تەاتر • 11 ناۋرىز، 2021

ساحنادا تانىسىپ، سەرىك بولعان

239 رەت كورسەتىلدى

سوناۋ الپىسىنشى جىلداردان باس­تالىپ سەكسەنىنشى جىلداردىڭ بەل ورتاسىنا دەيىن تەاتر مەن كينو الەمىن قاتار دۇبىرلەتكەن جۇلدىزدى شوعىردىڭ ىشىندەگى ءانۋار مولدابەكوۆتىڭ جۇلدىزى جىلدار وتكەن سايىن جارقىراي تۇسپەسە، ءبىر ساتكە كومەسكى تارت­قان ەمەس. قايتىس بولعانىنا قى­رىق جىلعا تايادى. الايدا وت بولىپ جانىپ، اعىل-تەگىل نوسەر بولىپ توگىلىپ، جاسىنداي جارقىلداعان بەينەنىڭ العاش دۇركىرەپ شىققان كەزدەگى داڭق-داقپىرتى، سوڭى­نان ەسكەن سامال اڭىز، ءبارى-ءبارى سول كۇيى ءانۋار كەڭىستىگىن كەڭەيتپەسە، كى­شى­رەيتە العان جوق.

عاجايىپ تالانت تۋرالى تولاسسىز ايتىلىپ كەلە جات­قان تولعاۋلاردى ايتپاعاندا، «سىل­تەسەڭ – سەمسەر، قور­عانساڭ – قالقان بول­عان قايران ءانۋار» دەگەن اسقار سۇلەيمەنوۆتىڭ قايعى ۇستىندە ايتقان جال­عىز اۋىز جوقتاۋ سوزىندە كوزدەرىنە ماڭ­گىلىك وي مەن مۇڭ ۇيا­لاعان ونەر ماي­تالمانىنىڭ بار بولمىسى بوياماسىز سۋرەت­تەلگەندەي، سودان بەرىدە سۋرەتىن عانا كورىپ ءوسىپ، قالىپتاسقان جاس بۋىن­نىڭ جادىندا سۇيىكتى بەينەگە اينالىپ سومدالا ءتۇستى. ال ءانۋار ەسىمىنىڭ ۇمى­تىلماي، ۇرپاق ەسىندە ۇلاعاتتى ساقتالۋى جولىندا تابان­دىلىقپەن ناسيحات جۇمىسىن جۇر­گىزۋدە ءوزى قىزمەت ەتكەن اكەم­تەاترمەن بىر­گە ەڭ الدىمەن جارى، قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى بايان يماشەۆانىڭ ەڭبەگى ولشەۋسىز زور. سىڭارىنان ەرتە ايىرىلىپ، قاناتى قايىرىلعانداي كۇي كەشىپ قامىقسا دا، ءومىردىڭ وكپەك جەلىنە كەۋدەسىن توسا ءجۇرىپ، ءانۋارىنىڭ قۇتتى مەكەن، قا­را شاڭىراعىنىڭ وتىن وشىرمەي، ءتۇتى­نىن ءتۇزۋ ۇشىرىپ، ەكى قىز، ءبىر ۇلىن تاربيەلەپ، نەمەرە-شوبەرە ءوربىتىپ، اۋلە­­تىنىڭ التىن دىڭگەگىنە اينالعان بايان اپامىزدىڭ ءوزى دە، بۇگىندە سەكسەن جاس­تىڭ سەڭگىرىنە شىعىپ وتىر.

بۇكىل حالىقتىڭ سۇيىكتىسىنە اينالعان بەلگىلى ادامنىڭ جارى بولۋ دەگەن با­قىت­تىڭ ءدامىن اكتريسا بايان ەرتە تاتتى. ء«ان قاناتىندا» ءانشى مۇسا، «قىز جىبەكتە» شەگە، «قان مەن تەردە» ەلامان، «وتەلمەگەن پارىزدا» قوجابەك اقساقال  بولىپ كوگىلدىر ەكراننان كورەرمەننىڭ كوزاقىسىن سۋىرىپ جارقىراي كورىنگەن جاقسىعا جار بولۋدىڭ قانداي بولاتىنىن جاستايىنان ءبىلدى. ول دەگەنىڭىز كوڭىلى قالاعان كوپ دۇنيەدەن باس تارتۋ، بۇرىن قيىنسىنىپ، كوز قيىعىن  سالماعان شارۋاعا بەيىمدەلۋ، تەاترداعى ءوز جۇمى­سىمەن، كۇندەلىكتى ءۇي تىرشىلىگىمەن قا­تار، باتپانداي جاۋاپكەرشىلىكتى نا­زىك يىققا سالىپ ارقالاپ ءجۇرۋ، ونەر كوگىندە سامعاۋ ءۇشىن جارالعان قىران­نىڭ كوڭىلىنە قىلاۋ تۇسىرمەي ۇنەمى باپ­تاۋ، اعايىنى مەن تۋىسىنىڭ ءتىلىن تاۋىپ، اراسىندا دانەكەر بولۋ، وعان دەم بەرۋ، قينالعاندا قاسىنان تابىلىپ، دەمەۋ بولۋ، وسىنىڭ ء بارى باياننان وزگە قۇربىلارىنا قاراعاندا سەرگەك ءجۇرۋدى قاجەت ەتەتىن. ەكەۋىنىڭ قۇرعان شاڭىراعى ءوز قاتارلاستارى سەكىلدى ەرلى-زايىپتىلىقتى دىتتەپ نەكەلەسكەن قارا­­پايىم وتباسىدان بۇرىن ونەر مۇد­دەسى مەن رۋحاني ماقسات تابىستىرعان شىعار­ماشىلىق شاڭىراق ەكەنىن دە ەستەن شىعارعان جوق.

بولاشاق جارى انۋارمەن اۋەزوۆ تەاترىنىڭ ستۋدياسىندا وقىپ جۇرگەندە كەزدەستى. اكەسى سوعىسقا كەتكەن، ءوز اناسىن «اپكە» دەپ، ناعاشى اتاسى مەن اجەسىنىڭ قولىندا تاربيەلەنگەن بويجەتكەن مەكتەپتى ۇزدىكتەردىڭ قاتارىندا ءتامامداي سالا، 1958 جىلى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى تۇلكىباس اۋدانىنان ارمان قۋىپ ۇلكەن شاھارعا اتتانادى. الدىن الا كەلىسىلگەندەي، شىمكەنت ەمەس، عايىپتان تايىپ الماتىدان ءبىر-اق شىققان اۋىل ارۋى ۋاقىتشا ورنالاسقان وپەرا تەاترىنىڭ جاتاقحاناسىندا ءجۇ­رىپ راۋشان اۋەزباەۆامەن تانىسىپ قالادى. م.اۋەزوۆ تەاترىنىڭ اكتريساسى قالاعان وقۋىنا تۇسكەنشە ۋاقىت ولتىرمەي،
تەاتر جانىنان ونەر ستۋدياسى اشىلىپ جاتقانىن، ونى  ۇيىمداستىرۋشى ءازىربايجان مامبەتوۆ ەكەنىن ايتىپ، جىلدامداتىپ جولىعۋعا كەڭەس بەرەدى. بۇل ويلاماعان جەردەن اكتريسا بولامىن دەپ شەشىم قابىلداعان ۋاقىتتا تەاتردىڭ باس رەجيسسەرى گولد­بلاتت بولاتىن. تاعدىر-كەمەسىنىڭ جەل­كەنى باسقا ارناعا بۇرىلارىنان بەيحابار بايان سىناق تاپسىراتىن كۇنى بيا­زى باسىپ ونەرىن كورسەتۋگە كەلەدى. قار­سى الدىندا قاليبەك قۋانىشباەۆ، سەركە قوجامقۇلوۆ، ەلۋباي ومىرزاقوۆ، نۇرمۇحان ءجانتورين، ءسابيرا مايقا­نوۆا سىندى اۋەزوۆ تەاترىنىڭ كىلەڭ مارعاسقا اكتەرلەرى ءتورت كوزى تۇگەل سامساپ بۇعان قادالا قاراپ وتىر. ءبىر عاجابى، تاۋداي تۇلعالاردىڭ مىسى باسقانىمەن، جۇزىندەگى قازاقى جىلىلىق توڭنىڭ ءبارىن جىبىتكەندەي، تار جەردە تۇرسا دا، تىنىسى اشىلىپ، ەڭلىك بولىپ ەگىلىپ، ەكپىنگە سالىپ ولەڭىن وقىپ، كەزەگىمەن ونەرىن كورسەتىپ جاتىر. دايىنداپ كەلگەنىن ءتامامداپ، سىرتقا بەتتەگەنى سول ەدى، بىرەۋ سوناۋ جەردەن «بايان، بەس!» دەپ ايعايلاپ قالدى. ءبىر ءتۇيىر بوياۋسىز، تابيعات بەرگەن تازا سۇلۋلىعىمەن تامساندىرعان تالدىرماش قىز سوڭىنا يناباتپەن بۇرىلىپ قاراعانى بولماسا، كىم ەكەنىن اڭداي الماعان كۇيى تەز-تەز باسىپ شىعىپ كەتتى. بۇل ءازىربايجان مامبەتوۆ بولاتىن. ونەرى كوميسسيانىڭ كوڭىلىنەن شىققان بايان قىز ونەر ستۋدياسىنا وقۋعا قابىلدانادى.

ستۋديادا ساحنا ساڭلاقتارىنان سا­باق الىپ، ءتۇرلى تاقىرىپتا ەتيۋد كور­سەتىپ، تەاتر ونەرىنىڭ الىپبيىمەن تانى­سىپ، وزدەرى دە ءبىر-بىرىمەن جاقىن ارالاسا باستاعان كەزدە، بۇلاردىڭ توبىنا كونسەرۆاتوريادان وقۋدان شىعارىلعان ءانۋار مولدابەكوۆ دەگەن جاس جىگىت تە كەلىپ بىرگە وقي باستايدى. تەمىردەي قاتاڭ ءتارتىپ ساقتالاتىن قالانىڭ سپورت مەكتەبىن ورىس تىلىندە ۇزدىك ءبىتىرىپ، كۋرسىنىڭ ستاروستاسى بولعان ءانۋار ادىلەت­سىزدىكتى كورسە توزبەيتىن تۋرا­شىل مىنەزىنە سالىپ، سونداعى ءبىر ۇستا­زىنىڭ ايىپتى ىسىنە كەزدەيسوق كۋا بولىپ قالىپ، سول قاتەسىن بەتىنە باسىپ ايتقانى ءۇشىن ەشقانداي ەسىركەۋسىز وقۋدان شىعارىلعان بەتى ەكەن. كەيىن بەلگىلى بولعانداي، گولدبلاتت جاس جىگىتتىڭ قولىنا تىلدەي قاعاز جازىپ بەرىپ جىبەرىپتى. وندا قىسقا عانا: «ازەر­­بايجان ماديەۆيچ، ەتو تۆوي اكتەر. ۆوزمي ەگو ك سەبە» دەپ جازىلعان ەكەن. ۇلى ۇستازعا جولىعىپ تۇرعانىن تۇ­سىنگەن ءانۋار سودان باستاپ سوقپاعى كوپ ونەردىڭ توقپاعىن از كورمەسە دە، قىلاۋسىز قىزمەت ەتۋگە انت ەتكەندەي، سۇتپەن ەنگەن قاسيەتىن سۇيەككە جەتكەنشە قاستەرلەۋگە بەل بايلادى.

تاعدىرى تابىسقالى تۇرعان جاستاردى كەشەۋىلدەتپەي كەزدەستىرە بەرەيىن دەگەندەي، جاراتقاننىڭ ءوزى ەندىگى جەردە بىرگە وقيتىن ءانۋار مەن باياننىڭ جولىن ءجيى توعىستىراتىن بولدى. ءبىر جىل وقىعان سوڭ ديپلوم سپەكتاكلىنە دايىندىق جۇمىسى باستالدى. سول كەزدە اتاعى اسپانداپ تۇرعان رەجيسسەر ق.جانداربەكوۆتىڭ «تانىس ادامدار» دەگەن سپەكتاكلىندە ساحناعا باستى قۇرامدا وينايتىن اكتەرلەر ەمەس، قوسالقى قۇ­رامعا الىنعان ءانۋار مەن بايان ويناپ كەتەدى. ول كەزەڭدە سپەكتاكلدە ايتى­لاتىن اندەر ساحنانىڭ «استىندا»، ور ىشىندە وتىراتىن ءتىرى وركەستردىڭ سۇيە­مەلدەۋىمەن ورىندالاتىن. قيادا­عى­نى كوزى شالاتىن يدەولوگيانىڭ قى­را­عى­لىعى ءار جاڭا قويىلىمنىڭ قوينى-قونىشىنا دەيىن تىمىسكىلەيتىنى بار، قانات جايىپ كەلە جاتقان تەاتر ونەرىنە سۇيىسپەنشىلىك بار، ايتەۋىر ءار جاڭا پرەمەرانى مادەنيەت ءمينيسترى  قالت جىبەرمەي جەكە ءوزى كەلىپ كورەتىن. ەكەۋى دە ءان ايتادى. «تانىس ادامداردا» ويناپ ءجۇرىپ جاقىنىراق تانىسقان ءانۋار مەن بايان ءبىر-بىرىنە ىنتىق عاشىق­تاردىڭ ءرولىن ىقىلاستى ويناعان بولۋى كەرەك، قويىلىمدى تاماشالاۋعا كەل­­گەن مينيستر ءلايلا عالىمجانوۆا ويىن بىتكەن سوڭ قايتۋعا اسىعا قويماي، جۇرتتىڭ الدىندا ەكەۋىنىڭ ونەرىن جەر-كوككە سىيعىزباي ماقتايدى. بىراق بۇل ماقتاۋدىڭ تۇبىنە سور بايلانعانىن ەكى ستۋدەنت سەزبەيدى دە، وقۋىن دا بىتىرمەگەن جاس بالالاردىڭ ءمينيستردىڭ نازارىنا ىلىگىپ، ماقتالعانى تەاترداعى «اعارىپ الدىعا تۇسپەگەندى» قالايتىن جاسى ۇل­كەن وزگە ارىپتەستەرىنىڭ ارقاسىنا ايازداي باتادى. اقىرى ستۋديانى بىتىرگەن ءانۋار­دى دا، باياندى دا جەر اۋدارعانداي ەتىپ، اكەمتەاتردان الدەقايدا الىس جاق­­قا، قولدارىنا جولداما ۇستاتىپ، قارا­­­عان­دىعا اپاراتىن سوقپاققا سالىپ جىبەرەدى.

ستۋديانى ءبىتىرىپ، قاراعاندىعا اتتانار الدىندا ءانۋار سۇيىكتىسىنە ءسوز سالىپ، ۇيلەنگىسى كەلەتىن ويىن بىلدىرەدى. الماتىعا تاياق تاستام جەردەگى تۋعان اۋى­لىنا شاقىرىپ، اتا-اناسىمەن تانىس­تىرادى. ءانۋاردىڭ اكەسى ءابىحاننان باس­تاپ، ونىڭ باۋىرلارى، ولاردان تاراعان بالالاردىڭ ءبارى مۇعالىم ەكەن، قىل اياعى ەڭ كىشى قارىنداسى دا پيونەر ۆوجاتىيى، بۇرىن-سوڭدى مۇندايدى كورمەگەن بايان العاشىندا اعايىننىڭ اراسىندا ەمەس، مەكتەپتىڭ ىشىندە جۇرگەندەي بولعانى راس. قايىناتاسى اعايىن-تۋىستىڭ باسىن قوسىپ شاعىن توي جاساپ، ۇلكەندەردىڭ باتاسىن العىزىپ، ەكى جاستى ۇيلەندىرەدى. اۋىلدا تۋىپ-وسكەن قىز بولسا دا، ءوز ارمانىنا عانا الاڭداپ، قيال قۋىپ، ءۇي تىرلىگىنە اسا كوپ ارالاسپاعان. كوكەسىنىڭ ەكى بىلەگىن سىبانعان پىسىق كەلىندەرىنىڭ ساق-ساق ك ۇلىپ كەلىپ، تىرلىكتىڭ تۇگىن قوي­ماي جاپىرىپ جاساپ كەتەتىنىنە ۇيرەنگەن بايان شارۋا ىستەيىن دەپ ءتىپتى ويلاماعان دا. كەلىن بولىپ تۇسكەن سوڭ تاڭەرتەڭ ەرتەرەك تۇرىپ، سيىردىڭ ساۋىرىنا كەلىپ وتىرعانىمەن، قولىنىڭ قارى تالىپ، ساۋساعىنان جان كەتكەنشە جىلبىسقى جەلىندى ءارى تارتىپ، بەرى تارتىپ جۇلمالاپ، اقىرى ساۋا الماي، تالاي رەت جىلارمان بولعانىن ءالى كۇنگە ۇمىتقان جوق. باسقا شارۋانىڭ بارىنە باپانداي بايان ۇيرەنگىسى، ءۇيىرىپ اكەتكىسى كەلەدى-اق، بىراق قارشادايىنان قارا جۇمىس ىستەپ، قاتىپ-پىسپەگەن سوڭ بەكەر ەكەن، بۇدان كەيىن ءۇيدىڭ اۋىر تىرلىگىنە اتا-ەنەسىنىڭ ءوزى دە جولاتپادى.

ءازىربايجان ءمادي ۇلى ستۋديانى بىتىرگەن شاكىرتتەرىن ەلدىڭ ايماقتارىنا ءبولىپ جاتىپ، وزگەلەرگە قاراعاندا ءبىلىم الەۋەتى جوعارى، مىنەزى وجەت، تياناقتى ءانۋاردى ماسكەۋگە رەجيسسەرلىك وقۋعا اتتاندىرۋدى ۇيعارادى. ءارتىس كوپ بولعانىمەن، رەجيسسەردى توپىراقتان جاساپ الا المايتىن ۋاقىت بولعان سوڭ، بالكىم، امالسىز وسىنداي شەشىمگە كەلگەن. يت ارقاسى قيانداعى ماسكەۋگە وقۋ ىزدەپ باراتىنداي قاراجاتى جوق، ءالى اياعىنان تۇرماعان ءانۋاردىڭ قاتتى قىسىلىپ تۇرعانىن كورىپ مامبەتوۆ ءوز قالتاسىنان 300 سوم اقشا بەرىپ، شى­عارىپ سالادى. ارادا ەكى اي وتەر-وتپەستەن قاراعاندى تەاترىندا جۇمىس ىستەپ جۇرگەن ايەلىنە ءانۋار تەلەگرامما سوعادى: «مەن قايتىپ كەلە جاتىرمىن».  رەجيسسەرلىكتىڭ قول بولماسىن ءبىلدى مە، الدە قاراعاندىداعى سۇيىكتىسىن قيمادى ما، كۇتپەگەن جەردەن قازاق­ستانعا قايتا ورال­عان دارىندى ءارتىستى دارا سۋرەت­كەر­لىككە جەتەلەيتىن داڭعىل جول كۇتىپ تۇرعان ەدى.

ء«وزىم باس رەجيسسەر بولعان كەزدە شاقىرىپ الامىن» دەگەن مامبەتوۆ ۋادەسىندە تۇرىپ، اقىرى 1964 جىلى ەرلى-زايىپتى ارتىستەردى الماتىعا، م.اۋەزوۆ تەاترىنا الدىرادى. «بىردەن الا سالۋ» دەگەن باتپانقۇيرىق بولمايدى، تەاترداعى تالاپتىڭ كۇشتىلىگى سونداي، الدىن الا سپەكتاكل دايىندالىپ، وعان ءانۋار مولدابەكوۆتى قاتىستىرىپ، اكتەرلىك انسامبلمەن ۇيلەسىمىن، تالانتىنىڭ ولشەمىن تەكسەرىپ بارىپ، قابىلدايدى. سوڭىنان قۇرالايىن كوتەرىپ جەتكەن بايان اپاي دا كۇمپ بەرىپ تەاتردىڭ تورىنەن ءبىر-اق شىققان جوق، قازداي ءتىزىلىپ وتىراتىن قاتال سىنشى جيىلعان كوركەمدىك كەڭەستىڭ الدىندا اگافيا تيحونوۆنا، تاعى باسقا رولدەردى ويناپ بارىپ، سەراعاڭنىڭ – سەركە قوجامقۇلوۆتىڭ: «بولدى، جەتەدى، اكتريسا بولىپ قابىلدانادى» دەگەن كەسىمدى سوزىنەن كەيىن عانا اكتەرلىك ترۋپپانىڭ قاتارىن تولىقتىرعان ەدى. ءا.مامبەتوۆ ساحناعا دايىنداعان جاڭا سپەكتاكلدەرىنىڭ بارىندە ورتالىق رول­دەردىڭ ءبىرىن قالاي دا انۋارعا بەرۋ­دى ادەتىنە اينالدىرادى. ءانۋار دا ءبىر قايناۋى ىشىندە، كۇلدى-كومەش، شيكى دۇنيەنى ساحناعا الىپ شىققان ەمەس. وزدەرى وسىندا ءجۇرىپ وقۋ وقىپ، قابىرعاسىندا ءجۇرىپ جەتىلگەن تۋعان تەاترىنا كەلگەننەن كەيىن ماديەۆسكي ءانۋار مەن بايانعا ءا.ابىشەۆتىڭ «نامىس گۆاردياسى» پەساسى بويىنشا قويىلعان سپەكتاكلدەن باۋىرجان مومىش ۇلى مەن ۆاليا پانفيلوۆانىڭ ءرولىن بەرەدى. الماتىداعى العاشقى رولدەرى. قاتتى قوبالجىدى. ول كەزدە باۋىرجان باتىر دا، پانفيلوۆتىڭ قىزى ۆاليا دا بار، پرەمەرادان  بۇرىن ەكەۋى دە كەلىپ، رەپەتيتسيانى كورەدى. قويىلىم بىتكەننەن كەيىن راحمەتىن جاۋدىرا جەتكەن ۆاليا باياندى كەلىپ قۇشاقتاي الادى. ال باۋىرجان باتىر بولسا سول سۇستى قالپىمەن انۋارعا قاراپ: ء«اي بالا، سەن ءبىزدىڭ ۇيگە كەلىپ كەت!» دەيدى. «باۋىرجاننىڭ جانىنا بارىپ سويلەسۋ تورداعى ارىستاننىڭ جالىنان سيپاعانمەن بىردەي» دەگەن ەل ىشىندەگى اڭىز ەسىنە ساپ ەتە ءتۇسىپ، ەستىگەن بويدا ءانۋار شوشىپ كەتەدى. «باۋىرجان مومىش ۇلى ەكىنىڭ ءبىرىن ۇيىنە شاقىرىپ مەيمان ەتەدى دەپ كىم ايتتى ساعان، باتىر­دىڭ ۇيىنە شاقىرعانى، كوڭىلىنىڭ تول­عانى، ريزا بولعانى، قۋانبايسىڭ با قايتا، بار» دەپ بايان ەرىن قايرايدى. ۇيىنە كەلگەن قوناعىنا باۋىرجان ەرەكشە قۇرمەت كورسەتىپ، كەڭ كوسىلىپ اڭگىمە ايتىپ، ءانۋاردىڭ ويىنىن ماقتايدى. «سەن تالانتتى اكتەر ەكەنسىڭ، بولاشاعىڭنىڭ دا مىقتى بولاتىنى بايقالىپ تۇر. ونەر دەگەن – قىپ-قىزىل كۇرەس، مىلتىقسىز مايدان، جاقسى جۇر­سەڭ، تازا بولساڭ، ءتۇبى جەڭىس سەنىكى» دەگەن ەكەن سوندا تالانتتى قاپىسىز تانى­عان تارپاڭ مىنەز باتىر. بولمىسى ءىرى جارال­عان باتىردىڭ ءانۋاردى ءىنى تۇتىپ، اعالىق پەيىلمەن وسىنشالىق ءىلتيپات كورسەتىپ، ونەرىن باعالاۋى اكتەر ەستىپ جۇرگەن مىڭ ماقتاۋدان الدەقايدا بيىك باعا بولاتىن.

ونەرگە العاش قادام باسقاندا-اق جا­نىپ تۇرعان وت سياقتى لاپىلداپ، بۋىر­قانىپ كەلگەن ءانۋار مولدابەكوۆ رەجيسسەر قالاي سەرمەسە، قىنىنان سۋىرىلعان قىلىشتاي ءتىلىپ تۇسەتىن ناركەسكەن اك­تەر­دىڭ ءوزى بولدى. ۇلتتىق ونەردە ءدال ول سەكىلدى كوزى تىرىسىندە بيىكتىكتىڭ ءبارىن باعىن­دىرعان ءارتىس  نەكەن-ساياق. تەاتر سىنشىلارى ونىڭ سموكتۋنوۆسكي، ەۆستيگنەەۆ، ەفرەموۆتەردىڭ ستيلىمەن جۇمىس ىستەيتىن الەمدىك دەڭگەيدەگى اكتەر ەكەنىن سان مارتە قايتالاپ جازۋدان جالىقپادى. جىل وتكەن سايىن رۋحاني تولىسىپ، قۇلاشىن كەڭگە جايىپ، شەبەرلىگى ارتىپ كەلە جاتقان شاكىرتىنە سۇيسىنگەن ءا.مامبەتوۆ ون ەكى سەريالى «اباي» ءفيلمىن ءتۇسىرىپ، باستى ءرولدى انۋارعا بەرۋدى جوسپارلاپ تا جۇرگەن ەدى. ول وقىس كوز جۇمعاننان كەيىن ابايدىڭ رولىنە ءانۋاردان باسقا اكتەردى لايىق كورمەگەن رەجيسسەر تالاي جىلعى وي-ارمانىنان باس تارتۋعا ءماجبۇر بولادى.

تالانتتى جارىنىڭ تاساسىندا قال­ماي، كىل مىقتىلاردىڭ جانىندا ءجۇ­رىپ، بايان يماشەۆانىڭ ءوزى دە جىل وتكەن سايىن بيىكتەپ كەلە جاتتى. اسىرەسە، كەز كەل­گەن ءرولدىڭ پسيحولوگيالىق استارىن جاقسى بەرەتىن فاريدا ءشارىپوۆادان ۇيرەنگەنى كوپ-اق. وزىمەن تەڭ دارەجەدە وبراز جاساعانىن كورىپ قۋانعانى سونداي، «سەن ءوسىپسىڭ، بايان» دەپ شىن سۇيسىنگەنىن ءبىلدىرىپ ەدى بىرگە ويناعان سپەكتاكلدەن سوڭ. ساحناداعى سەرىكتەسپەن قارىم-قاتىناستى قالاي قۇرۋ كەرەك، نە ايتقىڭ كەلدى، قالاي جەتكىزەسىڭ، وسىنىڭ ءبارىن اس­قان دالدىكپەن مەڭگەرمەسە، اكتەر ايدا­ھار سىندى مىقتى سەرىكتەسىنىڭ كومەيىندە كەپتەلىپ، تۇنشىعىپ قالادى. وسى­نى جاقسى تۇسىنگەن اكتريسا شارت بۋىپ بايلاعان بەلىن ەشقاشان بوساتىپ شەش­كەن ەمەس، قاشان دا شيىرشىق اتقان شىعار­ماشىلىق ىرعاعىنان جاڭىلماۋعا بار كۇشىن سالدى.

...«ەسبولعان جايساڭباەۆ سىرقات­تانىپ، اۋرۋحاناعا ءتۇسىپتى» دەگەندى ەس­تىپ، تاڭعى شايعا دا قاراعىسى كەلمەي ەكەۋى ۇيدەن اسىعىس شىعا جونەلدى. بار­سا، قايران ۇزەڭگىلەس جولداس ءۇمىت­سىز كەيىپتە قالىڭ ۇيقىدا جاتىر ەكەن. كەيىنىرەك ساليحا قوجاقوۆاعا نيەت­تەستىگىن بىلدىرە بارعان ءانۋار: «سەندەر كوپ ۋايىمداماڭدار، ساليحا. ەسبوش، ەگەر سەن اناۋ-مىناۋ بولىپ كەتەتىن بول­ساڭ، سەن جالعىزسىرامايسىڭ، ەكى جىلدان كەيىن مەن دە سەنىڭ جانىڭا بارامىن» دەيدى. ءدال ەكى جىلدان كەيىن جىلىك مايى تولىسقان قىرىق جەتىسىندە كەنەتتەن جۇرەگى توقتاپ، دوسىنىڭ سوڭىنان جو­نەي بەردى. جوعارى تىلسىممەن بايلانىس­تىراتىن تاس ماڭدايداعى تاعدىر كوزى ارقىلى بولاشاعىن قيىندىقسىز ايقىن كورەتىن كورىپكەلگە ۇقساۋى اكتەردىڭ  ايرىقشا ادام بولعانىنان حابار بەرگەندەي. سۇيىكتىسى بايانمەن الماتىنىڭ ساياباقتارىندا سەرۋەن قۇرىپ ءجۇرىپ سىرلاسقان ءبىر ساتتەرىندە ء«بىزدىڭ قۇرالاي، قارلىعاش جانە ەرمەك دەيتىن ءۇش بالامىز بولادى» دەپ تاڭىرقاتقانى تاعى بار. ومىرگە تاڭىرقاتۋ ءۇشىن كەلىپ، تامساندىرىپ وتكەن ءانۋار قىسقا عۇمىرىندا ءبارىن قامتىپ، بارىنە ۇلگەرۋگە تىرىسىپتى. قاس-قاعىمدا، قاپەلىمدە ايىرىلىپ قال­عانىندا سوڭىندا قالعان جان جارى وزى­نە ءسوز بەرگەن. ءبىرىنشى كەزەكتە ءانۋار­دىڭ ۇرپاعىن ءوز زامانىنا لايىق ازامات ەتىپ ءوسىرۋ. باقىتىن بالالارىمەن ول­شەگەن انا بالالارىنىڭ ءومىرى قانداي بولسا، ءوز ءومىرىنىڭ دە سوعان بايلانىستى بولارىن بولجاپ قويدى. ەكىنشى، تەاتر. ءانۋارى ەكەۋى جيىرماعا جاسى جەتەر-جەتپەس شاعىنان قول ۇستاسىپ قىزمەت ەتكەن اكەمتەاترداعى ونەرىن ورتا جولدا ءولتىرىپ الماي، كەيدە ءتىپتى ءبىر سپەكتاكلدە ەكى ءرول ويناپ ءجۇرىپ، ۇزدىكسىز ورىستەتۋدى ماقسات ەتتى. ءۇشىنشى كەزەكتە ءانۋاردىڭ ونەرىن ناسيحاتتاۋ. كىتاپ شىعارۋ، ماقالالار جازۋ، فوتوالبوم شىعارۋ، كوشەگە، مەكتەپكە ەسىمىن بەرۋ. مىنە، وسى سياقتى جانكەشتىلىكتى تالاپ ەتەتىن وراسان جۇمىستىڭ ءبارىن تاباندىلىعىمەن ورىنداپ بولىپ، ەكى يىعىنان جۇك تۇسكەندەي دامىلداپ وتىرعان شاعى قازىر. ۇرپاعى مەن ۇلتى­نىڭ الدىنداعى پارىزى تۇتاستاي وتەلدى، قالىڭ قازاق قادىرلەپ، اسپەتتەگەن ءانۋارداي ساڭلاقتىڭ ساۋلەسىنە ءالى تالاي تولقىننىڭ جىلىناتىنىنا انالىق العاۋسىز كوڭىلىمەن ءسوزسىز سەنەدى جانە شۇكىرلىك ەتەدى.

 

الماتى

سوڭعى جاڭالىقتار

ءمىنسىز – كىم؟

رۋحانيات • كەشە

سەمەيدەگى سەرپىلىس

ايماقتار • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار