19 مامىرداعى مالىمەت بويىنشا 36 617 ادام كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنان ەمدەلىپ جاتىر. ولاردىڭ ىشىندە 13 452 ناۋقاس ستاتسيوناردا, 23 165 ناۋقاس امبۋلاتوريالىق دەڭگەيدە ەم قابىلداۋدا. ىندەتكە شالدىققانداردىڭ اراسىندا 761 ادامنىڭ جاعدايى اۋىر, 185 ناۋقاستىڭ جاعدايى وتە اۋىر, 110 ناۋقاس ءوجج اپپاراتىندا جاتىر.
ۆاكتسينا سالدىرتقانداردىڭ جالپى سانى 1 898 604 ادام بولسا, ونىڭ ىشىندە 802 090 ادام ۆاكتسينانىڭ ەكىنشى كومپونەنتىن العان. وسى رەتتە دەنساۋلىق ساقتاۋ ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى مارات شورانوۆ ۆاكتسينالاۋ قارقىنى باسەڭدەگەنىن راستادى.
– ءساۋىر ايىندا ۆاكتسينالاۋ قارقىنى تاۋلىگىنە 100 مىڭنان استى. بۇگىنگى تاڭدا ءبىر كۇندە ۆاكتسينا العان ادامداردىڭ سانى 30 مىڭ مەن 60 مىڭ ارالىعىندا بولىپ جاتىر. بىراق ءبىرىنشى كەزەكتەگى مىندەت – حالىقتى ۆاكتسينالاۋ مۇمكىندىگىن قامتاماسىز ەتۋ. قازىر ۆاكتسينالاۋ كەزىندەگى حالىقتىڭ بەلسەندىلىگى تومەندەپ جاتقانىن كورىپ وتىرمىز. بۇل, ەڭ الدىمەن, مامىر ايىنداعى مەرەكە كۇندەرىنىڭ كوپ بولعانىمەن بايلانىستى شىعار. ءبىز حالىقتىڭ كۇمانى سەيىلىپ, وسىناۋ ەل ءۇشىن اسا ماڭىزدى شاراعا بەلسەندى قاتىسادى دەپ ۇمىتتەنەمىز, – دەدى م.شورانوۆ
سونىمەن قاتار ول ۆاكتسينا سالدىرعانداردىڭ ىشىندە سوزىلمالى اۋرۋى بار ناۋقاستار مەن 65 جاستان اسقان ادامداردىڭ ۇلەسى قانشا ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
– قازىر ديسپانسەرلىك ناۋقاستار توبىنا جاتاتىن ادامداردىڭ ىشىندە سوزىلمالى اۋرۋى بار ناۋقاستاردىڭ
4%-عا جۋىعى ۆاكتسينا الدى. مينيسترلىك وڭىرلەردەگى احۋالدى باقىلاي وتىرىپ, الداعى ۋاقىتتا ۆاكتسينا الۋعا قارسى مەديتسينالىق كورسەتىلىم بولماعان جاعدايدا سوزىلمالى اۋرۋى بارلاردى دا ۆاكتسينا سالدىرۋعا شاقىرۋدى جوسپارلاۋدا. سونداي-اق 250 مىڭنان اسا جاسى 65 جاستان اسقان ادام ۆاكتسينا سالدىردى, – دەدى ۆيتسە-مينيستر.
جالپى, ەل اراسىندا كوروناۆيرۋسقا بايلانىستى نەشە ءتۇرلى الىپقاشپا اڭگىمەنىڭ تاراعانى بەلگىلى. سونىڭ ءبىرىن م.شورانوۆ جوققا شىعارىپ, امەريكالىق عالىمداردىڭ قازاقستاندا ىندەتتەن 80 مىڭ ادام قايتىس بولدى دەگەن دەرەگى اسىرا كورسەتىلگەنىن ايتتى.
– شىنىمەن دە مەديتسينالىق كورسەتىلىمدەر جانە باعالاۋ ينستيتۋتى (اقش) عالىمدارىنىڭ ءولىم-ءجىتىم تۋرالى حابارلاماسى بولدى. ولار كوروناۆيرۋس پاندەمياسى كەزەڭىندە قوسىلعان ءولىم-جىتىمدەر بويىنشا گيپوتەزاعا تەستىلەۋ جۇرگىزگەن. عالىمدار وزدەرىنىڭ جۇمىسىندا مالىمەتتەردى وڭدەۋدىڭ ءتۇرلى ادىستەرىن قولداناتىنىن, دەرەكتەر نەگىزىندە «تەوريالىق گيپوتەزا» تۇزەتىنىن تۇسىنەمىز. الايدا بۇگىندە ونى تەكسەرۋ مۇمكىن ەمەس. ەڭ الدىمەن اتالعان ينستيتۋتتان قازاقستانعا دا, دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنە دە ساۋال كەلىپ تۇسپەگەنىن اتاپ وتكىم كەلەدى. تولىقتاي العاندا, زەرتتەۋدىڭ بۇكىل الەم وسى پروبلەمامەن بەتپە-بەت كەلگەنى تۋرالى ايتقانىمەن كەلىسۋگە بولادى جانە قوسىلعان ءولىم-ءجىتىم ءبىزدىڭ ەلگە عانا ەمەس, بارلىق ءتىپتى دامىعان مەملەكەتتەرگە دە ءتان. اتالعان زەرتتەۋدەگى ەلىمىزدە ءبىر جىلدىڭ ىشىندە شامامەن 80 مىڭ ءولىم-ءجىتىم قوسىلدى دەلىنگەن دەرەك تىم اسىرا كورسەتىلگەن. ءبىزدىڭ مالىمەتتەرگە سايكەس, وتكەن جىلى شامامەن 28 200 جاعداي تىركەلدى, – دەدى م.شورانوۆ.
بۇل رەتتە دەنساۋلىق ساقتاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى اجار عينيات وتكەن جىلى كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنان بولعان ءولىم-جىتىمگە قاتىستى ناقتى دەرەكتى اتاپ كورسەتتى.
– وسى جىلدىڭ ناۋرىزىنىڭ سوڭىنا دەيىن جىل سايىن وڭىرلەردەن كەلىپ تۇسەتىن جىلدىق ەسەپتەردىڭ, سونىمەن قاتار ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ءولىم تۋرالى كۋالىكتى ازاماتتاردىڭ حال-اكتىلەرىنە كەش تىركەۋدىڭ بارلىق جاعدايى ەسكەرىلدى. مينيسترلىك ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىمەن بىرگە بارلىق ستاتيستيكالىق دەرەكتى سالىستىرىپ تەكسەرىپ شىقتى. وتكەن جىلى كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنان ءولىم-جىتىمگە قاتىستى ناقتى دەرەك 4 729 ادامدى قۇرايدى. ونىڭ ىشىندە كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنان قايتىس بولعانى انىق, بىرىزدەندىرىلگەنى – 1 783 ادام, ال ىندەتتەن كوز جۇمعانى ناقتىلانباعانى – 2 946 ادام, – دەدى ا.عينيات.
ۆاكتسيناعا دەگەن حالىقتىڭ كۇدىگىن كۇشەيتەتىن بىردەن-ءبىر جايت – ۆاكتسينا العان ادامداردىڭ كوروناۆيرۋسپەن اۋىرىپ قالۋى. بۇعان قاتىستى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى ايجان ەسماعامبەتوۆا تۇسىنىكتەمە بەردى.
– ءبىز ۆاكتسينالاۋدىڭ ءبىرىنشى كومپونەنتىنەن كەيىن دە, ەكىنشىسىنەن كەيىن دە سىرقاتتانۋ جاعدايلارىنا مىندەتتى تۇردە مونيتورينگ جۇرگىزەمىز. جالپى, ەلىمىز بويىنشا ءبىرىنشى كومپونەنتتەن كەيىن اۋرۋدىڭ 541 جاعدايى تىركەلدى. ەكىنشى كومپونەنتتەن كەيىن 104 جاعداي بولدى. ادەتتە, بۇل ادامداردىڭ بارلىعى ينكۋباتسيا كەزەڭىندە, ياعني 14 كۇننىڭ ىشىندە اۋىرعان. بۇدان ادامداردىڭ ۆاكتسينا سالدىرماي تۇرىپ اۋرۋ جۇقتىرعانى كورىنەدى, – دەدى ا.ەسماعامبەتوۆا.
سونىمەن قاتار ۆاكتسينالاۋدىڭ ارالىعى, كەيبىر ۆاكتسينا ءتۇرىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگى سياقتى ماسەلەلەر ءجيى قوزعالادى. بريفينگ بارىسىندا الماتىدا وتاندىق ۆاكتسينانىڭ جەتىسپەي جاتقانى ءسوز بولدى. بۇل ساۋالعا جاۋاپ بەرگەن ا.ەسماعامبەتوۆا QazVac ۆاكتسيناسى ءالى قولجەتىمدى ەكەنىن العا تارتتى.
ونىڭ ايتۋىنشا, وتاندىق QazVac ۆاكتسيناسىنىڭ 50 مىڭ دوزاسى بۇكىل ەل بويىنشا ۇلەستىرىلدى. بۇل 25 مىڭ ادامعا ەسەپتەلگەن. الماتىعا 6 مىڭ دوزا جەتكىزىلدى, ياعني 3 مىڭ ادامعا ەسەپتەلگەن. سوڭعى مالىمەتتەر بويىنشا بۇگىنگى تاڭدا بۇل قالادا 2 800 ادام ۆاكتسينالانعان, QazVac-تىڭ ءالى 200 دوزاسى بار.
– بۇگىندە كەيبىر وڭىرلەردە QazVac, ال بارلىق وڭىردە Hayat-Vaح جانە سپۋتنيك-V ۆاكتسينالارى قولجەتىمدى. ەگەر ازاماتتار QazVac ۆاكتسيناسىن سالدىرعىسى كەلسە, وندا, ارينە, ەكىنشى پارتيانىڭ ءتۇسۋىن كۇتۋگە تۋرا كەلەدى. بىراق قازاقستاندا قولدانىلاتىن بارلىق ءۇش ۆاكتسينا دا ءتيىمدى جانە قاۋىپسىز ەكەنىن ەسكە سالعىم كەلەدى. قانداي دا بولسىن ءبىر ۆاكتسينانى كۇتۋ تۋرالى شەشىم قابىلداعاندا, ۆيرۋس اينالىمى ءالى دە توقتاماعانىن ەستەن شىعارماعانىمىز ءجون. ونى توقتاتۋ ءۇشىن تەز ارادا ۇجىمدىق يممۋنيتەت قالىپتاستىرۋىمىز كەرەك, بارىنشا كوپ ازامات ەكپە سالدىرۋى ءتيىس. سوندىقتان ازاماتتاردى Pfizer نەمەسە QazVac ەكپەلەرىنىڭ قاشان تۇسەتىنىن كۇتپەي, قولدا بار جانە قولجەتىمدى ۆاكتسينانى سالدىرۋعا شاقىرامىن, – دەدى ا.ەسماعامبەتوۆا.
QazVac – 21 كۇندىك ارالىقپەن سالىناتىن بىردەي ەكى دوزالى ۆاكتسينا. ەكپە كومپونەنتىن الۋ ارالىعىنىڭ وزگەرۋى تەك سپۋتنيك-V ۆاكتسيناسىنا عانا قاتىستى. QazVac جانە Hayat-Vaح بويىنشا ارالىقتار وزگەرگەن جوق.
