تاريحي تۇلعالاردىڭ ۇلىلىعىن ءار كەزەڭنىڭ ۇرپاعى ءوز كوزقاراسىمەن تانىعاندا عانا تۇعىرى بۇرىنعىدان دا بيىكتەپ, سالماعى ارتا تۇسەدى ەكەن. جاقىندا جارقىن مىسالىن كوردىك. ءان مەن ادەمىلىكتى باسىنا ءتاج ەتىپ قوندىرىپ, ۇستىنەن قىناما بەل جاراسىمدى كامزولدارى مەن بۇرمەلى كويلەكتەرىن, باسىنان ۇلپىلدەگەن ۇكىلى تاقيالارىن تاستاماي, ۇلتتىق ءداستۇردى سەرىك ەتكەن الاشتىڭ اي ماڭدايلى ارۋى روزا باعلانوۆانىڭ ارالعا اراشا سۇراپ, بوزتورعاي بولىپ شىرىلداعان ازاماتتىق ءۇنىن ەستىپ, بۇكىل قوعام «شىن باتىر ەكەن» دەستىك. ءورشىل رۋحتىڭ شاربولاتتاي بەرىكتىگىن كورىپ سۇيسىندىك, اتاقتى ادامنىڭ ءوز اتىن كىسىلىگىمەن كوتەرەتىننىڭ كۋاسى بولدىق.
كوزى تىرىسىندە-اق اتى اڭىزعا اينالعان ايگىلى ءانشى, كسرو حالىق ءارتىسى, «حالىق قاھارمانى» روزا باعلانوۆانىڭ الدەبىر جيىننىڭ بيىك مىنبەسىندە تۇرىپ ارال تەڭىزىنىڭ قاسىرەتى تۋرالى ءور رۋحپەن ايتقان وتكىر ءسوزى جازىلعان بەينەتاسپا سوڭعى ءبىر جىل بويى الەۋمەتتىك جەلىنىڭ بەتىندە كەڭىنەن تارادى. بەينەتاسپاعا زەر سالساق, جيىن وتكەن جەر مىڭداعان ادامدى سىيدىرعان سەزدەر وتەتىن سالتاناتتى سارايلارعا ۇقسامايدى, شاعىنداۋ زال سەكىلدى, بىراق تۋعان جەرىندەگى سۇمدىقتى شىرىلداپ ايتىپ تۇرعان ءانشىنىڭ ءسوزىن ۇيىپ تىڭداپ وتىرعان ادامداردىڭ ماڭىزدىلىعىنا قاراعاندا, ارنايى شاقىرىلعان اۋقىمدى ءماسليحاتتاردىڭ ءبىرى. ءوزىمىز بىلەتىن بەلگىلى قالامگەرلەر مۇحتار شاحانوۆ, راحمانقۇل بەردىباەۆ, سايىن مۇراتبەكوۆ جانە سوتسياليستىك ەڭبەك ەرى جالەل قيزاتوۆ وتىر. جايشىلىقتا جۇرت الدىنا ءان سالۋعا شىققاندا جادىراپ, جايناپ كەتەتىن روزا تاجىبايقىزى سالماقتى مىنەزبەن سويلەگەنىمەن, مىنبەگە ارنايى بايانداما جازىپ اكەلىپ, ازىرلەنىپ شىقپاعانى بايقالادى. الدىندا جايىلعان اق قاعازى جوق, سوندا دا ارالىنا ارناعان ءسوزىن جۇرەگىنەن سۋىرىپ الىپ, تۇيدەك-تۇيدەگىمەن سىلتەپ جاتىر, سىلتىدەي تىنعان زالدى سەمسەر ءسوزدىڭ قۋاتى كەسكىلەپ تاستاعانداي الدە بارلىعى ءانشىنى العاش كورىپ تۇرعانداي نەمەسە ونى جاڭا قىرىنان تانىعانداي, سونداعى ورىس-قازاعى جىم-جىرت قالپى كىرپىك قاقپاستان كوز الماي قادالا قاراپ قالعان.
ءانشىنىڭ ورىس تىلىندە سويلەگەن ءسوزىن دالمە-ءدال كەلتىرسەك, ءماتىنى بىلايشا ورىلەدى: «مەن سوعىستى كوردىم. الايدا ارالدا بولىپ جاتقان جاعدايدى ءبىر اۋىز سوزبەن توقتاتۋ مۇمكىن ەمەس. سوعىستى توقتاتۋعا بولادى, اتوم بومباسىن توقتاتۋعا بولادى, اسپانداعى ۇشاقتى توقتاتۋعا بولادى, بىراق مۇنى توقتاتۋ مۇمكىن ەمەس. ءبىز مۇندا ايتىپ جاتىرمىز, ال اندا تابيعات ءوز دەگەنىن جاساپ جاتىر. ءبىزدىڭ « ۇلى عالىمدارىمىز» تۇتاس ۇلتتى جاتىرىندا ءولتىرىپ جاتىر. ۇلتتى ءولتىرىپ جاتقان عالىمدار تۋرالى نە ايتۋعا بولادى؟ (قول شاپالاقتاۋ). باسقا ۋاقىت بولسا, ءبىز مۇنى زيانكەستىك دەيتىن ەدىك, ال ەگەر ول زيانكەستەر كسرو اكادەميكتەرى, سوتسياليستىك ەڭبەك ەرلەرى, ەكى, ءۇش مارتە لاۋرەاتتارى بولسا, نە دەيمىز؟ قاراڭىزشى, قازاق ەلىنىڭ جەرىندە نە بار: سەمەيدە – پوليگون, بايقوڭىردا – كوسمودروم, ارالدا – ۋ. سوندا قازاقتار قايدا بارىپ ءومىر ءسۇرۋى كەرەك؟ ەگەر بۇل جاعداي شەتەلدە, امەريكادا بولسا, ولار تۇتاس ۇلتتى ءولتىرىپ جاتىر دەپ ايعايلايتىن ەدى» دەگەن تۇسىنا كەلگەندە روزا باعلانوۆانىڭ ءسوزى مىنبەدە ەمەس, ارال جەرىنەن تۇسىرىلگەن بەينەكورىنىستەرمەن سۇيەمەلدەنەدى. ونىڭ ءسوزى كادر سىرتىندا قالىپ, كادردا جال-جال قۇمنىڭ ىشىندەگى جالعىز اۋىلدىڭ جاتاعان ۇيلەرى مەن اپتاپ ىستىقتا ويناپ جۇرگەن بالالار كورىنەدى. بىرەر سەكۋند قانا پايدا بولعان ارالداعى وسى اۋىل كورىنىسىنەن كەيىن قايتادان مىنبەدە تۇرعان ءانشى كورىنىپ, سۇق ساۋساعىن كوتەرىپ شامىرقانا سويلەگەن قايسار قىزدىڭ جان شىرىلى بىلاي جالعاسادى: «مەن ول جەرلەردە بولدىم. ماعان ونى كورۋ وتە اۋىر بولدى. نارەستەلەردىڭ كوزى جوق, تاڭدايسىز تۋىلىپ جاتىر, باسىندا شاشى جوق, اياعى, قولى جوق بالالار تۋىلىپ جاتىر. بۇل نە سۇمدىق؟ كىمنەن سۇراۋىمىز كەرەك؟ كىمگە بارىپ ايتۋىمىز كەرەك؟ تۇتاس ۇلتتىڭ جان ازابىن, قايعىسىن, قاسىرەتىن ەستىرتۋ ءۇشىن, ءبىزدى تىڭداۋ ءۇشىن قانداي ءتيىستى ورىندارعا دەيىن بارۋىمىز كەرەك؟».
بۇل 1988 جىل. جەتپىس جىل مىزعىماعان كەڭەس وداعىنىڭ سىرەسكەن سۇڭگى مۇزى مەن توڭىنىڭ ەپتەپ ءجىبىپ كەلە جاتقان جىلىمىق شاعى بولسا دا, ءالى تولىقتاي ەرىمەگەن كەزى. جاننان بەزبەي, جەڭبەك جوق. تۇگەل دۇنيەنى ۋىسىندا ۇستاپ, تەمىردەي تارتىبىمەن تىتىرەنتكەن كەڭەس وداعىنىڭ كەزىندە شارتاراپتى شارلاعان اتاق-داڭقى مەن ابىروي-بەدەلىن جيىپ قويىپ, ۇلتىنىڭ باسىنداعى اۋىر احۋالدى شىمبايعا باتاتىنداي شىرقىراپ ايتىپ جاتىر اپامىز. 1986-1990 جىلدار ارالىعىنداعى كسرو-نىڭ ساياسي جانە قوعامدىق ومىرىندەگى كۇرت وزگەرىستەر العاشقى دەموكراتيا نىشانىن تۋدىرىپ, بۇل قازاقستاندىق رەجيسسەرلەردىڭ اشىق سىني كوزقاراسىنىڭ قالىپتاسۋىنا اسەرىن تيگىزگەنىنە, مىنە, وسى فيلم دالەل. ارال مەن قازالىنىڭ ءتول پەرزەنتى روزا تاجىبايقىزىنىڭ نامىس شيرىقتىرعان مىنەزبەن ەلىنىڭ باسىنداعى قاسىرەتتى ايتىپ سويلەگەن ەكى مينۋتتىق سوزىندە, سول كەزەڭنىڭ ولشەمىمەن قاراعاندا, اسقان ەرلىك جاتىر.
قالاي بولعاندا دا, تانكتىڭ ۇستىندە تۇرىپ ءان سالعان ەرلىگىن بەيبىت كۇنى تاعى دا قايتالاپ, ەلى مەن جەرىنىڭ قاسىرەتىنە اراشا تۇرا الار ازاماتتىق داۋسىن بارشا حالقىنا ەستىرتكەن ەرجۇرەك قاسيەتى قوعام ءۇشىن ۇلكەن جاڭالىق بولىپ قابىلداندى. ءتىپتى الەۋمەتتىك جەلى قولدانۋشىلارىنىڭ ءبىرى «بۇدان كەيىن ەلىم ءۇشىن ءسويتتىم, جەرىم ءۇشىن ءبۇيتتىم دەگەندەر, ۇندەمەي-اق قويسا دا بولعانداي ەكەن» دەپ جازعان ەكەن.
ارينە تاۋەلسىزدىكتىڭ ەلەڭ-الاڭ ۋاقىتىندا سەمەي پوليگونى, ارال, بالقاش ماسەلەلەرى دەموكراتيالىق ءدۇمپۋ تۋعىزىپ, ۇلتتىق قاسىرەت رەتىندە ۇران سالىپ قوعام بەتىنە شىقتى. عاسىرعا جۋىق ۋاقىت جينالىپ قالعان قازاقتىڭ قايعىسى جارىسا جاريالانىپ جاتقان كەزدە جاناشىرلىقپەن ايتىلعان دا, جالپىلاما توگىلگەن دە ءسوز كوپ ەدى, بىراق ءانشىنىڭ مىنا ايتقانى بارىنەن دە اسقاق ەستىلگەنىن مويىنداۋ كەرەك. بۇل نە جيىن, كىمدەر, قايدا ۇيىمداستىرعان, قانداي ماقساتتا وتكىزىلگەن؟ قاتىسىپ وتىرعان ادامدار كىمدەر؟ بۇل قوعامعا قالاي جاريالاندى؟
روزا باعلانوۆانىڭ قاراشاڭىراق, قارا ورمانىن كۇزەتىپ وتىرعان بالاسى تاجەن مەن كەلىنى مارالعا حابارلاستىق. ەنەسىنىڭ ىزدەۋشىسى, جوقتاۋشىسىنا اينالعان مارال كەلىننىڭ ايتۋىنشا, بەينەتاسپانى قوعامعا ايدار جورانوۆ اتتى ازامات جاريالاعان. تەلەفونىن الىپ, دەرەۋ ايدارمەن حابارلاستىق. ايدار جاس بولسا دا, ر.باعلانوۆانىڭ ءومىرىن, ونەرىن, شىعارماشىلىعىن 2011 جىلدان باستاپ مۇقيات زەردەلەپ كەلە جاتقان جاس زەرتتەۋشى. «بەينەتاسپا ورتالىق مەملەكەتتىك كينو-فوتوقۇجاتتار, دىبىس جازبالارى ءارحيۆىنىڭ قۇپيا قۇجاتتار قورىنان الىنعان. مەن ول جەردە ءانشى ءومىرىنىڭ كەزەڭ-كەزەڭىن قۋالاي وتىرىپ, ءۇش اي وتىرىپ جۇمىس ىستەدىم. ءۇشىنشى اي دەگەندە «رەكۆيەم پو ارالۋ» دەگەن وسى بەينەتاسپاعا تاپ بولدىم. وكىنىشكە قاراي, العاش بۇل بەينەنى ماسكەۋدەن الىپ كەلگەندە قىسقاشا اننوتاتسياسى جازىلعان ءۇزىندىسى عانا تاپسىرىلعان. بەينەتاسپانى كوشىرىپ الىپ, ءوزىمنىڭ YouTube ارناما سالدىم. ينتەرنەت ارنادا جاريالانعان كۇننەن باستاپ, روزا اپامىزدىڭ ەكىنشى ءومىرى باستالدى دەپ نىق سەنىممەن ايتا الامىن. سەبەبى مىڭداعان ادام قاراپ, جۇزدەگەن پىكىر جازىلىپ, جاستار باعلانوۆانىڭ ومىرىنە قىزىعۋشىلىق تانىتىپ, ساۋالدارىن جولداپ, تاعى دا اقپاراتتار, دەرەكتەر جاريالاۋىمدى سۇرادى», دەيدى ايدار جورانوۆ.
ا.جورانوۆ ۇسىنعان №4484 ارحيۆ اننوتاتسياسىنا كوز سالساق, ارال تاعدىرىنا ارنالعان بۇل بەينەتاسپا ءۇزىندىسىن تۇسىرگەن رەجيسسەر دە, ستسەناري اۆتورى دا س.ماحمۋتوۆ, رەداكتورى ۆ.رەريح دەپ كورسەتىلگەن ەكەن. توقتاڭىز! جادىمىز جاڭىلماسا, ارال مەن سەمەيدىڭ ماسەلەسى كۇيىپ تۇرعان كەزەڭدە, ياعني تاۋەلسىزدىكتىڭ اق تاڭى اتار تۇستاعى ءولارا شاقتا ەكولوگيالىق اپاتتاردان دەمىگىپ تۇرعان قازاق دالاسىنىڭ قاسىرەتىن جىرلاعان بىرنەشە فيلم جارىققا شىققان ەدى عوي, بۇل سول فيلمدەردىڭ بىرىندەگى كادر بولماسىن؟ ىزدەستىرە كەلە, دولبارىمىز ءدال شىقتى, بۇل بەلگىلى كينورەجيسسەر س.ماحمۋتوۆتىڭ «ارال تۋرالى رەكۆيەم» اتتى دەرەكتى ءفيلمى ەكەن. جەردەن جەتى قويان تاپقانداي قۋانىپ, تۇندەلەتىپ ساعاتبەك اعانىڭ تەلەفونىن ىزدەستىرىپ, كەش تە بولسا ۇيىنە قوڭىراۋلاتتىق. ء«يا, – دەدى ارداگەر رەجيسسەر جايباراقات ۇنمەن, – بۇل مەنىڭ فيلمىمنەن الىنعان كادر. سول جىلدارى مۇحتار شاحانوۆتىڭ ۇيىتقى بولۋىمەن ارال – بالقاش ماسەلەلەرى جونىندەگى حالىقارالىق كوميتەت قۇرىلىپ, جۇمىسىن باستاعان كەز. سوتسياليستىك ەڭبەك ەرى, «نوۆىي مير» جۋرنالىنىڭ باس رەداكتورى سەرگەي زالىگين جەر بەتىنەن جويىلىپ بارا جاتقان ارال تەڭىزىنىڭ ماسەلەسىن كوتەرىپ, «ارال-88» دەگەن عىلىمي ەكسپەديتسيا ۇيىمداستىرعان ەدى. «سوۆەتتىك قازاقستان» كينوجۋرنالىنا جاي عانا سيۋجەت ءتۇسىرۋ ءۇشىن وسى ۇيىمنىڭ مۇشەلەرىنە ىلەسىپ, مەن دە ارالعا باراتىن بولدىم. ارالعا بارعان سوڭ ادام ايتسا سەنگىسىز كۇردەلى ماسەلەلەرمەن بەتپە-بەت كەلدىك. سول كەزدەگى «قازاقفيلم» كينوستۋدياسى كينوحرونيكا ءبولىمىنىڭ باستىعى انار قاشاعانوۆاعا تەلەفون سوعىپ, تاقىرىپتىق جوسپارعا بەكىتىپ, كينو تۇسىرۋگە رۇقسات بەرۋىن سۇرادىم. ء«وزىڭ دۇرىس دۇنيە تۋادى دەپ ەسەپتەسەڭ, جاقسى, تۇسىرگەنىڭە قارسى ەمەسپىن» دەدى باستىعىم بىردەن كەلىسىپ. يدەيا دا, ستسەناري دە اياقاستىنان تۋدى, ءماتىن ءفيلمدى ءتۇسىرىپ جۇرگەن كەزدە جازىلىپ جاتتى. سەبەبى ەكسپەديتسيا «قاسىرەتتى كوزىمەن كورسىن» دەپ سوناۋ جاپونيادان بەرى قارايعى شەتەلدىك, كۇللى كەڭەستىك رەسپۋبليكالاردىڭ ءىرى اقىندارىن ارالعا الىپ بارعان ەدى. وسى ارالىقتا ماسكەۋدە «دني ارالا» دەگەن ون كۇندىك وتەتىن بولىپ, تارتىلعان تەڭىزدىڭ جايىمەن تانىسقان قوناقتاردىڭ ءبارى ەندى وداقتىڭ استاناسىنا قاراي جول تارتتىق. ماسكەۋدەگى «فادەەۆ اتىنداعى ادەبيەتشىلەر ۇيىندە» شەتەلدىك اقىندار مەن جۋرناليستەردىڭ قاتىسۋىمەن حالىقارالىق جيىن ءوتتى. زالىگين باستاعان ەكسپەديتسيا جۇمىسىنىڭ قورىتىندىسى وسى جيىندا جاريالاناتىن بولدى. توتاليتارلىق جۇيەنىڭ تولىق كۇيرەپ بىتپەگەن كەزى عوي, ماسكەۋلىكتەر «ارال-88»-ءدىڭ زەرتتەۋ ناتيجەسىن جاريالاتپاۋ ءۇشىن جانىن سالدى. بىراق شەتەلدىك بەدەلدى تۇلعالاردىڭ تەگەۋرىنى قويسىن با, سول جەردە ارالدىڭ باسىنداعى اۋىر احۋال بۇگە-شىگەسىنە دەيىن تالقىلاندى. ءبىز قازاقستاننان ءبىر توپ دەلەگاتسيا بارعان ەدىك, دەلەگاتسيانىڭ اراسىنان روزا باعلانوۆاعا ءسوز بەرىلەتىن بولىپ شەشىلدى. الايدا اپامىزعا دا بىرەسە ءسوز بەرىلەتىن بولىپ, بىرەسە رۇقسات ەتپەي, اقىرى قايسار مىنەزىنە سالماسا, قاعابەرىستە قالاتىنىن بىلگەن باعلانوۆا تىزگىندەۋگە تىرىسقانداردى تىڭداماي, ءسوزدى تارتىپ العانداي, مىنبەگە جۇلقىنىپ تۇرىپ شىقتى. ءسويتتى دە, كەڭەستىڭ ەڭ جوعارعى قۇزىرلى ورىندارى اتىنان قاتىسىپ وتىرعان شەندىلەردىڭ كوزىنە شۇقىعانداي, قازاقتىڭ كەشىپ وتىرعان ءحالىن, قارت ارالدىڭ قايعىسىن اقتارىپ ايتا باستادى. جيىن ايتىس-تارتىسپەن قىزۋ ءوتتى. وسى جيىننان كەيىن ءبىراز ادامنىڭ باسىنا تاياق ءتيدى, ەڭبەك ەرى بولسا دا, زالىگيننىڭ بەدەلىنە نۇقسان كەلدى. ال روزا باعلانوۆانىڭ اشىنىپ ايتقان اقيقات ءسوزىن قاتىسۋشىلار ىقىلاسپەن قولداپ, وعان ءوز ۇلتىنىڭ ناعىز باتىرىنداي قۇرمەت تانىتتى. وسىنىڭ ءبارىن ءتۇسىرىپ تۇرعان مەن بولاشاق تۋىندىمنىڭ سوڭعى نۇكتەسىن قويۋعا ءانشىنىڭ وسى ءسوزى جەتكىلىكتى بولاتىنىن ءتۇسىنىپ تۇردىم».
1980 جىلداردىڭ سوڭىندا قازاقستاننىڭ «مەملەكەتتىك كينو» (گوسكينو) دەپ اتالاتىن مەكەمەسىنىڭ توراعاسى س.ماحمۋتوۆتىڭ ارال – الماتى – ماسكەۋ اراسىندا تابانىنان توزىپ ءجۇرىپ تۇسىرگەن «ارال تۋرالى رەكۆيەمىن» قابىلداماي تاستايدى. ارال تۋرالى شىندىقتىڭ ءبارىن كوزىمەن كورىپ, ءبىر داۋىردە گۇلدەنگەن ولكەنىڭ مىڭداعان حالقىنىڭ بوسىپ, بوساپ قالعان يەسىز جەرى ءۇشىن جانى اۋىرعان رەجيسسەر مەسەلىنىڭ قايتقانىنا قاراماستان, ءفيلمىن قۇشاقتاعان كۇيى ماسكەۋدەگى ورتالىق تەلەكوميتەتتىڭ وزىنە بارادى. جولى وڭعارىلىپ, ونداعىلار «قازاقستان قابىلداماسا, ءبىز قابىلدايمىز!» دەپ فيلمگە جولداما بەرەدى. ۇلكەن ونەر قۇرباندىقسىز بولمايدى, ماسكەۋدەن ءبىلىم العان, ءوز ورتاسىندا مويىندالعان, كينو سالاسىندا قىرىق جىلدىق تاجىريبەسى بار س.ماحمۋتوۆ وسىدان كەيىن ءبىر جىل بويى تاپسىرىس الا الماي, جۇمىسسىز قالادى. ويتكەنى «ارال تۋرالى رەكۆيەم» – ۇساق ۇلتتاردىڭ تاعدىرىن جالماعان قاندىقول الىپ يمپەريانىڭ بەتىنە تۇكىرگەن فيلم بولاتىن.
بىزگە بەيمالىم بولىپ كەلگەن ءبىر بەينەتاسپا توڭىرەگىندەگى شىندىق بۇلبۇل ءۇندى باعلانوۆانىڭ ەل ەركەسى عانا ەمەس, ازاماتتىق ۇستانىمى بار قايراتكەر ەكەنىن قوعام الدىندا تاعى ءبىر دالەلدەدى. «حالىق قاھارمانى» اتاعى نامىستى قىزدىڭ اجارىن اشا تۇسكەنىنە كوپتىڭ كوزى جەتتى. قولىنا جارامدى كيىم تۇسسە, جالاڭاشتىڭ يىعىنا جاۋىپ جىلىتقان جومارت قاسيەتىنە باتىرلىق مىنەزىنىڭ جاراسىم تاپقانىن ايگىلى جەلتوقسان وقيعاسى دا ءبىر تۇيىندەپ كەتكەن. جەلتوقساننىڭ ايازىندا «جاستار الاڭعا جينالىپ جاتىر» دەگەندى ەستىپ, تالاي بەلگىلى تۇلعالار بۇعىپ قالعاندا, «كەشە فاشيستەن دە قورىققان جوقپىن, تاياقتالىپ جاتقان بالالاردان جانىم ارتىق ەمەس» دەپ اسىققاننان اياعىنا ەتىگىن قوڭىلتاياق كيە سالىپ, الاڭعا كەلىپ «تاراڭدار!» دەپ توقتاۋ سالۋى دا كوكورىم جاستار ارانداپ, اجال قۇشپاسىن دەگەن جاناشىرلىعىنان تۋعانى انىق. اۋمالى-توكپەلى كەزەڭدەردىڭ ىزعارىنا ارقاسىن بەرىپ, قۇرىش قايسارلىعىمەن قارسى تۇرعان باعلانوۆانىڭ باتىرلىق ىستەرى تاريحتىڭ بەلەستەرىنەن ءالى تالاي كورىنەتىنى حاق.
P.S. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ايتقانداي, ەندىگى جەردە قازاقتىڭ قاھارمان قىزىن مəڭگى ەستە قالدىرۋدىڭ ناقتى قادامى رەتىندە ءوزى ءومىر سۇرگەن الماتى قالاسىنداعى رەسپۋبليكا سارايى, نۇر-سۇلتان شاھارىنداعى «قازاقستان» ورتالىق كونتسەرت زالى, «استانا» كونتسەرت زالى سەكىلدى ءىرى مəدەني مەكەمە, ونەر ورتالىقتارىنىڭ بىرىنە روزا باعلانوۆانىڭ ەسىمى بەرىلسە, حالقىنىڭ زور قۇرمەتى عانا ەمەس, تاريحي əدىلەتتىلىك پەن ەرلىككە جاسالعان تاعزىمى دا بولار ەدى.
الماتى
