ۆەدومستۆو باسشىسى وتكەن جۇماداعى حالىق الدىندا ەسەپ بەرۋ كەزدەسۋىندە ەڭ الدىمەن پەداگوگتەردىڭ جالاقىسى ماسەلەسىنە توقتالدى.
«مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باستاماسىمەن «پەداگوگ مارتەبەسى» زاڭىنىڭ شەڭبەرىندە پەداگوگتەردىڭ جالاقىسى ارتتى. اتالعان كورسەتكىش 2025 جىلعا قاراي تاعى 2 ەسە كوبەيتىلەدى. وسى ماقساتتا الداعى 3 جىلدا قوسىمشا تاعى 2 ترلن تەڭگە قارجى بولىنەدى. بۇدان بولەك ءبىز پەداگوگيكالىق ماماندىقتارعا ەڭ ۇزدىك تۇلەكتەردى تارتۋ ءۇشىن بولاشاق پەداگوگتەردىڭ ستيپەندياسىن 42 مىڭ تەڭگەگە كوتەردىك. وسىعان قوسا تالاپتاردى دا كۇشەيتتىك. پەداگوگيكالىق ماماندىقتارعا وقۋعا ءتۇسۋ ءۇشىن تالاپكەر ۇبت نەمەسە كەشەندى تەستىلەۋدە كەمى 75 بالل جيناۋ كەرەك. بىلتىرعى ۇبت ناتيجەسى بويىنشا پەداگوگ بولعىسى كەلەتىن «التىن بەلگى» يەگەرلەرىنىڭ سانى ەكى ەسەگە ارتتى», دەدى مينيستر.
بولاشاق پەداگوگتەرگە ارنالعان تالاپتاردىڭ قاتارى جوعارىدا اتالعان شەكتى بالمەن شەكتەلىپ قالمادى. بيىلدان باستاپ پەداگوگيكالىق ماماندىقتاردى وقىپ شىققان كاسىپتىك-تەحنيكالىق نەمەسە جوعارى وقۋ ورنىنىڭ تۇلەكتەرى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنا جۇمىسقا تۇرماس بۇرىن سەرتيفيكاتتاۋدان وتەدى. ولار اۋەلى وزدەرىنىڭ پەداگوگ بولىپ جۇمىس ىستەي الاتىنىن دالەلدەۋى ءتيىس. بۇل سەرتيفيكات ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا ەشقانداي ەڭبەك ءوتىلى جوق تۇلەكتەر مەن ماماندارعا ارنالعان.
وسىدان سوڭ ۆەدومستۆو باسشىسى ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا اتقارىلعان جۇمىستار مەن الداعى جوسپارلارعا كەزەڭ-كەزەڭىمەن توقتالدى.
مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم بەرۋ. ەلىمىزدە 2020 جىلى 362 بالاباقشا سالىندى. ونىڭ 314-ءى – جەكەمەنشىك. ال جالپى رەسپۋبليكا كولەمىندە 10 849 مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىم بار. ونىڭ 56 پايىزى, ياعني 6 069-ى – مەملەكەتتىك. 3-6 جاستاعى بالالاردى بالاباقشامەن قامتۋ 98,7 پايىزعا جەتكەن. بىراق ءالى دە مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىم كەزەگىندە تۇرعان بالالار بار. ويتكەنى الداعى ۋاقىتتا 1-3 جاستاعى سابيلەردى بالاباقشامەن تولىق قامتۋ ماسەلەسى شەشىلگەن جوق. 1-6 جاستاعى بالالاردىڭ 81,6 پايىزى, 2-6 جاستاعى بالالاردىڭ 77,2 پايىزى مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىممەن قامتاماسىز ەتىلگەن.
ورتا ءبىلىم بەرۋ. ءمينيستردىڭ بايانداماسىندا كەلتىرىلگەن دەرەككە سۇيەنسەك, بىلتىر 102 مەملەكەتتىك, 56 جەكە مەكتەپ سالىنعان. جەكەمەنشىك-ارىپتەستىك نەگىزدە سالىنعان جەكەمەنشىك ورتا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنا 53 مىڭ ورىنعا مەملەكەتتىك تاپسىرىس بەرىلگەن. جەكەمەنشىك-ارىپتەستىك جۇيەسىن ەنگىزگەلى بەرى رەسپۋبليكا كولەمىندە جەكە مەكتەپتەردىڭ سانى 2 ەسە ارتتى. 2021 جىلى 200 مەكتەپ سالۋ جوسپارلانعان.
ورتا ءبىلىم بەرۋدەگى وزەكتى ماسەلە – وقۋلىقتاعى ولقىلىقتار. مينيسترلىك وقۋلىقتار ازىرلەۋ مەن ونى ساراپتامادان وتكىزۋدىڭ جاڭا جولىن بەكىتتى.
«جاڭا فورمات وقۋلىقتاردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ ماقساتىندا قولعا الىندى. بۇدان بىلاي ءبىز وقۋلىقتاردى ەمەس, وقۋلىقتار نەگىزگە الىنىپ ازىرلەنەتىن تيپتىك وقىتۋ جوسپارلارى مەن باعدارلامالارىن دا ساراپتامادان وتكىزەمىز. سونىمەن قاتار وقۋلىقتاردىڭ مازمۇنى مەن قۇرىلىمىنا قويىلاتىن تالاپتار دا وزگەرتىلدى. باستى ءرول – وقۋلىقتى جازاتىن اۆتورلار مەن ونى ساراپتامادان وتكىزەتىن ساراپشىلاردا. وسىنى ەسكەرىپ, ولاردى الدىمەن ماڭىزدى جۇمىسقا دايىنداپ, وقىتىپ, سەرتيفيكاتتاۋدان وتكىزەمىز», دەدى ۆەدومستۆو باسشىسى.
مەكتەپتەردە «دەبات قوزعالىسى», «وقۋعا قۇشتار مەكتەپ» جوبالارى قولعا الىنعان. جاڭا جوبالار نەگىزىندە بالالاردى كىتاپ وقۋ مادەنيەتىن, سونداي-اق ومىرگە قاجەتتى ءوز ۇستانىمىن جەتكىزۋ جانە دالەلدەۋ داعدىلارىن قالىپتاستىرۋدى كوزدەيدى. ال «مىڭ بالا» وليمپياداسى اۋىل بالالارىن قولداۋعا باعىتتالعان.
مەكتەپتەردىڭ ديرەكتورلارىن تاعايىنداۋ مەن مۇعالىمدەردى جۇمىسقا قابىلداۋ تارتىبىنە دە وزگەرىستەر ەنگىزىلدى. بۇدان بىلاي ورتا ءبىلىم بەرۋ وشاقتارىنىڭ باسشىلارىنا ارنالعان «روتاتسيا» جۇيەسى ەنگىزىلمەك.
«ديرەكتورلاردى روتاتسيا ينستيتۋتىنان وتكىزۋ وتە ماڭىزدى. ارىپتەستەر اراسىندا تۇسىنبەۋشىلىك, ۇرەي دە بار. سوندىقتان ءبىر نارسەنىڭ باسىن اشىپ ايتۋ كەرەك. ءبىر ۋاقىتتا, 1 نەمەسە 5 جىلدىڭ ىشىندە بارلىق مەكتەپ باسشىلارىن ءبىر مەكتەپتەن ەكىنشىسىنە اۋىستىرۋ كوزدەلمەگەن. مۇنى كەزەڭ-كەزەڭىمەن ەنگىزەمىز. بۇل – كادر الەۋەتىن ارتتىرۋعا قاجەتتى قۇرال. وسىعان قوسا مۇعالىمدەردى قىزمەتكە قابىلداۋ ءتارتىبى دە وزگەرەدى. بۇعان دەيىن مۇعالىمدەردى جۇمىسقا الۋ ديرەكتورلاردىڭ قۇزىرىندا بولسا, ەندى بۇل كونكۋرستىق نەگىزدە جۇزەگە اسىرىلادى», دەدى مينيستر.
بيىلعى ماڭىزدى جاڭالىق رەتىندە قوسىمشا ءبىلىم بەرۋگە دە مەملەكەتتىك تاپسىرىس قاراستىرىلاتىنىن اتاپ وتكەن ءجون. ەندى قوسىمشا ءبىلىم بەرۋمەن اينالىساتىن جەكەمەنشىك ۇيىمدار مەملەكەتتىك تاپسىرىسپەن وقىتا الادى.
كاسىپتىك-تەحنيكالىق ءبىلىم بەرۋ. ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن ىسكە اسىرىلىپ جاتقان «جاس مامان» جوباسى اياسىندا 2020 جىلى 80 كوللەدجدىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسى جاڭارتىلعان. 2021 جىلى بۇل جۇمىس تاعى 100 كوللەدجدە جۇرگىزىلمەك.
«مۇنداي ماڭىزدى جوبا تەك ماتەريالدىق-تەحنيكالىق باعىتتا جۇمىس جۇرگىزۋگە باعىتتالماعان. ءبىز وسى جوبانىڭ شەڭبەرىندە كاسىپتىك-تەحنيكالىق ءبىلىم بەرۋدىڭ باعدارلاماسىن جاڭارتۋ مىندەتتەرىن دە قولعا الامىز. اتالعان سالادا ساپالى كادرلار دايارلاۋ ءۇشىن باعدارلامالاردىڭ مازمۇنى بويىنشا جۇمىستار اتقارىلىپ جاتىر», دەدى ا.ايماعامبەتوۆ.
جوعارى ءبىلىم. مينيسترلىك ەلىمىزدەگى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ اكادەميالىق دەربەستىگىن دامىتۋدى جالعاستىرادى. بيىل العاش رەت جوعارى وقۋ ورىندارىنا تۇسۋگە ارنالعان ۇبت ەلەكتروندى فورماتتا ءوتتى. ستۋدەنتتەردىڭ ستيپەندياسى ارتتى. ستۋدەنتتەردى ىنتالاندىرۋ جۇمىسى تاعى جالعاسپاق. ءمينيستردىڭ مالىمدەۋىنشە, باكالاۆرياتتاردىڭ قازىرگى 26 186 تەڭگە ستيپەندياسى 2025 جىلى 52 372 تەڭگەگە; سايكەسىنشە ماگيسترانتتاردىڭ بۇگىنگى قولعا الاتىن 66 913 تەڭگە ستيپەندياسى 117 098 تەڭگەگە, دوكتورانتتاردىكى 150 مىڭ تەڭگەدەن 262 مىڭ تەڭگەگە كوتەرىلەدى.
ستۋدەنتتەردىڭ عانا ەمەس, ۋنيۆەرسيتەتتەردەگى وقىتۋشىلاردىڭ دا جالاقىسىنىڭ جايى قاراستىرىلعان. بۇل مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ گرانتىنىڭ قۇنىن ارتتىرۋ ەسەبىنەن جۇزەگە اسىرىلدى. بۇرىن ءبىر گرانتتىڭ قۇنى 340-420 مىڭ تەڭگە بولسا, قازىر 1 ملن تەڭگە. سونىڭ ناتيجەسىندە مەملەكەتتىك جوعارى وقۋ ورىندارىندا جۇمىس ىستەيتىن پروفەسسورلىق-وقىتۋشىلىق قۇرام وكىلدەرىنىڭ ەڭبەكاقىسى 20 پايىزعا, ال ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتتەردە ەڭبەك ەتەتىن وقىتۋشىلاردىڭ جالاقىسى 28 پايىزعا ارتقان.
عىلىم. عىلىم سالاسىندا قولعا الىنعان ماڭىزدى باستامانىڭ ءبىرى –عالىمدارعا ارنالعان تاعىلىمداما. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىمەن ەندى 500 قازاقستاندىق عالىم جىل سايىن الەمدەگى ەڭ بەدەلدى عىلىمي ورتالىقتار مەن ينستيتۋتتاردا تاعىلىمدامادان وتەدى. وسى باستامانى «بولاشاق» حالىقارالىق باعدارلامالار ورتالىعى ىسكە اسىرادى جانە جاس عالىمدارعا (پوستدوكتورانتتارعا) جىل سايىن 1000 گرانت بولىنەدى.
ال وتاندىق عىلىمنىڭ 2020 جىلعى ەڭ ۇلكەن جەتىستىگى – قازاقستاندى كوروناۆيرۋسقا قارسى ءوز ۆاكتسيناسىن ازىرلەپ, قولدانىسقا ەنگىزگەن الەمدەگى 5 ەلدىڭ قاتارىنا قوسقانى. قازاقستاندىق عالىمدار ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ عىلىم كوميتەتىنە قاراستى بيولوگيالىق قاۋىپسىزدىك پروبلەمالارى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ بازاسىندا QazVac ۆاكتسيناسىن جاساپ شىعاردى.
بۇدان بولەك بيىل العاش رەت 23 عىلىمي ۇيىمدى قاجەتتى قۇرالدارمەن جابدىقتاۋعا قارجى قاراستىرىلدى. گرانتتىق قارجىلاندىرۋدىڭ شاعىن جانە جەكە گرانتتارى, سونداي-اق حالىقارالىق كوللابوراتسياعا ارنالعان گرانت ەنگىزىلدى. گرانتتىق قارجىلاندىرۋ ەسەبىنەن ەلىمىزدە 1 160 جوبا ىسكە اسىرىلىپ جاتىر.
