تەحنولوگيا • 17 اقپان، 2021

زىمىران اپاتتارىنىڭ زاردابىن زەرتتەدى

49 رەت كورسەتىلدى

عالىمدار «بايقوڭىر» عارىش ايلاعىنان ۇشىرىلعان زىمىراندار اپا­تىنىڭ ەكولوگيالىق زاردابىن زەرتتەدى. زەرتتەۋگە 1999-2018 جىلدار ارالىعىنداعى 6 اپات ارقاۋ بولعان. زەرتتەۋدىڭ قورى­تىندى مالىمەتتەرى Environmental Pollution عىلىمي جۋرنالىنا جاريالاندى.

بۇل زەرتتەۋدى رەسەي عالىم­دا­رى جۇرگىزدى. «1999 جانە 2018 جىلدار ارالىعىندا قازاق­ستان­­داعى عارىشتىق زىمىران اپات­تارىنىڭ ەكولوگيالىق سالدارى» اتتى عى­لىمي ماقالانى لومو­نوسوۆ اتىن­داعى ماسكەۋ مەم­لەكەتتىك ۋنيۆەر­سيتەتىنىڭ 5 عا­لى­مى بىرىگىپ جاز­عان.

عالىمدار زەرتتەۋ قورىتىن­دىسىندا 6 اپاتتىڭ ىشىندەگى ەڭ جويقىنى جانە رەسەيلىك عارىش يندۋسترياسىنداعى ەڭ اۋىر ەكو­لو­گيالىق زارداپ اكەلگەن اپات رەتىندە 2013 جىلى «پروتون-م» زى­مىران تاسىعىشىنىڭ قۇلاعا­نىن اتاپ ءوتتى. بۇل تۋرالى ماقا­لادا: «اپات بولعاننان كەيىنگى كۇنى كانتسەروگەندىك سيممەتريا­سىز ديمەتيلگيدرازين مەن نيترو­زوديمەتيلامين، سونداي-اق اپات بولعان توپىراقتارداعى نيترات مولشەرى ونىڭ رۇقسات ەتىلگەن ەڭ جوعارى كونتسەنتراتسيا­لارىنان سايكەسىنشە 8900 ەسە اسىپ ءتۇستى. جۇمسارتۋ شارالا­رىنا توپىراقتى 10% H2O2 جانە 1% تەمىر كومپلەكوناتى ەرى­­­تىندى­سىمەن ۋسىزداندىرۋ، تو­پى­راقتى قازۋ جانە جىرتۋ كىردى»، دەلىنگەن.

وسىدان سوڭ 2017 جىلى، ناقتى ايتقاندا، اپات بولعاننان كەيىن ءتورت جىل وتكەن سوڭ تاعى زەرتتەۋ جۇرگىزىلگەن. جوعارىدا اتالعان عىلىمي ماقالادا توپىراقتىڭ حيميالىق قۇرامى قالىپقا كەل­گەنى تۋرالى مالىمەتتەر كەل­تىرى­لىپ، قولدانىلعان ءادىستىڭ ءتيىم­دى بول­عانى جازىلىپتى. الاي­دا توپى­راقتىڭ مي­كرو­بيو­تاسى (ميكرو­ورگانيزمدەر قاۋىم­داس­تىعى) ءالى تولىق قال­پىنا كەلمەگەن. ال اپاتتىڭ بول­عانىنا 8 جىل ءوتتى.

سوڭعى جاڭالىقتار

75،7 ملن ادام ايتۆ جۇقتىردى

مەديتسينا • كەشە

2021 جىلعى ورازا كەستەسى

رۋحانيات • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار