قازاقستان • 16 ءساۋىر، 2021

شوكەەۆ: تۇركىستان – باۋىرلاس ەلدەردى ورتاق ماقساتقا جۇمىلدىراتىن باعدار بولۋى ءتيىس

44 رەت كورسەتىلدى

بۇگىندە تۇركىستان قالاسى ءۇش باعىتتا دامىپ كەلەدى. بۇل تۋرالى «تۇركىستان – تۇركى الەمىنىڭ رۋحاني استاناسى» حالىقارالىق ونلاين-كونفەرەنتسياسىندا تۇركىستان وبلىسىنىڭ اكىمى ءو.شوكەەۆ مالىمدەدى، دەپ حابارلايدى Egemen.kz

«2000 جىلى ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ تۇركىستان قالاسىنىڭ 1500 جىلدىعىنا ارنالعان عىلىمي كونفەرەنتسيادا «تۇركىستاندى وبلىس ورتالىعى جاسايمىز. بۇل توي – تۇركىستاندى ورتالىققا اينالدىرۋدىڭ باسى» دەگەن ەدى. ەلباسىنىڭ تۇركىستانعا تاريحي مارتەبەسىن قايتارۋ ىسىنە باسا نازار اۋدارۋىندا ۇلكەن ءمان جاتىر. سەبەبى تۇركىستان سان عاسىرلىق تاريحى بار قاسيەتتى مەكەن. ەۋروپا مەن ازيانى توعىستىرىپ جاتقان ۇلى جىبەك جولىنىڭ كۇرەتامىرى. قازاق حاندىعىنىڭ استاناسى بولعان كيەلى قالا. تۇركى جۇرتىنىڭ ورتالىق ازيا مەن قازاقستانداعى تەڭدەسىز تاريحي جادىگەرى قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسى ورىن تەپكەن جەر. تاۋەلسىزدىك العان جىلداردان باستاپ تۇركىستاندى تۇلەتۋ، تۇركى حالىقتارىنا ورتاق رۋحاني ورتالىق دارەجەسىنە لايىقتى ەتۋ – ەلباسىنىڭ ارمانى ءارى ماقساتى بولاتىن. سول ارمان بۇگىندە اقيقاتقا اينالىپ، قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ ستراتەگيالىق شەشىمدەرىنىڭ ارقاسىندا ارنايى جارلىقپەن 2018 جىلعى 19 ماۋسىمدا تۇركىستان وبلىسى قۇرىلدى. تۇركىستان قالاسى قايتا تۇلەي باستادى. وسىلايشا، ءتۇبى ءبىر تۇركى ەلدەرى رۋحاني ورتالىق رەتىندە قاستەرلەيتىن تۇركىستان قالاسى قازىر الىپ قۇرىلىس الاڭىنا اينالدى. دامۋدىڭ جاڭا ساتىسىنا كوتەرىلدى. 

قالا قازىر ءۇش باعىتتا دامىپ كەلە جاتىر. قوجا احمەت يااساۋي كەسەنەسىنىڭ اۋماعى تولىعىمەن اباتتاندىرىلىپ، كەلۋشىلەرگە قولايلى جاعداي جاسالۋدا. ياساۋي مەن رابيعا سۇلتان بەگىم كەسەنەلەرىن قالپىنا كەلتىرۋ، ازىرەت سۇلتان قورىق مۇراجايىنىڭ اۋماعىن اباتتاندىرۋ، كۇلتوبە كورمە قونىسىنىڭ تاريحي ورىندارىن قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى قارقىندى جۇرگىزىلىپ جاتىر. تاريحي-مادەني ورتالىق كوز قۋانتاتىنداي جاسانىپ كەلەدى. وسىنداي رۋحاني-مادەني ورتالىقتا ۆيزيت ورتالىعى، ۇلى دالا ەلى ورتالىعى، ياساۋي مۋزەيى، «Farab» كىتاپحاناسى، تەاتر، رەسپۋبليكامىزدا العاش حالىقارالىق تۋريزم جانە مەيماندوستىق ۋنيۆەرسيتەتى ءتارىزدى بىرنەشە نىسان بوي كوتەردى. تۇڭعىش پرەزيدەنت ساياباعى، جەرلىك ساياباقتار، گۇلزارلار سالىنىپ، ورتا ازيادا تەڭدەسى جوق «كەرۋەن ساراي» كوپفۋنكتسيونالدى كەشەنى، بەس جۇلدىزدى قوناقۇيلەر قالاعا كەلەتىن تۋريستەردىڭ سانىن ارتتىرىپ قانا قويماي، قالانىڭ رۋحاني ومىرىنە وزگەشە رۋح بەرەتىنىنە سەنەمىن»، دەدى ءوڭىر باسشىسى.

وبلىس اكىمى بىلتىر عانا ىسكە قوسىلعان حالىقارالىق ازىرەت سۇلتان اۋەجاينىنان قازىرگى تاڭدا ەل ىشىنەن بولەك حالىقارالىق رەيستەر دە اشىلعاندىعىن ايتتى. وعان قوسا اكىمشىلىك ىسكەرلىك ورتالىعىندا «الاتاۋ مەديا ورتالىعى»، «وقۋشىلار سارايى»، «تۇركىستان ارەنا» فۋتبول ستاديونى، «كونگرەسس حول» سياقتى جانە كوپقاباتتى تۇرعىن ۇيلەر بوي كوتەرىپ كەلەدى.

«تۇركىستان تەك قانا قالا ەمەس، توڭىرەگى دە تۇركىستان ماگيسترالدى كانالىن كۇردەلى جوندەۋ ارقىلى تۇركىستان قالاسىنا كەلەتىن سۋ كولەمىن 80 ملن تەكشەگە كوبەيتۋ، جاڭادان كەڭساي-قوسقورعان-2 قويماسىن سالۋ، ماشينالىق ادىسپەن سىرداريادان سۋ تارتۋ، جەتىكول كولدەر جۇيەسىڭ جاڭعىرتۋ سياقتى جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتىر. مۇنىڭ ءبارى تۇركىستاندى كوگالداندىرۋعا، سۋلاندىرۋعا ءوز سەپتىگىن تيگىزەدى.

«جاسىل بەلدەۋ» باعدارلاماسىمەن 8 مىڭعا جۋىق گەكتار اۋماقتا اعاشتار ەگىلدى. بۇل – جازعى ىستىق تۇركىستاننىڭ جاسىل جەلەككە ورانۋىنا سەبەپ بولادى. بۇل جۇمىستاردىڭ بارلىعى تىكەلەي مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قاداعالاۋىمەن جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. 

قازىرگى تاڭدا تۇركىستان قالاسى حالىقارالىق شارالار مەن ساياسي-ەكونوميكالىق ماڭىزدى باسقوسۋلار وتكىزۋگە تولىق دايىن. مەن تۇركى تىلدەس ەلدەرمەن بىرگە وتكىزىلەتىن ايتۋلى جوبالاردى تۇركى جۇرتىنىڭ استاناسى – تۇركىستاندا وتكىزۋگە شاقىرامىن. وتكەندە عانا تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەر ىنتىماقتاستىق كەڭەسىنىڭ ءسامميتى اياسىندا تۇركىستان قالاسىندا «Turkistan Media Forum» ينۆەستيتسيالىق جانە تۋريستىك مۇمكىندىكتەر تاقىرىبىندا حالىقارالىق فورۋم ءوتتى. فورۋم اياسىندا الاتاۋ مەديا ورتالىعىندا» ناۋرىز مەرەكەسى قارساڭىندا اشىلعان حالىقارالىق «Turkistan» تەلەارناسى مەن تۇركىتىلدەس بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى باسشىلارى اراسىندا ارىپتەستىك قارىم-قاتىناستاردى نىعايتۋ ماقساتىندا مەموراندۋم ءتۇزىلدى. تەلەارنا تۇركى حالىقتارىنىڭ ورتاق قۇندىلىقتارىن دارىپتەپ، باۋىرلاس ەلدەردىڭ بىرلىگىن ناسيحاتتايتىن بىرەگەي مەديا كەڭىستىك بولماق.

وزدەرىڭىز بىلەتىندەي، 2017 جىلى تۇركىستان قالاسى «تۇركسوي» حالىقارالىق ۇيىمىنىڭ ۇيعارىمىمەن «تۇركى ەلدەرىنىڭ مادەني استاناسى» بولىپ جاريالانعان بولاتىن. پاندەميا اياتالعان سوڭ الداعى ۋاقىتتا «تۇركسوي» حالىقارالىق ۇيىمىمەن بىرلەسىپ، حالىقارالىق دەڭگەيدەگى ءىس-شارالاردى رۋحاني شاھارىمىزدا وتكىزۋ جوسپاردا بار»، دەدى ومىرزاق شوكەەۆ.

سونداي-اق، تۇركىستان – قازاق جۇرتىنا عانا ەمەس، كۇللى تۇركى ەلدەرىنە ورتاق قاسيەتتى ۇعىم جانە رۋحاني ورتالىق ەكەنىنە توقتالدى.

«ونىڭ تاريحى دا، رۋحاني دامۋى دا باۋىرلاس ەلدەردى ورتاق ماقساتقا جۇمىلدىراتىن باعدار بولۋى ءتيىس. وسى ماقساتتا ءوتىپ جاتقان بۇگىنگى جيىننىڭ تۇركىستاننىڭ اشىلماعان تاريحي قۇپيالارى مەن تەرەڭ تاريحىن تەرەڭ تانۋعا مۇمكىندىك بەرەدى دەپ سەنەمىن. بارشاڭىزدى تۇركى جۇرتىنىڭ رۋحاني شاھارى تۇركىستاندى بارلىق باعىتتا دامىتۋ جۇمىستارىنا بەلسەنە اتسالىسۋعا شاقىرامىن»، دەدى تۇركىستان وبلىسىنىڭ اكىمى شوكەەۆ.

سوڭعى جاڭالىقتار

اراق ساتىلمايتىن اۋدان

ايماقتار • 14 مامىر، 2021

ۇقساس جاڭالىقتار