سوڭعى جىلدارى ەلىمىزدى الەمدەگى ەكولوگيالىق ساياساتتى جۇيەلى جۇرگىزەتىن مەملەكەتتەر قاتارىنا قوسۋ تالابى قوعامنىڭ كوڭىلىنەن شىعىپ وتىر. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ تابيعاتتى قورعاۋدى مەملەكەتتەگى ەڭ ماڭىزدى ىستەر قاتارىنا جاتقىزىپ, ەلىمىزدە ەكوبەلسەندىلەر قىزمەتى قارقىن الا ءتۇستى.
ارينە, قورشاعان ورتانى قورعاۋ قاي ءوڭىر ءۇشىن دە ماڭىزدى. ونىڭ مىسالىن الىستان ىزدەۋدىڭ كەرەگى جوق. اسىرەسە ايدىنى كەپكەن ارال, وعان ىلەسە تارتىلىپ كەتكەن جۇزدەگەن كول, جىل سايىن ارناسى تومەندەپ كەلە جاتقان سىرداريا سىربويىلىقتار ءۇشىن تابيعاتتىڭ قۇنى مەن قادىرىن سەزدىرىپ تۇرعانداي.
قىزىلوردا وبلىسى بويىنشا ەكولوگيا دەپارتامەنتى ماماندارىنىڭ مالىمەتىنشە, وتكەن جىلى قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىندا 41 سۋبەكتىگە باقىلاۋ جاسالعان. ونىڭ 18-ءى پروفيلاكتيكالىق شارا بولسا, 23 مارتە جوسپاردان تىس تەكسەرۋ جۇرگىزىلدى. باقىلاۋ قورىتىندىسىندا ەكولوگيالىق زاڭناما تالاپتارىن بۇزۋدىڭ 96 فاكتىسى انىقتالىپ, كەمشىلىكتەردى جويۋ ءۇشىن ءتيىستى نۇسقاما بەرىلدى.
ەكولوگيالىق كودەكس تالاپتارىن ورەسكەل بۇزا وتىرىپ شارۋاشىلىق قىزمەتىن جۇزەگە اسىرعان زاڭدى تۇلعالارعا قاتىستى سوتقا تالاپ-ارىزدار جولدانىپ, سوت شەشىمى نەگىزىندە كەمشىلىكتەردى جويعانشا 4 نىساننىڭ قىزمەتى ۋاقىتشا توقتاتىلدى.
مەملەكەتتىك ەكولوگيالىق باقىلاۋ بارىسىندا قورشاعان ورتاعا كەلتىرىلگەن زالالدى ءوندىرۋ ءۇشىن تابيعات پايدالانۋشىلارعا 753,6 ملن تەڭگە كولەمىندە 22 نۇسقاما بەرىلىپ, 21 نۇسقاما بويىنشا 181,2 ملن تەڭگە مەملەكەت پايداسىنا ءوندىرىلدى. ەكولوگياعا كەلتىرگەن زالالى 572,4 ملن تەڭگە دەپ باعالانىپ وتىرعان تاعى ءبىر كاسىپورىننىڭ ءىسى سوتتا قارالىپ جاتىر.
وبلىس كولەمىندە «زاڭسىز كارەرلەردى انىقتاۋ, زەرتتەۋ, مونيتورينگ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ, ءتيىستى شارالاردى قابىلداۋ ءۇشىن قۇقىق قورعاۋ جانە مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ بىرلەسكەن ءىس-قيمىلدارى» باعدار جولى قابىلدانعان. وسىنىڭ اياسىندا دەپارتامەنت جەر قويناۋىن زاڭسىز پايدالانۋدىڭ جولىن كەسۋ باعىتىندا اۋقىمدى جۇمىس اتقارۋدا.
وسى باعىتتا بىلتىر ايماقتا كەڭ تارالعان پايدالى قازبالاردى ءوز بەتىنشە زاڭسىز ءوندىرۋ دەرەكتەرىن انىقتاۋ ءۇشىن جۇرگىزىلگەن رەيدتىك ءىس-شارالاردا 10 زاڭ بۇزۋشىلىق انىقتالىپ, اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكستىڭ 139-بابىنا سايكەس اكىمشىلىك ءىس قوزعالدى. كەڭ تارالعان پايدالى قازبالاردى زاڭسىز ءوندىرۋ كەزىندە پايدا بولعان ورىنداردى تەحنيكالىق جانە تەحنولوگيالىق ءىس-شارالار ارقىلى قايتا قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە.
ءوڭىر ءۇشىن وزەكتى ءبىر ماسەلە – قاتتى قالدىقتاردىڭ سۇرىپتالىپ, وڭدەلۋى. ەلىمىزدىڭ «جاسىل ەكونوميكاعا كوشۋ جونىندەگى» تۇجىرىمداماسىنا سايكەس 2030 جىلعا قاراي بۇل باعىتتاعى ءىس 40 پايىزعا دەيىن جەتۋى كەرەك.
– وبلىستا مۇنىمەن تۇراقتى تۇردە 3 كاسىپورىن اينالىسىپ وتىر. «يبرايحان ي ك لتد» جشس قالا ىرگەسىندەگى قوقىس پوليگونىندا جيناقتالعان شىنى, پلاستيك, ماتا, قۇرىلىس, تاماق قالدىقتارىن سۇرىپتاۋمەن اينالىسادى. ال Smart Rubber سەرىكتەستىگى اۆتوكولىكتەردىڭ جارامسىز دوڭگەلەكتەرىن قايتا وڭدەپ, تامشىلاتىپ سۋارۋعا ارنالعان تۇتىكتەر وندىرۋدە. قۇرامىندا سىناپ بار جارامسىز شامداردى زالالسىزداندىرۋدى «ەكو-ن سەرۆيس» جشس قولعا الدى, – دەيدى دەپارتامەنت باسشىسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى نۇرجان ومىرسەرىك ۇلى.
ەكولوگتەر پايدالى قازبالاردى زاڭسىز وندىرۋشىلەرمەن, قورشاعان ورتا زاڭدىلىعىن بۇزعاندارمەن كۇرەستە ەلەكتروندى قورعاۋ شارالارىنىڭ تيىمدىلىگىن ايتادى. بىلتىر گەوپورتال جۇيەسى بويىنشا اۋەدەن جاسالعان مونيتورينگ ارقىلى قىزىلوردا قالاسىنىڭ ماڭايىنداعى راديۋسى 50 شاقىرىمدىق اۋماقتان رۇقساتسىز قوقىس توگىلگەن 136 ورىن انىقتالىپ, ونىڭ 131-ءى جويىلدى.
وبلىستا 145 پوليگونعا جەر ۋچاسكەسى بەلگىلەنىپ بەرىلگەنىمەن, ونىڭ جەتەۋى عانا تالاپقا ساي بولىپ وتىر.
بىلتىر ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگى مەن وبلىس اكىمدىگى بىرلەسە وتىرىپ, ايماقتىڭ ەكولوگيالىق ماسەلەلەرىن كەشەندى شەشۋ جونىندەگى جول كارتاسىن بەكىتكەن ەدى. وندا تۇراقتى كوزدەردەن اتموسفەراعا لاستاۋشى زاتتار ەميسسياسىن قىسقارتۋ, جىلجىمالى كوزدەردەن اتموسفەرالىق اۋاعا لاستاعىش زاتتاردىڭ شىعارىندىلارىن ازايتۋ, سۋ رەسۋرستارىن رەتتەۋ, «جاسىل بەلدەۋدى» دامىتۋ, كوگالداندىرۋ جانە كوركەيتۋ, قورشاعان ورتا جاي-كۇيىنە مونيتورينگ جاساۋ سەكىلدى ماڭىزدى ماسەلەلەر توپتاستىرىلعان. وتكەن جىلعا بەلگىلەنگەن 6 شارانىڭ بەسەۋى, بيىلعى ءىس-شارالاردىڭ بىرەۋى تولىعىمەن ورىندالدى.
