ونەر • 11 ءساۋىر، 2021

مۋزەي قورى قۇندى كارتينالارمەن تولىقتى

29 رەت كورسەتىلدى

«رۋحاني جاڭعىرۋ». ۇمىت بولعان سالت-ءداستۇرىمىزدى، ونە­رىمىزدى، ادەبيەتىمىز بەن مادەنيەتىمىزدى جادىمىزدا جاڭاشا جاڭعىرتقان باعدارلاما بۇل. ۇلتتىق رۋح پەن سا­ناعا تىڭ لەپ بەرگەن اۋقىمى كەڭ باعدارلامانىڭ اياسىندا اتقارىلعان يگى ىستەر از ەمەس. اسىرەسە، وڭىردەگى ونەر مۋزەيىندە ءتورت جىل قاتارىنان ىستەلگەن شارالار تۋرالى اۋىز تولتىرىپ ايتۋعا بولادى.

وبلىستىق ونەر مۋزەيىنىڭ نەگىزگى باعىتى بەينەلەۋ ونەرى، ادەبيەت جانە مۋزىكا. 2017 جىلى «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى قابىلدانعاننان بەرى شىعىس قازاقستاندا بەينەلەۋ ونەرىنە وتە كوپ كوڭىل ءبولىندى. قازاق سۋرەت ونەرىنىڭ اتاسى ءابىلحان قاستەەۆتىڭ تۇپنۇسقا كارتينالارىنا دەيىن مۋزەي قورىندا توپتاستىرىلدى. ەلىمىزدەگى قاس شەبەر سۋرەتشىلەر ءۇش جىل قاتارىنان شىعىستا باس قوسىپ، اسەمسال تابيعاتتىڭ اياسىنا پلەنەرگە شىعىپ ءجۇردى. ءار پلەنەردەن سوڭ ونەر مۋزەيىنىڭ كەڭ زالىندا جازعان ەتيۋدتەرىنەن ۇلكەن كورمە وتكىزۋدى داستۇرگە اينالدىردى. بىلتىر عانا، ەلدەگى احۋالعا بايلانىستى جوسپارداعى كوپتەگەن شارالار كەيىنگە شەگەرىلدى.

2017 جىلدىڭ كۇزىندە «رۋحا­ني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى قابىل­دانا سالا مۋزەيدىڭ قورىنا بەلگىلى سۋرەتشىلەر باحتيار تابيەۆ پەن ماعاۋيا امانجولوۆتىڭ 9 كارتيناسى ساتىپ الىندى. كەلەسى جى­لىندا ءابىلحان قاستەەۆ، شاي­ماردان ساريەۆتەردىڭ جاۋھار تۋىندىلارىمەن تولىقتى. جالپى، وسى ءتورت جىلدىڭ ىشىندە وبلىستىق ونەر مۋزەيى 134 ملن تەڭگەنىڭ 59 ەكسپوناتىن ساتىپ العان. ونىڭ تورتەۋى گوبەلەن، ەكەۋى گورەلەف. ال قالعانى جوعارىدا اتالعان سۋرەتشىلەرمەن قاتار گۇلفايرۋس يسمايلوۆا، ايشا عالىمباەۆا، ەۆگەني سيدوركيننىڭ قولتاڭباسى قالعان كوركەم تۋىندىلار.

– ەل ەكونوميكاسىمەن قاتار، مادەنيەتىمىزدى دە دامىتا ءتۇسۋىمىز كەرەك. ەكونوميكانىڭ دامۋى حا­لىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرسا، مادەنيەت ادامزاتتى رۋحاني بايىتادى. وزگە ەل دە قازاق حال­­­قىن مادەنيەت، ونەرى ارقىلى تاني تۇسپەك. سوندىقتان دا ماڭ­دايالدى سۋرەتشىلەرىمىزدىڭ تۇپ­نۇسقا پولوتنولارىن مۋزەيدىڭ قورىنا جيناستىرىپ جاتىرمىز. بۇل شەبەرلەردىڭ شىعارمالارى قازاق تاريحى مەن داستۇرلەرىنە نەگىزدەلگەن. ۋاقىت وتكەن سايىن تاريحي كارتينالاردىڭ قوعامداعى قۇنى ارتا تۇسپەك، – دەيدى شىعىس قازاقستان وبلىستىق ونەر مۋزەيى­نىڭ ديرەكتورى بەگايىم قاسىم­حانقىزى.

ايتقانداي، ءتور التايدا، ۇلان اۋدانىنىڭ كورىكتى جەرلەرىندە جىل سايىن پلەنەر وتكىزىلىپ كەلەدى (ەلدەگى احۋال وڭالعان سوڭ جالعاسىن تابادى). بۇل شارا 2019 جىلعا دەيىن رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىلسا، الدىڭعى جىلى حالىقارالىق دارەجەدە ءوتتى. التاي تورىندەگى راحمان قاينارىنىڭ جا­عالاۋىندا ۇيىمداستىرىلعان « ۇلى دالا پاليتراسى» پلەنەرىنە گەرمانيا، تۇركيا، ليتۆا، گرۋزيا، تاتارستان، وزبەكستان، ازەربايجان، قىرعىزستان جانە ءوز ەلىمىزدىڭ جيىرمادان استام قىلقالام شەبەر قاتىستى. ال­بەتتە، ولار كورىكتى تابيعات اياسىندا جازعان ءبىر-ءبىر تۋىندىسىن مۋزەي قورىنا قالدىرىپ كەتىسكەن. ەسەسىنە، سۋرەتشىلەردىڭ ەڭبەگى دە ەسكەرۋسىز قالمادى. ارقايسىسىنا ارنايى سەرتيفيكات پەن قالاماقى دا قاراستىرىلعان.

ال 2018 جىلى كاسىبي سۋرەت­شىلەر اساي-مۇسەيلەرىن ارقالاپ، ۇلان اۋدانىنىڭ كورىكتى تابي­عاتىن كەنەپكە تۇسىرۋگە اتتانعان. اينالاداعى ءار تاسقا، ءار تالعا تاڭدانا-تامسانا قارايتىن شە­بەرلەردىڭ جازعان كارتينالارىن شەدەۆر دەرسىڭ. بوياۋلارى دا ءبىر-بىرىنە ۇقسامايدى، سان ءتۇرلى، قانىق. ون كۇنگە سوزىلعان «التاي – قازاقستان جاۋھارى» اتتى پلەنەرگە استانا، الماتى، پاۆلودار، قاراعاندى، وسكەمەن، سەمەي قالالارىنان كەلگەن بەلگىلى سۋرەتشىلەر كوكتاۋ، شى­بىندى كول، تايىنتى سىندى تا­بيعاتى سۇلۋ جەرلەردە جاتا-جاس­تانا ەتيۋد جازعان. سەمبىعالي سماعۇل، سەيسەنحان ماحامبەت، باقىتنۇر بۇردەسبەكوۆ، ءماجيت بايتەنوۆ سىندى ءمۇيىزى قاراعايداي سۋرەتشىلەرمەن قاتارلاسا پاليترا بەتىندە ويناقتاعان جاس سۋرەتشىلەر دە شەبەرلىكتەرىن شىڭدادى. «رۋ­حاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا ون كۇنگە سوزىلعان بۇل شارادا ونەرلى ازاماتتار سۋرەت سالۋمەن اينالىسا ءجۇرىپ، ءوڭىردىڭ كورىكتى جەرلەرىن ەلگە، شەتەلگە تانىتۋعا زور ۇلەستەرىن قوستى.

الەمگە قاۋىپ توندىرگەن ىندەت­تىڭ بەتى قايتىپ، جاعداي تۇراق­تالعان سوڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ» باع­دارلاماسى اياسىنداعى بۇل جۇ­مىستار مىندەتتى تۇردە جالعاسىن تاپپاق. اينالدىرعان ءۇش-ءتورت جىل ىشىندە ايماقتاعى كيەلى جەرلەردى ارالاپ شىعۋ مۇمكىن ەمەس. ايتپەسە، سوناۋ تۇكپىردەگى مارقاكول، قيىن كەرىش، زايسان، الاكول، تارباعاتاي، باتىس التاي سىندى قاسيەتتى، كيەلى جەرلەر جەتىپ ارتىلادى شىعىستا. ونىڭ ءبارىن كەنەپ بەتىنە ءتۇسىرۋدىڭ جوسپارلارى كەزەڭ-كەزەڭىمەن ازىرلەنىپ تە جاتىر.

 

 

سوڭعى جاڭالىقتار

اراق ساتىلمايتىن اۋدان

ايماقتار • 14 مامىر، 2021

ۇقساس جاڭالىقتار