ايماقتار • 30 ناۋرىز, 2021

تابيعاتتىڭ تورەسى

775 رەت
كورسەتىلدى
8 مين
وقۋ ءۇشىن

ءپىل ساۋىرلى ارقا توسىندە تۋريزم تۋرالى اڭگىمە قوزعالعاندا, الدىمەن كونەدەن قالعان مۇرالارى جادىنى جاڭعىرتقان ۇلىتاۋدىڭ, كوكشە تەڭىزى كوبىگىن شاشىپ شالقىعان بالقاشتىڭ, تۇمسا تابيعاتى تاڭدايدى قاقتىرعان قارقارالىنىڭ اۋىزعا ىلىگەتىنى زاڭدى ءارى تۇسىنىكتى.

تابيعاتتىڭ تورەسى

وبلىستاعى تۋريزم يندۋس­ترياسىن نەگىزىنەن وسى ءۇش باعىتتا دامىتۋدىڭ قولعا الىنعانى دا وسى ويدى قۋاتتاي تۇسەدى.

ءبىر قۋانارلىعى سول, بۇگىنگى كۇندە ءتۋريزم­نىڭ تالپىنعان جاندى تابىسسىز قالدىرماسىن ۇققان قاراعاندىنىڭ بيزنەس وكىلدەرى بۇل سالانى دامىتۋعا بىلەك سىبانا كىرىسكەن. زادى, قارقارالىنى «قا­زاقستاننىڭ شۆەيتسارياسى» دەپ تەگىن ايتپايدى. مۇندا ءوڭىردىڭ ءوڭىن كىرگىزىپ, شىرايىن كەلتىرىپ جانە تۋريستەردى ماگنيتشە تارتىپ تۇراتىن مەملەكەتتىك ۇلتتىق تابيعي پارك بار. جەرى تاۋ-تاستى, نۋ ورماندى بولىپ كەلەتىن پاركتىڭ اۋماعى 112,1 مىڭ گەكتاردى قۇرايدى. ونىڭ 29,1 مىڭ گەكتارىن تۋريستىك-رەكرەاتسيالىق دامۋعا ارنالعان جەرلەر الىپ جاتىر. ال بۇل دەگەنىڭىز, وسى اۋماقتا ءتۋريزمدى دامىتۋعا مول مۇمكىندىك بەرەتىن اسا قو­لايلى جاعداي بار دەگەن ءسوز.

قازىردىڭ وزىندە قارقارالى ۇلتتىق تابيعي پاركىنىڭ اۋماعىندا وسى ماقساتتا جالپى كولەمى 143,1 گەكتار جالعا الۋعا بولاتىن جەر ۋچاسكەلەرى بەلگىلەنگەن. ونىڭ ىشىندە 19 جەر ۋچاسكەسى قىسقا مەرزىمگە جانە 11 جەر ۋچاسكەسى ۇزاق مەرزىمگە بەرى­لەتىن بولادى. قازىرگى ۋاقىتتىڭ وزىن­دە قىس­قا مەرزىمگە بەرىلەتىن 11 جەر ۋچاس­كە­سىندە 17 كەلىسىمشارت جاسالعان جانە بەس جەر ۋچاسكەسى ۇزاق مەرزىمگە جالعا تاپسىرىلىپ, جاڭا نىساندار اشۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە.

جالپى ۇلتتىق تابيعي پاركتە تۋريس­تەردى تارتۋ ماقساتىندا قولعا الىنعان شارۋالار از ەمەس. مىسالى مۇندا تابيعات مۇراجايى مەن جابايى اڭدار تۇراتىن ۆولەر ساياحاتشىلارعا قىزمەت كورسەتەدى. ۇلتتىق تابيعي باقتىڭ اۋماعىندا 11 تۋ­ريست­ىك مارشرۋت رەسمي تىركەلىپ, جۇمىس ىس­تەپ تۇرعانىن دا ەسكە سالا كەتكەن ءجون.

قارقارالى ۇلتتىق تابيعي پاركىنىڭ ديرەكتورى ايدار دارباەۆتىڭ ايتۋىنشا, مەكەمەدە ورمانشى, قورىقشى, كۇزەتشى, ەكولوگ, تۋريستىك مامانداردىڭ ءبارىن قو­سىپ ەسەپتەگەندە, 120-دان استام ادام جۇ­مىس ىستەيدى ەكەن. وسىنداعى ەلىك, بۇعى, قابان جانە بيزون سىندى اڭداردى كورۋگە ىن­تىققان جۇرتتىڭ قاراسى ءتىپتى دە قالىڭ بولاتىن كورىنەدى. مىسالى 2019 جىلدىڭ وزىندە 35 مىڭنان استام ادام بۇل جەرگە ارنايى كەلىپتى. بيزون دەمەكشى, پاركتە تابيعاتتا سيرەك كەزدەسەتىن بۇل جانۋاردىڭ ءۇش انالىعى مەن ءبىر بۇقاسى بار ەكەن.

ۇلتتىق پاركتىڭ اۋماعىنا كىرۋ ءۇشىن ءار ادام 0,1 اەك كولەمىندە اقى تولەيدى. قازىر ول شامامەن 278 تەڭگەنى قۇرايدى. بىلتىر, مىسالى, قىزمەتتىڭ وسى تۇرىنەن 42,8 ملن تەڭگە پايدا ءتۇسىپتى. ءتۋريزمنىڭ قۇدىرەتى دە وسىندا: ءىستىڭ قيۋىن تاپساڭ, اسپاننان اقشانى قارشا جاۋدىرادى!

قارقارالىنىڭ جاقسى اتىن جالعىز ۇلتتىق تابيعي پارك قانا شىعارىپ تۇر­عان جوق. كورەم دەگەنگە نيەت بىلدىرگەن قا­ۋىمعا ودان تىس جەرلەردە دە كوپتەگەن كوزايىم نىساندار بار. مىسالى قۇنانباي قاجى مەشىتى, اباي تۇسكەن ءۇيى, ءمادي ءباپي ۇلىنىڭ ەسكەرتكىشى مەن بەيىتى, تاريحي-ولكەتانۋ مۇراجايى, 78 كوممۋناردىڭ ەسكەرتكىشى, باسقا دا كوپتەگەن تاريحي-مادەني ورىنداردىڭ جەتكىلىكتى ەكەنىن ايتا كەتكەن ءجون.

بۇگىنگى كۇندە اۋدانعا ات ارىتىپ كەلە­تىن قوناقتارعا ارنالعان 31 دەمالىس ورنى مەن قوناق ءۇي جۇمىس ىستەپ تۇر. بۇلاردىڭ جالپى العاندا 2,7 مىڭنان استام ادامدى قابىلداپ, قىزمەت كورسەتۋگە الەۋەتى جەتەدى. ەڭ باستىسى, بۇل سالادا 300-دەن اس­تام ادام جۇمىس ىستەپ, ناپاقاسىن تاۋىپ ءجۇر.

اۋدان اكىمى ەلدار دۇيسەتاەۆ قار­قارالى قالاسى ءۇشىن اسا قولايلى تۋريزم سالاسىن دامىتۋ قاجەت دەپ ساناي­دى. «الداعى ۋاقىتتا قارقارالى قالاسىنىڭ تاريحي ورتالىعىن جاڭعىرتۋ ويدا بار. ءتۋريزمدى دامىتۋ جوباسى اياسىندا ينفرا­قۇرىلىمدى جەتىلدىرۋدى, تاۋ-شاڭعى, ساۋىقتىرۋ كەشەندەرىن سالۋدى, قوناق ءۇي, مەيرامحانالاردىڭ جانە بوگەتتە قالالىق جاعاجايدىڭ قۇرىلىس جۇمىستارىن جۇر­گىزۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز», – دەيدى اۋدان باسشىسى.

رەسمي ستاتيستيكاعا سەنسەك, 2020 جىل­دىڭ 9 ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىن­شا دەمالۋعا كەلگەندەرگە كورسەتىلگەن قىز­مەت كولەمى 197,9 ملن تەڭگەنى قۇراپتى. كە­لۋشىلەردىڭ سانى 11680 ادامعا جەتكەن. البەتتە, دەمالۋشىلاردىڭ سانى كارانتيندىك شەكتەۋلەرگە بايلانىستى ءسال-ءپال تومەندەگەن ەكەن. الايدا ماماندار مۇنىڭ ۋاقىتشا كورسەتكىش ەكەنىن ايتادى.

قارقارالىدا دەمالۋشىلاردىڭ قى­زىعىپ كەلەتىن جەرىنىڭ ءبىرى – سامالكولدىڭ جاعاسىنا ورىن تەپكەن «شاحتەر» دەمالىس ءۇيى. «ارسەلورميتتال تەمىرتاۋ» كومپانيا­سىنا قاراستى بۇل بازانىڭ جانىندا تاۋ شاڭعىسى كەشەنى بار. قىستىڭ قىزىعىن وسىندا كەلىپ كورگەندەر ونىڭ اتاقتى شىمبۇلاقتان ءبىر دە ءبىر كەم ەمەسىن ايتار ەدى. مىسالى, مۇندا دا 500 مەتر بيىكتىكككە شىعاراتىن اسپالى ارقانجول بار. مەجەلى بيىككە كوتەرىلگەننەن كەيىن شاڭعىمەن نەمەسە شانامەن قۇلديلايمىن دەسەڭىز, ەرىك وزىڭىزدە.

«شاحتەر» دەمالىس ۇيىندە كەلۋشىلەرگە ارنالعان سەرۆيستىك قىزمەت دۇرىس جول­عا قويىلعان. بۇل جەردەگى قوناتىن بول­مەلەردىڭ جايلىلىعى, تاماعىنىڭ دام­دىلىگى تۋراسىندا جىلى لەبىز بىلدىرەتىن دەمالۋشىلاردىڭ قاتارى ۋاقىت وتكەن سايىن ارتىپ كەلەدى. باعاسى دا قولجەتىمدى. مىسالى, مۇندا ادام باسىنا تاۋلىگىنە 12 مىڭ تەڭگەدەن الىنادى. بۇل سومانىڭ ىشىنە جاتىن ورىن جانە ءتورت مەزگىل تاماق كىرەدى. ال قالعان قىزمەت تۇرلەرىنىڭ, مىسالى, ساۋناعا ءتۇسۋ, بيليارد ويناۋ, قىستا شاڭعى تەبۋ, جازدا قايىقپەن ءجۇزۋدىڭ اقىسىن ءتىپتى دە سۋ تەگىن دەۋگە بولادى.

«بەرلوگا» دەپ اتالاتىن دەمالىس ءۇيى­نىڭ دە «شاحتەردەن» كەم تۇسەر جەرى جوق. مۇندا كوبىنە دەمالىستىڭ وتباسىلىق ءتۇرىن تاڭداعاندار ات باسىن تىرەيدى ەكەن. دەمالۋشىلار شاڭعى, شانا, تيۋبينگ تەبۋدەن شارشاسا, اتپەن سەرۋەندەۋىنە دە جاعداي جاسالعان. ءتىپتى حاسكي يتتەرى جەگىلگەن شاناعا ءمىنىپ, قىزىققا باتۋعا دا مول مۇمكىندىك بار. سالاماتتى ءومىر سالتىن ۇستانۋعا باعىتتالعان وسى دەمالىستاردان كەيىن كاراوكە زالىنا بارىپ, قالاعانىڭىزشا ءان ايتىپ, كوڭىل كوتەرۋ دە قوناقجاي مەكەننىڭ سۇيسىنتەتىن قىزمەتىنىڭ بىرىنە اينالعان. ايتپاقشى, ءدال وسى «بەرلوگا» دەمالىس ءۇيىنىڭ تۇبىنەن 1200 مەتر بيىكتىكتە جاتقان اتاقتى شاي­تانكولگە تىكەلەي كوتەرىلۋگە بولادى.

قارقارالى اۋداندىق كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ جانە ونەركاسىپ ءبولىمىنىڭ باسشىسى سەرىك تولەۋبەكتىڭ ولكەدە تۋريزم سالاسىن دامىتۋدى ماقسات ەتكەن جوسپارلار تۋرالى ايتقانى كوڭىلگە قۋانىش ۇيالاتادى. مىسالى, الداعى ۋاقىتتا قالا­نىڭ ءوز باسىندا قۇنى 15 ملن تەڭگەنى قۇرايتىن قوناق ءۇيدىڭ قۇرىلىسى باستالادى ەكەن. تاعى ءبىر كاسىپكەر ەسكى قازاندىق عيماراتىن قالپىنا كەلتىرىپ, قوماقتى قارجى سالىپ, قوناق ءۇيدىڭ قۇرىلىسىن جۇرگىزبەكشى.

ال «بۇعىلى» شاتقالىندا قولعا الىنباقشى جوبا اۋقىمدىلىعىمەن نازار اۋدارادى. ءساتىن سالسا, مۇندا ينجە­نەرلىك ينفراقۇرىلىم دۇرىس جولعا قويىلعاننان كەيىن, تاۋ-شاڭعى جانە شي­پاجاي-ساۋىقتىرۋ كەشەندەرىنىڭ, ستا­ديوننىڭ, قوناقۇيلەر, دەمالىس ۇيلەرى, مەيرامحانالاردىڭ قۇرىلىسى باستالادى. كول جاعاسىندا قالالىق جاعاجاي جا­سالماقشى. بۇدان بولەك ەتنو, جاياۋ ءجۇرۋ, تاۋعا شىعۋ, شاڭعى تەبۋ, ات سپورتى, ۆەلوسيپەد جانە موتوتسيكل ءتۋريزمىن دا­مىتۋ دا جوسپارعا تۇزىلگەن. سونىمەن قاتار قارقارالىداعى بارلىق ساۋىقتىرۋ, كوڭىل كوتەرۋ, دەمالۋ, قىزمەت كورسەتۋ ورىن­دارىنا قىزىعۋشىلىق تانىتقان ادامدارعا ارنالعان Visit.Karkaraly ۆەب-سايتىن ازىرلەۋ بويىنشا جۇمىستار قولعا الىنباقشى. ال بولاشاقتا شاعىن ۇشاق­تارعا ارنالعان اۋەجاي اشۋ يدەياسى قارقارالىلىقتاردىڭ تۋريزم سىندى يگىلىكتى جانە ىرزىقتى سالاعا ەرەكشە ءمان بەرىپ وتىرعانىن كورسەتسە كەرەك.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

بولاشاققا باعدارلانعان قۇجات

رەفورما • بۇگىن, 09:10