سپورت • 05 مامىر، 2021

ازيادا ۇزدىك شىققاندار

132 رەت كورسەتىلدى

تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 30 جىلدىعىنا وراي «Egemen Qazaqstan» گازەتى قازاقستان سپورتشىلارى قاتىسقان وليمپيادا ويىندارىندا ولجا سالعان  وعلاندارىمىز بەن الەم چەمپيوناتتارىندا اتى وزعان سپورتشىلار تۋرالى جازعان ەدى. ەندىگى كەزەكتە ەركىن كۇرەستەن ازيا چەمپيوناتىندا توپ جارعان بالۋاندارىمىز تۋرالى اڭگىمەلەيمىز. 

جالپى، قازاقستان قۇراماسىنىڭ ەركىن كۇرەس شەبەرلەرى ازيا چەمپيوناتىنا 1993 جىلدان باستاپ ۇزدىكسىز قاتىسىپ كەلەدى. سودان بەرى ءبىزدىڭ بالۋاندار ازيانىڭ 22 التىن، 26 كۇمىس، 36 قولا مەدالىن جەڭىپ الدى.

ەلمادي جابرايىلوۆ

(82 كيلو)

1995 ج. مانيلا، فيليپپين

ەركىن كۇرەس بالۋاندارىنىڭ ىشىندە ازيا چەمپيونى دەگەن اتاقتى العاش رەت ەلمادي جابرايىلوۆ جەڭىپ الدى. 1994 جىلى جازعى ازيا ويىندارىنىڭ قارساڭىندا قازاقستان نامىسىن قورعاۋعا بەل بۋعان داعىستاندىق بالۋاننىڭ ەڭبەگى ەرەن. حيروسيماداعى ازيا ويىندارى مەن الەم چەمپيوناتىندا كۇمىس مەدال العان بالۋان تاۋەلسىز قازاقستان تاريحىندا العاشقى ازيا چەمپيوناتىنىڭ التىن مەدالىن جەڭىپ الدى. بۇدان كەيىن ەلمادي اتلانتا وليمپياداسىنا قاتىسىپ، 6-ورىنعا تابان تىرەدى. 1997 جىلى پۋساندا (كورەيا) وتكەن شىعىس ازيا ويىندارىندا چەمپيون اتانىپ، سپورتپەن ءبىرجولا قوشتاستى.

 

ماۋلەن مامىروۆ

(54 كيلو)

 1999 ج. تاشكەنت، وزبەكستان

1996 جانە 1997 جىلدارى وتكەن ازيا چەمپيوناتتارىندا ەركىن كۇرەس بالۋان­دارى التىن مەدالسىز قايتتى. تەك 1999 جىلى تاشكەنتتە وتكەن قۇرلىق بىرىنشىلىگىندە ماۋلەن مامىروۆ ەركىن كۇرەس بويىنشا قازاقتان شىققان تۇڭعىش ازيا چەمپيونى اتاندى. الاشتىڭ اسىقتاي ۇلى تاشكەنتتە 54 كيلو سالماقتا كۇرەسىپ، بارلىق بەلدەسۋلەرىندە ايقىن باسىمدىقپەن جەڭىسكە جەتتى.

ماۋلەن مامىروۆ ءۇشىن ازيا چەم­پيونى دەگەن اتاقتىڭ قۇنى وتە قىمبات. ويتكەنى ول مۇنداي جەتىستىككە وتىزعا تولار شاعىندا جەتتى. جالىنداپ تۇرعان تۇستا جازعى ازيا ويىندارىندا (1994) توپ جاردى، وليمپيا ويىندارىنىڭ (1996) جانە الەم چەمپيوناتىنىڭ قولا جۇلدەگەرى (1997) اتاندى. ورتالىق ازيا ويىندارى (1995، 1997) مەن شىعىس ازيا ويىندارىندا (1997) قارسىلاس شاق كەلمەيتىن ەدى. بىراق ازيا چەمپيوناتىنا كەلگەندە بىردە ءتورتىنشى، بىردە بەسىنشى بولدى. ماۋلەن مامىروۆقا ازيانىڭ التىنى 1999 جىلى بۇيىردى.

 

يسلام بايرامۋكوۆ
(97 كيلو)

2000 ج. گۋيلين، قىتاي

جاڭا عاسىر يسلام بايرامۋكوۆ ءۇشىن جەتىستىككە، جاقسىلىققا تولى بولدى. ول الدىمەن ءساۋىر ايىندا قىتايدىڭ گۋيلين قالاسىندا وتكەن ازيا چەمپيو­ناتىندا التىننان القا تاقتى. كەيىن سيدنەي وليمپياداسىنىڭ فينالىنا دەيىن جەتىپ، كۇمىس مەدالعا يە بولدى.

يسلام بايرامۋكوۆ ازيا چەمپيوناتىندا ۇزىن-سانى  5 (1 التىن، 3 كۇمىس،
1 قولا)
مەدال يەلەندى. ول بۇل كورسەتكىشى بويىنشا قازاقستان بالۋاندارىنىڭ اراسىندا ۇشتىككە كىرەدى.

ماريد مۋتاليموۆ

(120 كيلو)

2005 ج. ۋحان، قىتاي

2006 ج. الماتى، قازاقستان

2010 ج. نيۋ-دەلي، ءۇندىستان

قازاقستان قۇراماسىنا ەلمادي جابرايىلوۆ سياقتى ماريد مۋتاليموۆ تە داعىستاننان كەلدى. الەم چەمپيوناتتارىندا جولى بولمادى دەمەسەڭىز، مۋتاليموۆ 2008 جىلى بەيجىڭ وليمپيا­داسىنىڭ قولا جۇلدەسىن جەڭىپ العان. 2005 جىلى ۋحاندا وتكەن ازيا چەمپيوناتىندا العاشقى التىن مەدالىن ومىراۋىنا تاقتى. وسىدان كەيىن ءتورت رەت فينالدا كۇرەسىپ، سونىڭ ەكەۋىندە جەڭىسكە جەتىپ، ازيانىڭ ءۇش دۇركىن چەمپيونى اتاندى. 

 

نۇرجان قاتاەۆ

(96 كيلو)

2006 ج. الماتى، قازاقستان

2005 جىلى ۋحانداعى ازيا چەمپيو­نا­تىندا نۇرجان قاتاەۆ فينالعا دەيىن جەتكەنىمەن يراندىق بالۋانعا جول بەرىپ، كۇمىس مەدالدى قاناعات تۇتقان ەدى. ءبىر جىل وتكەننەن كەيىن قاتاەۆ يراندىق بالۋاننان ەسەسىن قايتارىپ، جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلدى.

 

لەونيد سپيريدونوۆ

(66 كيلو)

2006 ج. الماتى، قازاقستان

2003 جىلدان باستاپ قازاقستاننىڭ نامىسىن قورعاعان لەونيد سپيريدونوۆ  66 كيلو سالماقتىڭ كوشباسشىسى بولدى. ازيا چەمپيونى دەگەن اتاقتى 2006 جىلى الماتىدا وتكەن ازيا چەمپيو­نا­تىندا جەڭىپ الدى. كەيىننەن الەم چەمپيو­ناتىنىڭ (2009) جانە ازيا ويىندارىنىڭ (2010) قولا جۇلدەسىنە يە بولدى.

 

داۋرەن جۇماعازيەۆ

(60 كيلو)

2011 ج. تاشكەنت، وزبەكستان

قازاقستاننىڭ ەركىن كۇرەس بالۋاندارى 2006 جىلعى ازيا چەمپيوناتىنان كەيىن ءۇش جىل قاتارىنان قۇرلىقتىڭ باس جۇلدەسىنە جەتە المادى. تەك 2010 جىلى ماريد مۋتاليموۆ ءۇشىنشى مارتە ازيا چەم­پيونى دەگەن اتاققا قول جەتكىزدى. ال 2011 جىلى داۋرەن جۇماعازيەۆ توپ جاردى.

داۋرەننىڭ كەمەلىنە كەلىپ، ناعىز بابىنا ەنگەن شاعى دەپ 2011 جىلدى ايتۋعا بولادى. تاشكەنتتە وتكەن ازيا چەمپيوناتىندا 60 كيلو سالماقتا قارسىلاس شاق كەلتىرمەگەن بالۋان وزبەكستان استاناسىنان التىن مەدالمەن ورالدى. بۇدان كەيىن جۇماعازيەۆ قىركۇيەك ايىندا ىستانبۇلدا وتكەن دۇنيەجۇزىلىك جارىستا قولا جۇلدە الىپ، بۇكىل الاش جۇرتىن قۋانتتى.

 

راسۋل قاليەۆ

(57 كيلو)

2014 ج. استانا، قازاقستان

2012 جانە 2013 جىلعى ازيا چەمپيو­ناتتارىندا ەركىن كۇرەس بالۋاندارى تاعى دا التىن مەدالسىز قالدى. 2012 جىلى كۋميدە (كورەيا) وتكەن قۇرلىق چەمپيوناتىندا ماقسات داۋىلباەۆ (66 كيلو) پەن ابدۋلحاكيم شاپيەۆ (74 كيلو) فينالعا شىققانىمەن، ەكەۋى دە يراندىق بالۋاندارعا جول بەرىپ، كۇمىس جۇلدەنى قاناعات تۇتتى. ال 2013 جىلى نيۋ-دەليدەگى جارىستا راسۋل قاليەۆ (55 كيلو) پەن داۋلەت نيازبەكوۆ (60 كيلو) ءۇشىنشى ورىننان جوعارى كوتەرىلە المادى.

2014 جىلى ازيا چەمپيوناتى اس­تانا قالاسىندا ۇيىمداستىرىلدى. ءوز جەرى­مىزدە وتكەن قۇرلىقتىق دودادا ەركىن كۇرەس بالۋاندارى ءساتسىز ونەر كورسەتتى. سەگىز سالماقتىڭ ەكەۋ­ىندە فينالعا شىعىپ، تەك راسۋل قاليەۆ (57 كيلو) عانا التىننان القا تاقتى. ول فينالدا موڭعوليا بالۋانىنان باسىم ءتۇستى.

 

داۋلەت نيازبەكوۆ

(61، 65 كيلو)

2015 ج. دوحا، قاتار

2016 ج. بانگكوك، تايلاند

2018 ج. بىشكەك، قىرعىزستان

داۋلەت نيازبەكوۆ – م.مۋتا­لي­موۆتان كەيىن ءۇش دۇركىن ازيا چەمپيونى اتانعان قازاقستانداعى ەكىنشى با­لۋان. ول العاشقى تابىسىنا 2015 جىلى قول جەتكىزدى. وعان دەيىن ەكى مارتە قولا جۇلدەنى (2013، 2014) قاناعات تۇتقان ەدى. «ەر كەزەگى ۇشكە دەيىن» دەمەكشى، ەكى قولا جۇلدەسىنەن كەيىن داۋلەت ازيا چەمپيوناتىنداعى اسىعا كۇتكەن التىن مەدالىن قورجىنىنا سالدى.

دوحادا داۋلەت 61 كيلودا كۇرەستى. ءدال وسى سالماقتا 2016 جىلى بانگكوكتە دە (تايلاند) بالۋان شىداتپادى. ال 2018 جىلى بىشكەكتەگى ازيا چەمپيوناتىندا 65 كيلو سالماقتا كۇرەسىپ، تاعى دا باس جۇلدەگە يە بولدى.

داۋلەت – ەڭ كوپ جەتىستىككە جەتكەن ەلى­مىزدەگى ساناۋلى بالۋانداردىڭ ءبىرى. ءتىپ­تى الەم چەمپيوناتىندا ەركىن كۇرەستەن ەكى مارتە جۇلدە العان قازاقستانداعى جال­عىز بالۋان. سونىمەن قاتار داۋلەتتىڭ قان­جىعاسىندا ازيا چەمپيوناتىنىڭ جەتى بىردەي جۇلدەسى (3 التىن، 4 قولا) بارىن دا ماقتانىشپەن ايتۋعا بولادى.   

     

اقجۇرەك تاڭاتاروۆ

(70 كيلو)

2017 ج. نيۋ-دەلي، ءۇندىستان

لوندون وليمپياداسىنان كەيىن اقجۇرەك تاڭاتاروۆتى تىزىمنەن سىزىپ تاس­تاعاندار كوپ بولدى. «وتىزدان اسقان با­لۋاننىڭ جاستارعا جولىن بەرگەنى ءجون بولار» دەگەن ءسوزدى تالاي ايت­قىش­­تاردىڭ اۋزىنان ەستىگەنبىز. بىراق تاجىري­بەلى بالۋان 31 جاسىندا ازيانىڭ ەڭ مىق­تى بالۋانى اتاندى. وسىدان كەيىن تاڭا­تا­روۆتىڭ ەكىنشى تىنىسى اشىلدى. ءدال وسى جىلى پاريجدەگى (فرانتسيا) الەم چەمپيوناتىندا اقجۇرەك ءوزىنىڭ اسىعا كۇتكەن جۇلدەسىنە دە يە بولدى. 2012 جىلى وليمپيادا ويىندارىندا قولا جۇلدە العان تارازدىق تارلان اراعا بەس جىل سالىپ، ازيا چەمپيونى جانە الەم چەمپيوناتىنىڭ قولا جۇلدەگەرى دەگەن وشپەس اتاققا قول جەتكىزدى دە، سپورتتىق كارەراسىنا نۇكتە قويدى.

 

نۇريسلام ساناەۆ

(61 كيلو)

2018 ج. بىشكەك، قىرعىزستان

سوڭعى ءۇش جىلدا قازاقستان قۇرا­ما­سىنىڭ بالۋاندارى ازيا چەمپيوناتتارىندا ءساتتى ونەر كورسەتىپ ءجۇر. ماسەلەن، 2018 جىلى قىرعىزستاننىڭ بىشكەك قالا­سىندا وتكەن قۇرلىقتىق جارىستا قازاق­ستاندىقتار 2 التىن مەدالعا يە بولدى. ونىڭ ءبىرىن داۋلەت نيازبەكوۆ جەڭىپ السا، ەندى بىرەۋى نۇريسلام ساناەۆتىڭ ەنشى­سىندە. 61 كيلودا كۇرەسكەن ساناەۆ فينالدا جاپون بالۋانىنان ايلاسىن اسىردى.

 

نۇرقوجا قايپانوۆ

(70، 74 كيلو)

2019 جىل. سيان قالاسى، قىتاي

2021 جىل. الماتى قالاسى، قازاقستان

نۇرقوجا قايپانوۆ 2019 جىلى ازيا چەمپيوناتىنا العاش رەت قاتىستى. ەرەسەكتەر اراسىنا ەندى عانا قوسىلعان جاس بالۋان ءۇشىن ازيانىڭ التىن مەدالى كەرەمەت جەتىستىك. نۇرقوجا قىتاي بوزكى­لەمىندە ءتورت بەلدەسۋ وتكىزدى. الدىمەن يراك بالۋانىنان ايلاسىن اسىرسا، ودان كەيىن تۇرىكمەنستان مەن يران بالۋاندارىن ۇتتى. فينالدا جاپونيالىق كوجيرو شيگا وتانداسىمىزدان ءبىر ۇپاي دا الا الماي، بەلدەسۋ نۇرقوجانىڭ ايقىن باسىمدىعىمەن اياقتالدى – 9:0.

نۇرقوجا ازيا چەمپيونى اتانعاننان كەيىن ءدال وسى جىلى نۇر-سۇلتاندا وتكەن الەم چەمپيوناتىندا بەلدەسىپ، كۇمىس مەدالعا يە بولدى. ال جاقىندا عانا اياقتالعان الماتىداعى سارى قۇرلىق دوداسىندا نۇرقوجا ەكىنشى مارتە ازيانىڭ ۇزدىك بالۋانى اتاندى. بۇل جولى ول 74 كيلو سالماقتا كۇرەستى.

 

دانيار قايسانوۆ

(74 كيلو)

2019 جىل. سيان، قىتاي

2020 جىل. نيۋ-دەلي، ءۇندىستان

قىتاي جەرىندە بولعان ازيا چەمپيو­­ناتىندا 74 كيلو سالماقتا كۇرەسكەن دانيار قايسانوۆ تا قاي­سار­لىق تانىتىپ، قۇرلىق­تىق جارىستىڭ باس جۇلدەسىن جەڭىپ الدى. ول فينالدا ءۇندىستاننىڭ تاجىري­بەلى بالۋانى، ازيا چەمپيونى اميت كۋمارعا مۇلدە ۇپاي ۇستات-
پادى. بەلدەسۋ 5:0 ەسەبىمەن اياقتالدى.

قايسانوۆ مۇنىمەن توقتاپ قالمادى. بىلتىر ءۇندىستاننىڭ نيۋ-دەلي قالا­سىن­دا وتكەن ازيا چەمپيوناتىندا تاعى دا قۇر­لىقتاعى ەڭ مىقتى بالۋان اتاندى. فينالدا ۇندىستاندىق جيتەندەر كۋ­ماردى 3:1 ەسەبىمەن جەڭدى.

 

يۋسۋپ باتىرمۇرزاەۆ

(125 كيلو)

2020 جىل. نيۋ-دەلي، ءۇندىستان

ماريد مۋتاليموۆتان كەيىن ازيا چەمپيوناتىندا التىن مەدال الاتىن الىپتارىمىزدى سوڭعى جىلدارى مۇلدە جوعالتىپ الىپ ەدىك. بىلتىرعى ازيا چەمپيوناتىندا سول ولقىلىقتىڭ ورنى تولعانداي بولدى. ەرەسەكتەر اراسىنداعى قۇرلىقتىق سايىستا العاش رەت سىنعا تۇسكەن يۋسۋپ باتىرمۇرزاەۆ 125 كيلودا قارسىلاس شىداتپاي، «ازيانىڭ تۇيە بالۋانى» اتاندى.

يۋسۋپ باتىرمۇرزاەۆ 1996 جىلى داعىستاننىڭ سۋلاك قالاسىندا دۇنيەگە كەلگەن. ۇلتى – نوعاي. 17 جاسىندا قا­زاق­ستانعا قونىس اۋدارىپ، سودان بەرى ەلىمىز­دىڭ نامىسىن قورعاپ ءجۇر.

 

تالعات سىرباز

(70 كيلو)

2021 جىل. الماتى قالاسى، قازاقستان

تالعات سىرباز جاقىندا عانا الما­تىدا وتكەن ازيا چەمپيوناتىنا العاش رەت قا­تىستى. ەرەسەكتەر دۋىنا ەندى عانا ارا­لاسا باستاعان بالۋان تۋرنير بارىسىندا كىلەڭ مىقتىلاردى تىزە بۇك­تىردى. سونىمەن قاتار ول  ءوز اتىن وبلىسىنىڭ تاريحىنا التىن ارىپپەن جازدى. ويتكەنى بۇعان دەيىن اتىراۋدىڭ ەركىن كۇرەس تاريحىندا ازيا چەمپيونى اتانعان بالۋان بولماپتى. ياعني تالعات ازيا چەمپيونى اتانعان اتىراۋدىڭ تۇڭعىش بالۋانى.

 

ولەگ بولتين

(125 كيلو)

2021 جىل. الماتى قالاسى، قازاقستان

الماتىداعى ازيا چەمپيوناتىندا اسا اۋىر سالماقتا كۇرەسكەن ولەگ بولتين جارادى. جارىستىڭ سوڭعى كۇنى ول ەركىن كۇرەس بالۋاندارىنىڭ قورجىنىنا ءۇشىنشى التىن مەدالدى سالدى.

ولەگ ءبولتيننىڭ سوڭعى جىلدارى جو­لى بولماي ءجۇر ەدى. بىلتىرعى ازيا چەم­­پيونا­تىنا بارا المادى. قازاقستان چەم­­پيو­ناتىندا نەمەسە كەيبىر ىشكى جا­رىس­تار­دا يۋسۋپ باتىرمۇرزاەۆقا ەسە جىبە­رىپ قويدى. ءتىپتى شىعىسقازاقستاندىق با­لۋان وليمپيادانىڭ ىرىكتەۋ تۋرنيرىنە دە قا­­تىسا المادى. بىراق وسى جولعى ازيا چەم­­پيوناتىندا ولەگ بولتين بەلدەسۋلەرىنىڭ بارلىعى قيىن جاع­­داي­دا وتكەنىنە قاراماستان، ول تاجىريبەلى قارسى­­لاس­تارىنا توتەپ بەردى.

سوڭعى جاڭالىقتار

وتكەن تاۋلىكتە 187 ادام ىندەت جۇقتىردى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 10:40

دوللار ارزاندادى

قارجى • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار