ءبىلىم • 10 ماۋسىم, 2021

ۇبت-2021: ارالىق قورىتىندى قالاي؟

1812 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلىمىزدە 2020-2021 وقۋ جىلىندا 150 مىڭعا جۋىق تۇلەك ءبىلىم ۇياسىنان ۇشتى. ەندىگى سىناق – ۇبت.

ۇبت-2021: ارالىق قورىتىندى قالاي؟

بيىلعى تالاپكەرلەردىڭ باعىما, باقىتى ما, ولاردىڭ تەستىلەۋدەن ەكى رەتوتۋگە مۇمكىندىگى بار ءارى ۇبت تاپسىراتىن كۇنى مەن ۋاقىتىن وزدەرى تاڭدايدى. ناتيجەسىندە, تەستىلەنۋشى مەملەكەتتىك ءبىلىمبەرۋ گرانتىن تاعايىنداۋ كونكۋرسىنا ەڭ جوعارى بالل جيناعان سەرتيفيكاتىن ۇسىنا الادى. بۇل ۇمىتكەرلەرگە گرانتتى جەڭىپ الۋىن جەڭىلدەتەتىنى ءسوزسىز.

تەستىلەۋدىڭ جاڭا فورماتى

ءبىلىم جانە عىلىم مينيستر­لى­گى­نىڭ جاقىندا, ناقتىراق ايتقاند­ا, 7 ماۋسىمدا تاراتقاناقپاراتىنا سۇيەنسەك, تۇلەكتەردىڭ 130 مىڭناناستامى ۇبت تاپسىرۋعا نيەت بىلدىرگەن. ولاردىڭ96 پايىزى, ياعني 123 688 تالاپكەر قازىردىڭ وزىن­دەتەستىلەۋدەن ءوتىپ ۇلگەرگەن. ونىڭ ىشىندە باسىمبولىگى (92 458 تۇلەك) تەستىلەۋدى قازاق تىلىندە,
30 967-ءسى ورىس تىلىندە, 263-ءى اعىلشىن تىلىندەتاپسىردى. بيىل مامىردىڭ 23-ىندەگى كورسەتكىشبويىنشا دا تۇلەكتەردىڭ كوبى (52 512 تالاپكەر) ۇبت-نى قازاق تىلىندە تاپسىرعان. ال 19 622 تالاپكەر ورىس تىلىندە, 182-ءسى اعىلشىن تىلىندەتەستىلەۋدەن ءوتتى.

2021 جىلعى ۇبت-نىڭ باستى جاڭا­لىعىاشىقتىق پەن ادىلدىكتى قام­تاماسىز ەتۋماقساتىندا تەستى­لەۋ­دىڭ كومپيۋتەرلىك فورماتتاوت­كىزىلۋى. بۇل جونىندە ءبىلىم جانە عىلىمءمينيسترى اسحات اي­ما­عام­بە­توۆ: «2019 جىلىمەم­لە­كەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ءوزىقاتىسقان تامىز كەڭە­سىن­دە ۇلتتىق بىرىڭعايتەستىلەۋدى ساپالى ۇيىمداستىرۋ تۋرالىتاپسىرما بەرگەن بولاتىن. سوعان سايكەستەستىلەۋدى وزگەرتۋ, ونى بالالارعا ىڭعايلى ءارىبارىنشا اشىق وتكىزۋ كوزدەلدى. ءبىز قازىر وسى ماقساتقا جەتىپ, ۇبت-نى جاڭا فورماتتا وتكىزىپوتىرمىز. ەڭ باس­تىسى, قوعامدا ايتىلىپ جۇرگەنسىن-پى­كىر­لەردى ەسكەرىپ, جاڭا تەحنولوگيالاردىقولدانا وتىرىپ, ۇلكەن وزگەرىستەر ەنگىزدىك», دەگەن ەدى.

نەگىزى وسى فورمات تالاپكەر­لەر اراسىنداعىءبىراز ءتارتىپ بۇ­زۋ­­­­شى­­لىقتاردى انىقتاپ, وڭايجول­­­مەن جوعارى بالل جيناۋ سە­كىل­­دى قي­تۇرقىلىقتاردىڭ الدىن الدى. وعان جاۋاپتىۆەدومس­تۆو­نىڭ 7 ماۋسىمداعى دەرەگىنەن دە كوزجەتكىزۋگە بولاتىنداي. وندا 224 تۇلەكتىڭتەستىلەۋگە كىرگىزۋ كە­­زىن­دە اۋديتورياعا تى­يىم سا­لىن­­­­عان زاتتاردى الىپ كىرۋگە تى­­­رىس­­­قانى ءۇشىنۇبت تاپسىرۋ مۇم­­­­كىن­دى­گىنەن ايىرىلعانى جانەتەستى­لەۋ ەرەجەلەرىن بۇز­عا­­نى ءۇشىن اۋدي­­توريادان563 ادام شىعا­رى­لىپ, تەستىلەۋ ناتي­جە­لەرىنىڭجو­يىل­عانى حابار­لان­عان.

ەكىنشى جاعىنان جاڭا فور­مات­تا­عى ۇبت تالاپكەرلەرگە ءتيىمدى جانە ىڭعايلى. ويتكەنىۇبت ناتي­جە­لەرىن تەستىلەۋ اياق­تال­­­عان­نان كەيىنبىردەن بىلۋگە بولا­دى. جي­نال­­­عان ۇپاي سانى ەكران­عا شى­عا­رى­لادى. بۇدان بولەك تا­لاپكەر قاتەجاۋاپ بەرگەن سۇ­راق­تاردى كورە الا­دى. ۇبت قورى­تىندىلارىمەن كە­لىس­­پەگەن جاع­داي­دا تالاپكەركەلە­سى كۇندى كۇت­پەي-اق بىردەن اپەل­ليا­تسيا­عا ءوتى­نىش بەرۋگە قۇقىلى.

«ۇبت ەلەكتروندى فورماتتا ءوتىپ جاتىر. بۇل نە بەردى؟ بۇعان دەيىن بالالار قاعاز جۇزىن­دە تەست كىتاپشالارىن الىپ, ودان كەيىن ءتيىستى پاراقتارداجاۋاپ­تار­­دى بوياۋ ارقىلى تاپسىراتىن. تەست كىتا­پ­شا­لارىن باسىپ شىعارا­تىن­بىز, كىتاپشالارجەتكەنگە دەيىن ءار­تۇرلى تاۋەكەلدەر دە بولاتىن. ەكىنشىدەن, 2 مىڭعا جۋىق كەزەكشى مۇعالىم جازداءبىر وڭىردەن ەكىنشى وڭىرگە جى­بە­رىلەتىن, وعان ۇلكەنقاراجات بولىنەتىن جانە مۇندا دا ءار­تۇر­لىتاۋەكەلدەر بولاتىن. ۇشىن­­شى­دەن, بۇلاشىقتىق. قازىر كورىپ وتىرسىزدار, ءار اتا-انا بالا­سىنىڭقالاي تاپسىرىپ جات­قانىن ونلاين باقىلايالادى. ءار بالادا ءبىر كومپيۋتەر, ءبىر بەينەكا­مە­را بار, پروك­تو­ري­نگ جۇيەسى ار­قى­لى باقى­­لاۋ جۇر­گىزىلىپ جاتىر. سوندىق­تان كو­شىرىپ الۋ دەگەنسياق­تى اكا­دە­ميالىق ادالدىق قا­عي­­­دا­لا­رىنبۇزۋعا ەشقانداي مۇم­­كىن­دىك جوق», دەدى مينيستر.

 

پەداگوگ ماماندىعىنا ءتۇسۋ بالى جوعارى

بيىل پەداگوگيكالىق مامان­دىق­­­تارعا وقۋعا ءتۇسۋتالاپتارى قاتاڭداتىلدى. سەبە­بى بولاشاق پە­دا­گوگتەردىڭ شاكىرت­اق­ىسى وزگە­لەر­دىكىنەن ەرە­كشە, 42 مىڭ تەڭگە بولىپ بەكى­تىل­دى. وسى­عان وراي ەڭمىق­تى تا­لاپ­­كەرلەر مۇعالىم بو­لۋ­دى تاڭدايباستاعانى باي­قا­لادى. مي­نيستر­لىك­تىڭ مالى­مە­تىن­شە, مۇ­عا­­لىم­ مامان­دىعىن تاڭداعان «التىن بەلگى» يەگەرلەرىنىڭ سانى 2 ەسەگە ارت­قان. سايكەسىنشە باسەكە­لەس­تىك جو­عارىلادى. ەندى پەدا­گو­گي­كا­لىق ماماندىقتارعا ءتۇسۋ ءۇشىن تالاپ­كەرلەر ۇبت-دان كەمى 75 بالل جيناۋى كەرەك. سو­عان قاراماستان تۇلەكتەر مۇ­عا­­لىم ماماندىعىن تاڭ­داپ جا­تىر. سونىڭ ءبىرى – ۇبت-دان 137 بالل جيناعان قاراعاندى قالا­سىنداعى №61 جالپىءبىلىم بەرە­­تىن مەكتەپتىڭ تۇلەگى ءادىل­سا­مات ابيتاەۆ. ول مۇعالىم بولۋدى قالايدى.

«ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋءاربىر تۇلەكتىڭ ومىرىندەگى ما­ڭىز­دى قادام. دەگەنمەن نە­گىز­­گى ماق­سات – ۇبت-نى جاقسى تاپ­سىرۋ عانا ەمەس, ومىردەءوز ورنىڭدى تاۋىپ, تا­بىستى تۇلعا بولۋ. بيىلعى تەس­تى­لەۋ­گە كەلسەك, مۇمكىندىك كوپ. ۇبت اياقتالعانعا دەيىن جا­ۋاپ­تا­رىن وزگەرتىپ, ال­دىڭعى سۇ­راق­تار­عا ورالۋعا بولادى. ەگەر بۇرىن تەستىلەنۋشىلەر جاۋاپ پا­راقتارىن بوياۋعا كوپۋاقىت جۇم­ساسا, قازىر ولاي ەمەس. جانە بۇعان دەيىن جاۋاپ پاراعىن سكانەرمەن تەكسەرۋ كەزىندەدۇرىس تولتىرىلماعان نۇسقالارىنىڭ ەسەپتەلمەي قالۋى سياقتى جاع­دايلار كەزدەسەتىن. ەلەك­ت­رون­­­دى فورمات ارقىلى ءبىز ءوز ناتي­­جەلەرىمىزدى ۇبت اياقتالا سالا بىلدىك. كەيبىر تانىستارىم تەس­تىلەۋ اياقتالعاننان كەيىن بىر­­­دەناپەللياتسياعا بەردى. بۇل ولار­­دىڭ ۋاقىتىنايتارلىقتاي ۇنەم­دەدى», دەدى ءا.ابيتاەۆ.

 

قاشىقتان وقىتۋ
جانە تەستىلەۋ

بىلتىرعى كارانتيندىك شەكتەۋ­­لەر ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى سا­پا­عا كەرى اسەر ەتكەنى انىق. ونلاين جانە قا­شىقتان وقۋ كەزىن­دە ءبىتى­رۋ­شىسىنىپتىڭ وقۋ­شى­­­لارى ۇبت-نى ۇمىتقانداي بولىپ ەدى. اتا-انالاردىڭ الاڭ­دا­ۋى بار, مۇعا­لىم­دەردىڭ, قو­عام بەلسەن­دى­لە­رىنىڭ اشىق پى­كىر­لەرى­نەن كەيىن ءبىلىم جانە عى­لىم مينيس­ترلىگى 11 جانە 12-سى­نىپ وقۋشىلارىن ءداستۇرلى فور­ماتتا وقىتۋ تۋرالى شەشىم شىعار­دى. بۇل ءوز كەزەگىندەتالاپ­كەر­لەر­­دىڭ تەستىلەۋ ناتيجە­لە­رىن دە جاق­سارتۋعا سەپتىگىن تيگىزگەن. مۇنى ۇبت-دان ەڭ جو­عارى 140 بال­دى جيناعان پاۆ­لو­دارداعى ءبىلىم-يننوۆاتسيا ليتسەيىنىڭ تۇلەگى دانيار ۋاليەۆ تە راستاپ وتىر.

«وقۋ جىلىنىڭ باسىندا قيىن بولدى. ويتكەنى پاندە­ميا­عا بايلانىستى ءبارىمىز ونلاين وقىدىق. ونداي فورمات ءداستۇرلى ءبىلىم بەرۋگە جەتپەيدى عوي. بىراق ۇستازدارىمىز با­رىن سالدى. ءۇشىن­شى توقساننان باستاپ ليتسەيگە بارىپ وقىعانىمىز جاق­سى بولدى. اۋەلدە, سول وقۋ جى­لىنىڭ باسىندا ۇبت-دان 70 بال­دىڭ جوباسىندا جيناپءجۇردىم. ءساۋىر ايىن­دا 110 بالعا جەتكىزدىم. مامىر ايىن­دا 120-125 بالل جيناي باستادىم. ءداستۇرلى فورماتتا وقىپ ءجۇ­رىپ تەس­تىلەۋگە دايىندالۋى­مىز نا­تي­جە بەردى. بىراق تەست تاپ­سىر­ما­لارى قيىن, سوندىقتان ەشقاشان ەڭجوعارى بالل جيناپ كورمەدىم. باسىندا سەنبەدىم. الايدا سولاي بولدى. مۇندا ءبىر ساتتىلىكتىڭبولعانى انىق», دەيدى د.ۋاليەۆ. ءيا, باعى مەن بابى قاتار شاپتى دەگەن وسى شىعار.

 

سوڭعى جاڭالىقتار