى حالىقارالىق زاڭعا قايشى تۇردە قولداپ وتىر دەپ ايىپتاپ، دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا ۇيىمىنا شاعىم تۇسىرگەن. ءوز كەزەگىندە ۇيىم امەريكالىقتاردىڭ ءوتىنىشىن قاناعاتتاندىرىپ، قارت قۇرلىقتان كەلەتىن تاۋارلارعا تاريف قويۋعا رۇقسات ەتتى. وسىلايشا، اتلانت مۇحيتىنىڭ شىعىسىنان كەلەتىن ونىمدەرگە جالپى قۇنى 7،5 ملد دوللارلىق سالىق سالىندى.

ءبىر جىلدان كەيىن ەۋروپالىق وداق امەريكالىقتار «بوينگتى» زاڭسىز قولداپ وتىر دەپ ايىپتادى. ءسويتىپ مۇحيتتىڭ ارعى بەتىنەن كەلەتىن تاۋارلارعا قۇنى 4 ملرد دوللارلىق تاريف ەنگىزدى. وسىنىڭ سالدارىنان ەۋروپالىق ىرىمشىك پەن شاراپ اقش-تا قىمباتقا ساتىلسا، امەريكالىق تەمەكى مەن سپيرتتىك ونىمدەردىڭ قارت قۇرلىقتاعى باعاسى شارىقتاپ كەتتى.

 بيىلعى ناۋرىزدا ەۋروپالىق وداق پەن اقش كەلىسىمگە كەلىپ، 4 ايعا دەيىن تاۋارلارعا سالىق سالماۋعا ۋاعدالاسقان-دى. ەندى اتالعان تاريفتەر ءبىرجولا الىنىپ تاستالدى.

«Airbas-Boeing داۋىن وڭتايلى شەشۋ ەو مەن اقش اراسىنداعى سەنىمدىلىكتى ارتتىرىپ، قارىم-قاتىناستى نىعايتادى»، دەيدى ەۋروپالىق وداق ساۋدا ءبولىمىنىڭ باسشىسى ۆالديس دومبروۆسكيس.

«بوينگ» تە، «ەيرباس» تا كەلىسىمدى قۇپتايتىندىقتارىن مالىمدەدى. Airbus بۇل كەلىسىم داۋ باستالعاننان بەرى تاراپتاردى قولدايتىن تەڭ جاعداي جاساۋعا نەگىز بەرەتىنىن ايتادى.

اقش-تىڭ ساۋدا وكىلى كەترين تايدىڭ سوزىنە سۇيەنسەك، ۋاعدالاستىق ەكى تاراپتىڭ ازاماتتىق اۆياتسيا وندىرىسىنە كورسەتىلەتىن قولداۋدى ناقتىلاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سونداي-اق نارىق زاڭىنا كونبەيتىن ويىنشىلاردىڭ اۋە كەمەلەرىنە ينۆەستيتسيا قۇيۋىنا قارسى قادام جاسالاتىنىن دا جەتكىزدى.

كەترين تەيدىڭ ىممەن ايتىپ وتىرعانى – قىتاي. قازىرگى تاڭدا بەيجىڭ بيلىگى ءىرى لاينەرلەرىن دامىتۋ ءۇشىن مول سۋبسيديا ءبولىپ جاتىر. ارينە، ازىرگە قىتايلىق كومپانيالارعا Boeing پەن Airbus-تى قۋىپ جەتۋ قيىن. ونىڭ ۇستىنە، ەكى كومپانيانىڭ ۇشاقتارىن كوپ ساتىپ الاتىن دا قىتاي. سوندىقتان اتالعان ەلدەگى اۆياتسيا سالاسىنىڭ كۇرت دامۋى وندىرىسكە ۇلكەن شىعىن كەلتىرەدى.

وسىلاردى ەسكەرە كەلە، Airbus تا، Boeing تە ورتاق قارسىلاسقا قارسى ارەكەت ەتپەك. مۇنداي جاعدايدا ەلدەگى نەگىزگى كومپانيالاردىڭ مۇددەسىن ەۋروپالىق وداق تا، اقش تا ەسكەرەدى.

سوڭعى جاڭالىقتار

اقتوبەدە قوقىس پوليگونى ورتەندى

ايماقتار • بۇگىن، 19:58

تۋريستكە دە ءتارتىپ بار

ايماقتار • بۇگىن، 18:06

دوللار قايتا قىمباتتاي باستادى

ەكونوميكا • بۇگىن، 11:47

ۇقساس جاڭالىقتار