كۆي جۇقتىرۋ كورسەتكىشى 16%-عا تومەندەدى
ءبىرىنشى ماسەلە بويىنشا دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى الەكسەي تسوي حالىقتى ۆاكتسينالاۋ بارىسى مەن قازىرگى جاعداي تۋرالى باياندادى.
ونىڭ ايتۋىنشا, سوڭعى اپتادا كۆي انىقتالعان جاعدايلار سانى 16%-عا تومەندەدى. رەسپۋبليكادا 15 ماۋسىمداعى جاعداي بويىنشا ينفەكتسيالىق توسەكتىك ورىندار جۇكتەمەسى – 23% (6 655 ورىن), رەانيماتسيالىق توسەكتىك ورىندار جۇكتەمەسى 21%-دى (568 توسەك) قۇرادى. جۇقپالى اۋرۋلار ستاتسيونارلارىنداعى توسەكتىك ورىندار جۇكتەمەسى مەن اۋرۋشاڭدىق جوعارى بولعان 7 وڭىرگە مينيسترلىكتىڭ جۇمىس توبى باردى. دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارمالارىنا وڭىردە مەديتسينالىق كومەكتى ۇيىمداستىرۋداعى انىقتالعان كەمشىلىكتەردى ەسكەرە وتىرىپ, ۇسىنىمدار بەرىلدى.
جۇرگىزىلگەن جۇمىس قورىتىندىسى بويىنشا ينفەكتسيالىق جانە رەانيماتسيالىق ورىندار جۇكتەمەسىنىڭ وڭ ديناميكاسى بايقالادى. بىرقاتار وڭىردە كوپبەيىندى اۋرۋحانالاردا ينفەكتسيالىق بولىمشەلەردىڭ جابىلۋى ەسەبىنەن توسەكتىك ورىن قورىنىڭ قىسقارۋى بايقالادى (15 ماۋسىمداعى جاعداي بويىنشا 19 ساۋىرمەن سالىستىرعاندا الماتىدا 5,6 ەسە, الماتى وبلىسىندا 3,6 ەسە قىسقارعان).
«سوڭعى ايدا كۆي+ جانە كۆي- ناۋقاستارىنىڭ سانى تاۋلىگىنە 2505-تەن 757 جاعدايعا دەيىن, ياعني 3,3 ەسەگە ازايدى, ستاتسيونارلىق ەمدەۋدەگى ناۋقاستار سانى 2,1 ەسەگە, امبۋلاتورلىق ەمدەۋدەگىلەر 1,7 ەسەگە ازايدى. بۇگىنگى كۇنى ۆاكتسينانىڭ شامامەن 4 ملن دوزاسى پايدالانىلدى, ونىڭ ىشىندە ءبىرىنشى كومپونەنتىن 2 547 363 ادام الدى, بۇل ۆاكتسينا الۋعا جاتاتىن حالىقتىڭ 25,7%-ىن قۇرايدى. ال ەكىنشى كومپونەنتتى 1 435 334 ادام الدى», دەدى ا.تسوي.
بۇگىنگى كۇنى ەگۋ پۋنكتتەرىندە ۆاكتسينا دوزالارىنىڭ جەتكىلىكتى سانى بار: ءبىرىنشى كومپونەنتتىڭ شامامەن 1,2 ملن دوزاسى جانە ەكىنشى كومپونەنتتىڭ 914 مىڭ دوزاسى بار. ءبىرىنشى كومپونەنتپەن ۆاكتسينالاۋدىڭ ەڭ از پايىزى – ماڭعىستاۋ وبلىسىندا (13,2%), ودان كەيىن قوستاناي وبلىسىندا (19,5%); ەكىنشى كومپونەنت ماڭعىستاۋ وبلىسىندا – 7,3%.
ۆەدومستۆو باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, بۇگىنگى تاڭدا Ashyq جۇيەسى بارلىق قىزمەت سالاسىنداعى 10 مىڭنان استام نىساندى قامتيدى, 2 ملن 100 مىڭ پايدالانۋشى تىركەلگەن. ۆاكتسينالاۋ پاسپورتى Ashyq قوسىمشاسىمەن بىرىكتىرىلىپ جاتىر. ماۋسىم ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن Ashyq جوباسىن اۋەجايلاردا, تەمىرجول ۆوكزالدارىندا ەنگىزۋ جوسپارلانۋدا. سونىمەن قاتار Ashyq ەنگىزىلگەن ساتتەن باستاپ, پتر تەستىنىڭ وڭ ناتيجەسىمەن 4401 جانە اۋىرعان اداممەن بايلانىستا بولعان 3981 ادام انىقتالدى.
ۇكىمەت باسشىسى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى مەن اكىمدىكتەرگە سانيتارلىق-ەپيدەميالىق جاعدايدى باقىلاۋدا ۇستاۋدى, نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ اكىمدىگىنە سانيتارلىق-ەپيدەميالىق شارالاردى ساقتاۋعا جانە حالىقتى ۆاكتسينالاۋعا ەرەكشە نازار اۋدارۋدى تاپسىردى. «ماسكا تاعۋ رەجىمى, اسىرەسە عيمارات ىشىندە قاتاڭ ساقتالۋى ءتيىس. مونيتورينگتىك توپتار جۇمىستى جانداندىرسىن. ايماقتاعى كورشىلەرىمىزدە اۋرۋدىڭ ءوسۋى بايقالادى, سوندىقتان قوسىمشا الدىن الۋ شارالارىن قابىلداۋ قاجەت. ەڭ الدىمەن ۆاكتسينامەن قامتۋدى كەڭەيتۋ كەرەك. ۆاكتسينالاۋدىڭ كۇندەلىكتى كولەمىن ارتتىرعان ءجون», دەدى ا.مامين.
پرەمەر-مينيستر Ashyq قوسىمشاسىن ودان ءارى ەنگىزۋدى, اقپاراتتىق-ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن كۇشەيتۋدى جانە حالىقتى ۆاكتسينالاۋعا ىنتالاندىرۋدىڭ پارمەندى تەتىكتەرىن ازىرلەۋدى تاپسىردى.
ەكولوگيانى جاقسارتۋ ماسەلەلەرى قارالدى
ۇكىمەت وتىرىسىندا ەكولوگيانى جاقسارتۋ ماسەلەلەرى قارالدى. بۇل جونىندە ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ءمينيسترى ماعزۇم مىرزاعاليەۆ, شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى دانيال احمەتوۆ, الماتى قالاسىنىڭ اكىمى باقىتجان ساعىنتاەۆ, قاراعاندى وبلىسىنىڭ اكىمى جەڭىس قاسىمبەك بايانداما جاسادى.
ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ءمينيسترى ماعزۇم مىرزاعاليەۆ Nur Otan پارتياسىنىڭ باعدارلاماسىن ورىنداۋ اياسىندا 2 ملرد اعاش وتىرعىزۋ, ەلىمىزدىڭ سولتۇستىك وڭىرلەرىن گازداندىرۋ, 6 قوقىس وڭدەۋ زاۋىتىن سالۋ جوبالارىن ىسكە اسىرۋدى باستاۋ جانە تاعى باسقا دا ماسەلەلەر بويىنشا اۋقىمدى جۇمىس قولعا الىنعاندىعىن ايتتى. كولىك قۇرالدارى شىعارىندىلارىنىڭ اتموسفەراعا اسەرىن تومەندەتۋ ءۇشىن قوعامدىق كولىكتى گازعا اۋىستىرۋ بويىنشا بەلسەندى جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتىر, ەلەكتر كولىگىنىڭ سانىن ۇلعايتۋ ىنتالاندىرىلۋدا.
قابىلدانىپ جاتقان شارالار 2025 جىلعا قاراي 10 قالادا اتموسفەرانىڭ لاستانۋ يندەكسىن جوعارى دەڭگەيدەن ورتاشا دەڭگەيگە دەيىن تومەندەتۋگە جانە جالپى العاندا, اۋا ساپاسىن جاقسارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. جۇيەلى ەكولوگيالىق پروبلەمالاردى شەشۋ ماقساتىندا ۇزدىك الەمدىك پراكتيكالاردى ەسكەرە وتىرىپ, جاڭا ەكولوگيالىق كودەكس قابىلداندى, ونىڭ ەلەمەنتتەرىنىڭ ءبىرى – ءىرى وندىرىستەردە وزىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ. جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار جۇرتشىلىقپەن بىرلەسىپ, قورشاعان ورتانىڭ لاستانۋ دەڭگەيىن تومەندەتۋگە, كوگالداندىرۋعا, «تاريحي لاستانۋلاردى» جويۋعا باعىتتالعان جول كارتالارىن ازىرلەپ, بەكىتتى.
ماسەلەنى قورىتىندىلاعان پرەمەر-مينيستر اۆتوپاركتى جاڭارتۋ بويىنشا كەشەندى شارالاردى ودان ءارى ىسكە اسىرۋدى, وتىن ساپاسى مەن شىعارىندىلار كولەمىنە باقىلاۋدى كۇشەيتۋدى, ەلەكتر كولىگى سانىنىڭ ءوسۋىن ىنتالاندىرۋدى تاپسىردى. ۇكىمەت باسشىسى جاقىندا ەلەكترموبيلدەرگە كادەگە جاراتۋ الىمىن الىپ تاستاۋدى مىسالعا كەلتىردى.
ا.مامين ەكولوگيانى جاقسارتۋ بويىنشا وڭىرلىك جول كارتالارىن, اسىرەسە بيىل ءىس-شارالاردىڭ جارتىسىنان ازى ورىندالعان نۇر-سۇلتان جانە الماتى قالالارىنا ورىنداۋدى جانداندىرۋ قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ۇكىمەت باسشىسى اتموسفەراعا زياندى قالدىقتاردى ازايتۋ ماقساتىندا ونەركاسىپتىك كاسىپورىندار ءۇشىن ەڭ وزىق قولجەتىمدى تەحنولوگيالار بويىنشا انىقتامالىقتاردى ۋاقتىلى ازىرلەۋدى تاپسىردى. يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترلىگىنە ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار, سونداي-اق قارجى مينيسترلىكتەرىمەن بىرلەسىپ, قاتتى تۇرمىستىق قالدىقتارعا ارنالعان پوليگونداردىڭ ۇلگىلىك جوباسىن ازىرلەۋ, اكىمدىكتەرمەن بىرلەسىپ, قولدانىستاعى زاڭنامانىڭ جاڭا تالاپتارىنا سايكەس قۇرىلىس پوليگوندارىن قۇرۋ ماسەلەسىن پىسىقتاۋ تاپسىرىلدى.
قاۋىپسىز ەڭبەكتى قامتاماسىز ەتۋدىڭ جاڭا جوسپارى بەكىتىلدى
ۇكىمەت وتىرىسىندا كاسىپورىنداردا قاۋىپسىز ەڭبەك جاعدايلارىن قامتاماسىز ەتۋ شارالارى قارالدى. ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى سەرىك شاپكەنوۆ, توتەنشە جاعدايلار ءمينيسترى يۋري يلين, قوستاناي وبلىسىنىڭ اكىمى ارحيمەد مۇحامبەتوۆ, پاۆلودار وبلىسىنىڭ اكىمى ابىلقايىر سقاقوۆ بايانداما جاسادى.
ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى سەرىك شاپكەنوۆ ءوز بايانداماسىندا قازاقستاندا جۇمىس ىستەيتىن مىڭ ادامعا شاققاندا جازاتايىم وقيعالاردىڭ جيىلىك كوەففيتسيەنتى 0,32-دەن 0,23-كە دەيىن تومەندەگەنىن ايتتى. «قازاقستاندا جىل سايىن 400-دەن استام كاسىپتىك اۋرۋ تىركەلەدى. ولاردىڭ سانى كەيىنگى ءۇش جىلدا 21%-عا ازايدى. قابىلدانعان كەشەندى شارالاردىڭ ناتيجەسىندە سوڭعى بەس جىلدا وندىرىستىك جاراقات العانداردىڭ سانى 10%-عا, ونىڭ ىشىندە قازا تاپقانداردىڭ سانى 16%-عا تومەندەدى. ال مىڭ ادامعا شاققانداعى جازاتايىم وقيعالاردىڭ جيىلىك كوەففيتسيەنتى 0,32-دەن 0,23-كە دەيىن ءتۇستى», دەدى ول.
بيىل بەس ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا جازاتايىم وقيعا سالدارىنان 564 ادام زارداپ شەكتى. ولاردىڭ 19,5%-ى – تاۋ-كەن, مەتاللۋرگيا كاسىپورىندارىندا, 10%-ى – قۇرىلىس سالاسىندا جانە 4,5%-ى كوممۋنالدىق شارۋاشىلىقتاردا جاراقات الدى. رەسمي ستاتيستيكاعا سايكەس 2020 جىلى كاسىپورىنداردا زەرتتەلگەن 1,6 ميلليون جۇمىسشىنىڭ 367 مىڭى زياندى ەڭبەك ورنىندا جۇمىس ىستەگەن. ولاردىڭ باسىم كوپشىلىگى ونەركاسىپتىك وڭىرلەردە, ياعني قاراعاندى, پاۆلودار, شىعىس قازاقستان, ماڭعىستاۋ وبلىستارىندا قىزمەت ەتكەن. ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترىنىڭ مالىمەتىنشە, ءاربىر ەكىنشى ادام شۋ مەن ءدىرىلدىڭ, ال ءاربىر ءۇشىنشىسى جۇمىس ايماعىندا گازدىڭ لاستانۋى مەن شاڭدانۋدىڭ جوعارى جاعدايىندا ەڭبەك ەتكەن.
ەكونوميكا سالالارى بويىنشا زياندى ەڭبەك جاعدايىندا جۇمىسپەن قامتىلعانداردىڭ ەڭ كوپ سانى تاۋ-كەن جانە وڭدەۋ ونەركاسىپتەرىنە تيەسىلى. 2020 جىلدىڭ ناتيجەسى بويىنشا كاسىپتىك ەڭبەك قابىلەتىنەن ايىرىلعان 14,7 مىڭ ازاماتقا 15,5 ملرد تەڭگە مولشەرىندە الەۋمەتتىك قولداۋ كورسەتىلدى. ونىڭ ىشىندە
10 مىڭعا جۋىعىنا بيۋدجەت ەسەبىنەن مەملەكەتتىك جاردەماقى مەن ساقتاندىرۋ قورىنان تولەمدەر بەرىلدى, ال 6 مىڭعا جۋىق ازامات مەملەكەتتىك ساقتاندىرۋ قورىنان الەۋمەتتىك تولەمدەر الدى. 46% ازاماتتىڭ كاسىپتىك ەڭبەك ەتۋ قابىلەتىنەن ايىرىلۋ دەڭگەيى 30 بەن 59% اراسىن قۇرايدى. ولاردىڭ كوپشىلىگى جەڭىل جۇمىسقا اۋىسادى.
سوڭعى ءۇش جىلدا ەڭبەك ەتۋ قابىلەتىنەن ايىرىلعان جۇمىسكەرلەردىڭ ۇلەسى 19%-عا تومەندەدى. 2020-2021 جىلدارى مەملەكەتتىك ەڭبەك ينسپەكتورلارى 11 مىڭنان استام زاڭ بۇزۋشىلىقتى انىقتادى, ونىڭ ىشىندە 34%-ى ەڭبەك قاۋىپسىزدىگى جانە ەڭبەكتى قورعاۋ سالاسىنا تيەسىلى. اتاپ ايتقاندا, قاۋىپسىز ەڭبەك جاعدايلارىن قامتاماسىز ەتپەۋ (20%); جۇمىسشىلاردى ەڭبەك قاۋىپسىزدىگى بويىنشا وقىتۋ مەن نۇسقاما جۇرگىزبەۋ (12%) جاعدايلارى تىركەلگەن. جۇمىس بەرۋشىلەرگە 4,3 مىڭنان استام نۇسقاما بەرىلىپ, 278 ملن تەڭگە سومادا 1,6 مىڭنان استام ايىپپۇل سالىنعان. لاۋازىمدى تۇلعالاردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن قاراۋ ماقساتىندا مەملەكەتتىك ەڭبەك ينسپەكتورلارى ەڭبەكتى قورعاۋ تالاپتارىن بۇزۋ فاكتىلەرى بويىنشا 1,4 مىڭنان استام ماتەريالدى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا جىبەردى, وسى فاكتىلەر بويىنشا 193 قىلمىستىق ءىس قوزعالدى. «قازىرگى ۋاقىتتا مەملەكەتتىك باقىلاۋ قۇرالدارىن جەتىلدىرۋ ماقساتىندا ەڭبەكتى قورعاۋ تالاپتارىنىڭ ساقتالۋىنا پروفيلاكتيكالىق باقىلاۋدى كۇشەيتۋ ءۇشىن اقپارات كوزدەرى مەن تاۋەكەلدەردى اۆتوماتتاندىرۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىلۋدە. تاۋەكەلدەردى باسقارۋدىڭ زاماناۋي جۇيەسىن ەنگىزۋ ماقساتىندا ەلىمىزدىڭ 2,8 مىڭعا جۋىق كاسىپورنى قاۋىپسىزدىك جانە ەڭبەكتى قورعاۋ ستاندارتتارىن ەنگىزدى. رەسپۋبليكا كاسىپورىندارىندا 15 مىڭ وندىرىستىك كەڭەس جۇمىس ىستەيدى, ولاردىڭ مىندەتتەرىنە ەڭبەكتى قورعاۋ بويىنشا 17 مىڭنان استام تەحنيكالىق ينسپەكتوردىڭ قاتىسۋىمەن جۇمىس ورىندارىنداعى ەڭبەك جاعدايلارىن تەكسەرۋدى ۇيىمداستىرۋ كىرەدى», دەدى ۆەدومستۆو باسشىسى.
ەلدەگى 216 كاسىپورىن حالىقارالىق الەۋمەتتىك قاۋىپسىزدىك قاۋىمداستىعى ازىرلەگەن Vision Zero نەمەسە «نولدىك جاراقات» تۇجىرىمداماسىن ەنگىزدى. وسىنداي جۇمىس بەرۋشىلەردى ىنتالاندىرۋ ءۇشىن ولاردى دەكلاراتسيالاۋ قاعيداتتارى نەگىزىندە پروفيلاكتيكالىق باقىلاۋدان بوساتۋدى كوزدەيتىن زاڭناماعا وزگەرىستەر ەنگىزۋ ماسەلەسى قاراستىرىلىپ جاتىر.
وتىرىستا قاۋىپسىز ەڭبەكتى قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى 2025 جىلعا دەيىنگى ءىس-قيمىل جوسپارى بەكىتىلدى. قۇجات تاۋەكەلگە باعدارلانعان ءتاسىل نەگىزىندە ەڭبەكتى قورعاۋدى باسقارۋدىڭ ۇلتتىق جۇيەسىن جاڭعىرتۋدى, جۇمىس ورىندارىندا كاسىپتىك تاۋەكەلدى ازايتۋ بويىنشا جۇمىس بەرۋشىلەردى ەكونوميكالىق ىنتالاندىرۋ جونىندە ۇسىنىستار ازىرلەۋدى, ەڭبەكتى قورعاۋ سالاسىنداعى كاسىپتىك بىلىكتىلىك پەن عىلىمي الەۋەتتى, الەۋمەتتىك ارىپتەستىكتى دامىتۋدى كوزدەيدى.
ماسەلەنى ۇكىمەت باسشىسى اسقار مامين قورىتىندىلادى. ونىڭ ايتۋىنشا, جوسپاردى ىسكە اسىرۋ ناتيجەسىندە وندىرىستىك جاراقاتتانۋ – 10%-عا, زياندى ەڭبەك جاعدايلارىندا جۇمىس ىستەيتىن جۇمىسكەرلەر سانى 20%-عا دەيىن تومەندەيدى دەپ بولجانعان. «وندىرىستىك كاسىپورىنداردا حالىقارالىق Vizion Zero «نولدىك جاراقات» تۇجىرىمداماسىن بەلسەندى ەنگىزۋ قاجەت. ءاربىر جاراقاتتانۋ جاعدايى توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگىندە مۇقيات تالدانىپ, قورىتىندىسى بويىنشا ولاردى بارىنشا ازايتۋ ءۇشىن كەشەندى شارالار ازىرلەنۋى ءتيىس. حالىقارالىق ستاندارتتارعا سايكەس كەلەتىن كاسىبي سىن-تەگەۋرىندەردى باعالاۋ جانە باسقارۋ جۇيەسىن ەنگىزۋ قاجەت», دەدى ا.مامين.
پرەمەر-مينيستر تاۋ-كەن مەتاللۋرگيا كەشەنى مەن قۇرىلىس سالاسى كاسىپورىندارىنا ەرەكشە نازار اۋدارا وتىرىپ, وندىرىستىك جاراقاتتانۋدى ازايتۋ جونىندەگى جۇمىستى جانداندىرۋ قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ۇكىمەت باسشىسى وسى جىلدىڭ 1 جەلتوقسانىنا دەيىن جۇمىس بەرۋشىلەر ءۇشىن ەڭبەك قاۋىپسىزدىگى تالاپتارىنا سايكەستىك بويىنشا ءوزىن ءوزى باقىلاۋعا ونلاين-پلاتفورما ازىرلەۋدى, سونداي-اق ۇكىمەتتىڭ قاراۋىنا جۇمىس بەرۋشىلەردى ەكونوميكالىق جاعىنان ىنتالاندىرۋ تۇرعىسىنان زاڭنامانى جەتىلدىرۋ بويىنشا ۇسىنىستار ەنگىزۋدى تاپسىردى.
توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگىنە مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بىرلەسىپ, وسى جىلدىڭ 1 قىركۇيەگىنە دەيىن قاۋىپتى وندىرىستىك وبەكتىلەردەگى اپاتتى جاعدايدى ازايتۋ جونىندەگى جول كارتاسىن بەكىتۋ تاپسىرىلدى. وڭىرلەردىڭ اكىمدىكتەرىنە كاسىپورىندارمەن بىرلەسىپ, بيىلعى 1 قىركۇيەككە دەيىن قاۋىپسىز ەڭبەك جاعدايلارىن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى جول كارتالارىن بەكىتۋ تاپسىرىلدى.
