ءتورت جىلدا ءبىر رەت وتكىزىلەتىن شارادا بيىل 9 مىڭنان اسا دارىگەر باس قوستى. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى, پەدياتريا جانە بالالار حيرۋرگياسى عىلىمي ورتالىعى مەن قازاقستان پەدياترلار وداعىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن ءۇش كۇنگە جالعاسقان سەزد جۇمىسىنا اقش, چەحيا, ۇلىبريتانيا, رەسەي, ۋكراينا, بەلارۋس, ازەربايجان, وزبەكستان, قىرعىزستان جانە باسقا دا الىس-جاقىن شەتەلدەردىڭ ماماندارى, پەدياتريا جانە بالالار حيرۋرگياسى سالاسىنىڭ جەتەكشى عالىمدارى مەن ساراپشىلارى, سونداي-اق وتاندىق عالىمدار مەن پەدياتر دارىگەرلەر قاتىستى.
– انا مەن بالا دەنساۋلىعىن قورعاۋ مەملەكەت پەن قازاقستاننىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنىڭ باسىم مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. ەلدىڭ بولاشاعى – جاس ۇرپاقتىڭ دەنساۋلىعىنا بايلانىستى. ەلىمىزدە جىلدان-جىلعا بالالار ءولىم-ءجىتىم كورسەتكىشى ازايىپ كەلەدى. ماسەلەن, سوڭعى 5 جىلدا بالالار ءولىمىنىڭ كورسەتكىشى 1,4 ەسەگە, ال نارەستەلەر ءولىمىنىڭ كورسەتكىشى 1,2 ەسەگە تومەندەدى. بالا جاسىنداعى اۋرۋلاردى ەرتە انىقتاۋ جانە ۋاقتىلى تۇزەتۋ مەن ەمدەۋدى جۇرگىزۋ ماقساتىندا سكرينينگتىك باعدارلامالاردى جەتىلدىرۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. زات الماسۋدىڭ تۇقىم قۋالايتىن اۋرۋلارىن, ەرتە ارالاسۋ, ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋ جانە الەۋمەتتىك ءمانى بار اۋرۋلاردىڭ جۇكتەمەسىن ازايتۋ ماقساتىندا سەنسورلىق بۇزىلۋلاردى دياگنوستيكالاۋدىڭ جاڭا ادىستەرى ەنگىزىلۋدە. ونكولوگيالىق اۋرۋلارى بار بالالارعا تولىق مەملەكەتتىك قولداۋ كورسەتىلەدى. بالالاردى وڭالتۋ ءوز دامۋىن الدى. بالالاردىڭ اۋرۋشاڭدىعىن, مۇگەدەكتىگى مەن ءولىم-ءجىتىمىن تومەندەتۋگە قول جەتكىزۋدە قازاقستاندىق بالالار دارىگەرلەرىنىڭ قوسقان ۇلەسى زور, – دەدى سەزدىڭ اشىلۋ راسىمىندە دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ا.تسوي.
«پەدياتريا جانە بالالار حيرۋرگياسى عىلىمي ورتالىعى» اق باسقارما ءتورايىمى, قر دسم شتاتتان تىس باس پەدياترى ريزا بورانباەۆا العى سوزىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى پەدياتريالىق قىزمەتتىڭ بۇگىنگى جاعدايىن باياندادى. ونىڭ ايتۋىنشا, جىل سايىن ەلىمىزدە 390 000-نان استام بالا دۇنيەگە كەلەدى, قر-داعى بالالاردىڭ جالپى سانى 6 289,8 مىڭ بالانى قۇرادى.
– ەلىمىزدە بولىپ جاتقان بالا دارىگەرلەرىنىڭ IX سەزىنە قاتىسىپ وتىرعاندارىڭىزعا قۋانىشتىمىز. بۇل فورۋم قازاقستان ءۇشىن ءاربىر 4 جىلدا ءبىر رەت وتكىزەلەتىن ءداستۇرلى ۇردىسكە اينالدى. بۇكىل جەر بەتىن جايلاعان COVID-19 پاندەمياسى ءبىزدىڭ ومىرىمىزگە ايتارلىقتاي اسەر ەتتى. كەيبىر كوزقاراستار مەن باسىمدىقتار وزگەردى, حالىقتىڭ دەنساۋلىعى, ونىڭ ىشىندە بالالاردىڭ دەنساۋلىعىن قورعاۋ ماسەلەسى وزەكتى جانە قۇندى بولا باستادى. ويتكەنى بالالار قوعامنىڭ ەڭ وسال, ءالسىز بولىگى بولىپ سانالادى.
ءبىزدىڭ ەلدىڭ پەدياترلارى دا COVID-19-قا قارسى كۇرەستە ەرەكشە بەلسەندىلىك كورسەتتى. پاندەميا جالعاسۋدا, بىراق بالالاردىڭ باسقا اۋرۋلارىن دياگنوستيكالاۋ جانە ەمدەۋ ماسەلەلەرى كەزەك كۇتتىرمەيدى. بۇگىنگى كۇنى ءارتۇرلى سوزىلمالى نەمەسە تۇقىم قۋالايتىن اۋرۋى بار بالالارعا مەديتسينالىق كومەكتىڭ قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ بۇرىنعىدان دا بەتەر ماڭىزدى بولىپ وتىر. دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا جاڭا دياگنوستيكالىق جانە تەراپيالىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋدى دە ودان ءارى جالعاستىرۋ قاجەت.
سەزد بالالارعا مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋگە, الەمدىك عىلىم مەن پراكتيكانىڭ جاھاندىق جەتىستىكتەرى ماسەلەلەرىن شەشۋگە لايىقتى ۇلەس قوساتىنىنا جانە پەدياتريالىق كومەكتى ودان ءارى دامىتۋعا جانە جەتىلدىرۋگە جاڭا قۋاتتى سەرپىن بەرەتىنىنە سەنىمدىمىز, – دەدى پەدياتريا ورتالىعىنىڭ باسشىسى ر.بورانباەۆا.
ءۇش كۇن بويى وتكەن سەزد الاڭىندا بالالار جاسىنداعى اۋرۋلاردى دياگنوستيكالاۋ مەن ەمدەۋدىڭ ەڭ وزەكتى ماسەلەلەرى, اتاپ ايتقاندا, بالالارداعى كەسەلدەردى ەمدەۋ مەن دياگنوستيكالاۋدىڭ زاماناۋي ادىستەرى, پەدياتريا, نەوناتولوگيا, بالالار حيرۋرگياسى, بالالارداعى سيرەك كەزدەسەتىن اۋرۋلاردى دياگنوستيكالاۋ مەن ەمدەۋدىڭ جاڭا ستاندارتتارى, ءارتۇرلى سوماتيكالىق جانە حيرۋرگيالىق پاتولوگياسى بار بالالاردى وڭالتۋ جانە مەديتسينالىق-الەۋمەتتىك بەيىمدەۋ, بالالار جاسىنداعى قارقىندى تەراپيا مەن انەستەزيولوگيا, پەدياترياداعى اقپاراتتىق تەحنولوگيالاردى دامىتۋ ماسەلەلەرى جانە ت.ب. وسى سىندى نارەستەلەر مەن بۇلدىرشىندەردى ەمدەۋ مەن پەدياتريا سالاسىنا قاتىستى وزەكتى ماسەلەلەر تالقىلانىپ, عىلىمي جوبالار ۇسىنىلدى. بارلىعى 14 عىلىمي سەسسيا بارىسىندا 100-دەن استام بايانداما جاسالدى. سونىمەن قاتار, سەزد بارىسىندا پەدياتريا تاجىريبەسىندە سيرەك كەزدەسەتىن ءار ءتۇرلى كلينيكالىق جاعدايلار كوپتىڭ تالقىسىنا سالىندى.
سەزد سوڭىندا ارنايى قارار شىعارىلىپ, پەدياتريا سالاسىنىڭ نەگىزگى ماسەلەلەرى ناقتىلانىپ, دامۋ بولاشاعى ايقىندالدى.
سەزد اياسىندا 23 ساۋىردە دوكتورانتتار, ماگيسترانتتار جانە رەزيدەنتتەرگە ارنالعان «جاس زەرتتەۋشى: زاماناۋي پەدياتريا مەن بالالار حيرۋرگياسىنىڭ سىن-تەگەۋرىندەرى مەن دامۋ كەلەشەگى» اتتى جاس عالىمدار فورۋمى ءوتتى.
جاس عالىمداردىڭ عىلىمي الەۋەتىن ارتتىرۋ, پەدياتريا جانە بالالار حيرۋرگياسى سالاسىنداعى وزەكتى ماسەلەلەردى كوتەرۋ ارقىلى جاس مامانداردى عىلىممەن اينالىسۋعا شاقىرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋدى دامىتۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ, جاس دارىگەرلەردىڭ ءرولىن ارتتىرۋ ماقساتىندا وتكەن فورۋمدا ءوز ەلىمىزدىڭ, تمد جانە شەت ەلدەردىڭ عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارى مەن عىلىمي ورتالىقتارىندا جانە جوعارعى وقۋ ورىندارىنىڭ رەزيدەنتۋراسىندا, ماگيستراتۋرا مەن PhD-دوكتورانتۋراسىندا وقيتىن جاس عالىمداردىڭ عىلىمي ماقالالارى, جاريالانىمدارى مەن اۋىزشا جانە پوستەرلىك باياندامالارى ۇسىنىلدى.
عىلىمي-زەرتتەۋ جوبالاردى پەدياتريا جانە حيرۋرگيا سالاسىنىڭ بىلىكتى ماماندارىنان قۇرالعان قازىلار القاسى باعالاپ, سارالادى.
كونفەرەنتسيا سوڭىندا ۇسىنىلعان جۇمىستار «ۇزدىك بايانداما», «ۇزدىك تەزيس», «ۇزدىك پوستەرلىك بايانداما» اتالىمدارى بويىنشا انىقتالىپ, ارنايى ديپلومدارمەن ماراپاتتالدى.
بيىلعى جاس عالىمدار فورۋمىنىڭ جەڭىمپازدارى:
- «ۇزدىك بايانداما» — الەنا گونچاروۆا, قازوجرعزي دارىگەرى.
- «ۇزدىك تەزيس» — داريا بەكباتىروۆا, بالالار ونكولوگيا/گەماتولوگياسى ماماندىعى بويىنشا اسفەندياروۆ اتىنداعى قازۇمۋ-دىڭ رەزيدەنتى.
- «ۇزدىك پوستەرلىك بايانداما» — پۋلاتوۆا ۆيسولا, نۇرجامال كەڭەس, كلارا جولداسبەكوۆا, پەدياتريا ماماندىعى بويىنشا پەدياتريا جانە بالالار حيرۋرگياسى عىلىمي ورتالىعىنىڭ رەزيدەنتتەرى (2 جىل).
ايتا كەتەيىك, ۇزدىك باياندامالار مەن عىلىمي ماقالالار پەدياتريا جانە بالالار حيرۋرگياسى عىلىمي ورتالىعىنا قاراستى «پەدياتريا جانە بالا حيرۋرگياسى» عىلىمي جۋرنالىندا جاريالاندى. جۋرنال عىلىمي قىزمەتتەردىڭ ناتيجەلەرىن جاريالاۋ ءۇشىن قر عبم-ءنىڭ عىلىم جانە ءبىلىم سالاسىن قاداعالاۋ كوميتەتىمەن ۇسىنىلعان, سونداي-اق رەسەيلىك عىلىمي دايەكسوز الۋ يندەكسى (رينتس) مالىمەتتەر بازاسىنا كىرەدى.
