ونەر • 25 مامىر, 2021

بوياۋ ەركىندىكتى سۇيەدى

623 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

بەينەلەۋ الەمى ونەرگە جاتا ما؟ ەسىڭىزگە پيكاسسونى ءتۇ­سى­رىڭىزشى. ول سۋرەت كەڭىس­تىگىن عىلىمي وبەكت رەتىندە تانىعان قالى­بى جوق عۇلاما. قيالعا جۇيرىك شەبەر كارتينا جازعان ساتىندە جاڭا ءبىر دۇنيەنىڭ ەسىگىن اشقانداي بولادى. ۇنەمى سولاي. ءوزىن قايتالاعان كۇنى قىلقالامىمەن قوشتاسۋعا دايىن. ال ءبىز نەنى كورەمىز, سونىڭ تىلىندە سويلەۋگە ادەت­تەنىپ العانبىز. شەڭ­بەر ىشىندەگى شيمايلار ادام­نىڭ تانىمىن تارىلتادى. بوياۋلار ەركىندىكتى سۇيەدى. ولار دا قۇس سەكىلدى.

بوياۋ ەركىندىكتى سۇيەدى

سۋرەتشىلەر وداعىنىڭ مۇ­شەسى مارات بەكەەۆتىڭ «تولىق اي ءىى» كارتيناسىنداعى تۇستەردىڭ ءبىر-بىرىمەن ماتاسا كەلىپ, جاڭا ءبىر ەسىك­تىڭ قاقپاسىن قاعىپ تۇ­رۋى وقىر­ماننىڭ كوڭىل تولقىنى­­­سىن تۋعىزۋى مۇمكىن. كەز كەلگەن ەسىك – جاڭا جولداردىڭ العاشقى ادى­­مى. كارتينا سيمۆوليزم ەلە­مەنت­تەرىمەن ابستراكتسيونيزم ستيلىندە ورىندالۋىنىڭ ءمانى سوندا جاتىر.

 ابستراكتسيونيزم – كەسكىندەمە مەن ونەردەگى جالپى قورشاعان ورتانى ناقتى بەينەلەۋدەن باس تار­تا­تىن ستيل. بۇل ءستيلدى ۇ­س­تانۋ­شىلار كورەرمەندەرگە بەل­گىلى ءبىر سەزىم تۋدىرۋ ءۇشىن سى­زىق­تاردى, جازىقتىقتاردى جانە باسقا دا نىسانداردى بىرىك­تىرە وتىرىپ قاراپايىم جانە كۇر­دەلى پىشىندەردى سالادى ءھام تۇستەردى ويناتادى.

تۋىندى كوشپەلى تايپالار­دىڭ ەجەلگى مادەنيەتىنىڭ ءبىرى – تاڭىر­شىلدىك سيمۆولدارىنا تولى. ونەر­دەگى سيمۆولدىق تۋىن­دى­لار­عا ءتان قاسيەتتەر – ميستيكا, جۇمباق ميفتىك جانە كيە­لى تا­قى­رىپتار جانە سيۋجەتتەر, يشارا­لار, استارلاپ جەتكىزۋ. وسى­لاردىڭ بارلىعى مارات بەكەەۆ­تىڭ كارتينالارىندا بار.

شىنىندا, ءبىز قالالىقتار قاۋىرت كۇندەردىڭ قىم-قۋىت جۇگى­رى­سىمەن اپتىعىپ ءجۇرىپ, تىرشىلىك كورىنىستەرىنەن اسەر الا المايمىز. جۇمىسقا ادەت­تەگىدەي اسىعىپ بارا جاتقان كەزى­ڭىزدە كوشەدەگى ويىن بالاسى جولىڭىزدى بوگەپ: «اعاتاي, جاڭا عانا اسپاننىڭ انەبىر شەتى جۇمساق كوگىلدىر تۇستەن جىبەك كۇلگىنگە قاراي اۋىسىپ ەدى, ەندى كەلىپ توتيايىنداي كوكپەڭبەك بولا قالىپتى عوي», دەپ ءتىل قاتسا, نە دەپ ايتارىڭىزدى ويلاندىڭىز با؟ سۇراۋشىنىڭ اقىل-ەسىنىڭ دۇرىس نە بۇرىستىعىنا كۇمان كەلتىرىپ, ءارى قاراي شارۋاڭىزعا بەتتەيتىن ەدىڭىز. ومىرگە بالا تۇسىنىكپەن قاراۋ ءسىز ءۇشىن قوراش, وتە قارابايىر تولعام سەكىلدى.

اسپاننىڭ اينىعىشتىعىنا, جارىقتىڭ جەر بەتىنە اسەرىنە, ءسات سايىن وزگەرىپ وتىراتىن كۇن شۇ­عىلاسى مەن كولەڭكەنىڭ تارتىسىنا, ءتۇن جامىلعان دۇنيەنىڭ ديدارىنا بوياۋ جاقساڭىز, ءومىر ءبىر ساتتە وزگەرىپ شىعا كەلەتىن ەدى. بىراق كوك اسپاننىڭ بەتىندە قال­قىعان قازباۋىر بۇلتتاردىڭ ءبىر قالىپتا تۇرمايتىنى وكىنىش­تى. ايتپەسە ومىرگە سۋرەتشىنىڭ كوزى­مەن قاراعانعا نە جەتسىن!

 سوندىقتان عوي, كارتيناعا ءبىر قاراعاندا وعان بەيبەرەكەت جينالعان سىزىقتار, فيگۋرالار مەن تاڭبالار سالىنعان سياقتى. ال زەردەلەپ قارايتىن بولساق, سۋرەتشىنىڭ كورەرمەندى بەلگىلى ءبىر ويلارعا نەمەسە كوڭىل كۇيگە اكەلەتىن تۇتاس كومپوزيتسيا جاساعانى تۇسىنىكتى بولادى. سۋرەتتەگى گرافيكا ەلەمەنتتەرى كەسكىندەمەگە اۋىسىپ وتىرادى. ولار قاتار تۇرادى, ارالاسادى جانە كورەرمەندى تاڭعالدىرادى. ءمۇيىزدى باسىن يگەن الىپ بۇقانى, ەكى بالاپان جاتقان ۇيانى, اتتى جانە بالىقتى كورەسىز.

سۋرەتشىنىڭ ەڭ كەرەمەت قا­سيەتى – تۇستەردى ويناتا بى­لۋىندە. ونىڭ كارتينالارى كەرە­عارلىق ۇستانىمىمەن قۇرىل­سا دا, بوياۋ­لاردىڭ رەڭكتەرى باسەڭ­دەتىلسە دە, ولاردىڭ كەز كەلگەنى جالپى ءتۇسى­نىڭ قانداي بولعانىنا قارا­ماس­­تان, ۇيلەسىمدى ورنالاسقان. بۇل سۋرەت تە جيناقى ءارى استارلى. كورىپ تۇر­عاندارىڭىزداي كوم­پوزيتسيالىق ىرعاقتاردىڭ بەي­بەرەكەتتىگى قارا نەمەسە كوك تۇس­تەرمەن بەينەلەنگەن. بۇل ونىڭ جۇمىستارىنا ەرەكشە مەتا­فيزيكالىق ءمان بەرەدى.

كارتينا جازۋدا قويىلاتىن ەرەجەلەردى اتتاپ ءوتىپ, ايدىڭ كوز قارىقتىرار جارىعىن, كوڭىل بيى­گىندە جاڭبىردىڭ توگىپ ءوتىپ, تەڭىزبەن ارالاسىپ, جارتاسقا ۇرعان كوك دولى كەيپىن كەنەپكە تۇسىرە بىلگەن, ۇستاتپايدى-اۋ دەگەندى دارگەيىنە جىققان اۆ­تور­دىڭ ەڭبەگى ۇلكەن. ايعا جەردەن كوز سالعان جانارلاردىڭ جيىن­تىعى بار مۇندا. پالي­تراداعى بوياۋلاردىڭ ارقايسىسى ءوز ورىندارىنان جىلجىپ, قۇبىل­ما­لى رەڭككە, تاڭعاجايىپ تۇستەر­گە ۇلاسۋعا اسىعىپ تۇرعانداي. سا­عىمداي قۇبىلىپ, سابىنداي بۇ­زى­لىپ, تانيتىندى دا, تانىماي­تىندى دا وزىنە تەلمىرتكەن تۋىن­دىنىڭ جۇمباعى وسىندا.

بەينەلەۋ ونەرىنىڭ بيىك مىن­بەرى­­نەن قاراعاندا, جەتى بوياۋ تۋ­را­لى ورتاعا سالار پىكىر, جەكە تالعام تۇرعىسىنان اۆتورعا قويار ساۋال­­دار كوپ. جەتى بوياۋ ارقى­لى ادال­دىق پەن ارامدىقتى, اڭ­قاۋ­لىق پەن قۋلىقتى, ماحاببات پەن زۇ­لىم­دىقتى, ءسۇيىنۋ مەن كۇ­يىنۋ­دى, ءبىر سوزبەن ايتقاندا, ءومىر دەگەن ۇلكەن ۇعىمعا ءتان كەرە­عار قۇ­بىلىستاردى اي بەتى­نە ورنا­لاس­تىرعان سۋرەتشىنىڭ جال­عىزدى كوپتەن, جالپىنى جال­قىدان بولە قارا­مايتىنى سەزى­لەدى. مىڭداعان جۇل­دىزدار­دىڭ اراسىندا, اسقاق قالپىن جوعالت­پاعان, كوزگە بىردەن شا­لى­ناتىن سۇلۋ ايدىڭ سىزباسى رەنتگەنگە تۇسكەندە وسىلاي بول­ماق. بۇل سۋرەتشىنىڭ ءوز اس­پا­نىن­داعى ايى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار