الايدا كەيىن سول پويىزداردىڭ دا, ۇشاقتاردىڭ دا داۋىستارىن ءبىز ەستىمەي قالدىق. جو-جوق, پويىز وتپەي, ۇشاق ۇشپاي قالعان جوق, تەك ءبىز كۇندەلىكتى, بىرقالىپتى, كەستەمەن عانا جۇرەتىن كەزەكتى جولاۋشىلار كولىكتەرىنىڭ داۋىستارىنا ۇيرەنىپ كەتتىك...
جازۋشى دوسىمىز تەرەزەسىنىڭ تۇبىنەن پويىزدار وتەتىن سول پاتەرىمىزگە كەلگەن سايىن سارقىراما جانىندا تۋىپ, ءومىر بويى سول سارقىرامانىڭ داۋىسىمەن بىرگە ەر جەتكەن كەيىپكەر جايلى شىعارمانى ايتاتىن. كەيىن سارقىرامادان الىس كەتكەن كەيىپكەر ءومىر بويى وزىنە نە نارسە جەتىسپەيتىنىن تاپپاي دال بولادى. وعان سارقىرامانىڭ شۋى عانا جەتپەيتىنىن كەيىن ۇعادى.
ءجا, ايتپاعىمىز بۇل ەمەس بولسا دا, ءبىزدىڭ ءۇيدىڭ توبەسىن تىلگىلەي ۇشقان ۇشاقتار مەن تەرەزەمىزدى سىندىرارداي ساتىرلاپ وتەر پويىزداردىڭ داۋىستارىن مۇلدە ەستىمەي قالعانىمىز ءبارىبىر قىزىق.
* * *
زەينەپ سول كۇنى ءۇيىنىڭ توبەسىنەن الىپ اسپاندى دۇبىرگە بولەي ۇزاق ۇشقان ۇشاق داۋىسىنا قوسىلا كۇرسىنگەنىن ءوزى دە بايقاماي قالدى. بۇل نە دىبىس, بۇل نە كۇرسىنىس؟ ادام جانىنىڭ تۇكپىرىندە جاتقان جايماشۋاق سەزىمدەر مەزگىلسىز ءبۇر جارعانداي توسىن قۇبىلىس. وكپەك جەلدەي قايىرىلا سوقپاعان بۇل جولاۋشىنى زەينەپكە كىم دەۋگە بولادى؟ ءبىر عانا ساتكە جالت ەتىپ جوق بولعان, داۋىسى قۇلاققا جاعىمدى, مىنەزى بيازى, ادامدى بىردەن باۋراپ الار قاسيەتى ەرەكشە بۇل جولاۋشى قايدان كەلدى؟ جۇبايىنان ەرتە ايىرىلعان, بۇگىندە زەينەت جاسىنا كەلسە دە بالا-شاعانىڭ قامى دەپ تىرلىكتىڭ قامىتىن قايتا شەشىلمەستەي كيىپ العان زەينەپتى قوبالجىتاتىنداي بۇل جولاۋشى قايدا كەتىپ بارادى؟ ايتورەنى ايتامىز. جاڭا عانا ۇشاققا وتىرىپ, زەينەپتىڭ ءۇيىنىڭ توبەسىنەن زىمىراي ۇشقان بەيتانىس جان ايتورە, زەينەپتىڭ ۇيىنە كەلگەن بەيتانىس قوناق, زەينەپ تۇرىپ جاتقان ءۇيدىڭ بۇرىنعى يەسى.
وكپەك جولاۋشى دەسە وكپەك جولاۋشى. بەيتانىس بولا تۇرا ەكى كەيىپكەر ءبىر-ءبىرىن سونداي جاقىن تۇتادى. نەبارى ەكى-ءۇش ساعاتتىق تانىستىق ولاردى ماڭگى ايىرىلماستاي جاقىن سەزىمدەرگە جەتەلەپ كەتتى. ادامي بولمىس جاقىندىعى, ءومىر مەن ءولىم الدىنداعى ادام شەشىمدەرى ولاردى وسىلاي جالعىز قالدىردى. زەينەپ ەرتە باقيلىق بولعان جارىنىڭ ورنىن كۇزەتتى. سەرگەلدەڭگە تولى بالالار جولىنا ءوزىنىڭ تۇتاس عۇمىرىن قۇرباندىققا شالدى. مەيىرىمدىلىگىنەن ز ۇلىمدىق قانا تاپقان ايتورە تراگەدياسى دا ونى ماڭگى جالعىزدىققا سىڭار ەتتى. ءوز ومىرلەرىن تۋعاندارى مەن جاقىندارىنا عانا ارناپ, تاعدىر تەپەرىشتەرىنە تەك وزدەرىن توسقاۋىل ەتكەن ەكى جان ەسكى ۇيدە قيماي قوشتاستى. ءتىپتى ءبىر-بىرلەرىنە ەشكىم بولماسا دا, ولار ايىرىلماستاي ءبىرتۇتاس ەدى. كەزدەيسوق جولىققان ەكى قارت ادام اراسىندا سەزىم وتى ۇشقىن بەرگەندەي ۋاقىت زىرلاپ وتۋدە. نەبارى ءۇش ساعاتتىق كەزدەسۋ ءبىر-ءبىرىنىڭ جان دۇنيەسىن تۇسىنىسۋگە جەتكىلىكتى دە ەدى. دەگەنمەن... ەڭ باستىسى, وسى ساعاتتار ىشىندە ولار ەشقاشان سەزىنبەگەن, ەشقاشان كەشىپ كورمەگەن كەرەمەت جاقىندىقتى سەزىندى.
ادام جانى كەيدە كۇنى-ءتۇنى ازان-قازان بولىپ جاتاتىن شۋلى اۆتوۆوكزالدارعا, يا بولماسا اق ۇشاق ارماندارعا تولى الىس اەرودرومدارعا ۇقساپ كەتەدى. كوڭىل تۇكپىرىنەن قيماي دا قيماي قول بۇلعاپ قالعان ايالى قولدار جانىڭدى الاي-دۇلەي ەتىپ, ەسىڭە ەڭ ءبىر ۇمىتىلماس نازىك ساتتەردى تۇسىرەدى. ايتورە زەينەپ جۇرەگىنە وسىناۋ سەزىمدەردى قالدىرىپ, ەسكى ءۇيدىڭ توبەسىنەن ۇشىپ ءوتتى.
دۋلات يسابەكوۆتىڭ بۇل كەيىپكەرلەرىن قاداعالاپ وتىرىپ, بالكىم زەينەپتىڭ ۇيىنە ەشكىم كەلمەدى دەپ تە شەشىم شىعارۋعا بولار ەدى. ايتورە – ۋاقىت. زەينەپ بار سىرىن ۋاقىتقا اقتاردى. ۋاقىت زىمىراپ, ءار ساعات سايىن ەسكى ۇيلەردىڭ ۇستىمەن ۇشىپ جاتىر. دەندەپ بارساق وكپەك جولاۋشى ايتورە ەمەس, زەينەپتىڭ ءوزى عوي.
* * *
ۇشاق ۇشۋعا ءالى ءۇش ساعاتتاي ۋاقىت بار. دونالد پلانت كەنەت بالا كۇنىندە ولەردەي عاشىق بولعان, بىراق وزىنە ەشقاشان قاراماعان نەنسي حولمسقا قوڭىراۋ شالىپ, ۇيىنە سوققىسى كەلدى. ارينە, ارادا قانشاما ۋاقىت وتكەن, ول تۇرمىستا بولۋى مۇمكىن, باسقا دا جاعدايلار ورىن الۋى عاجاپ ەمەس, الايدا دونالد قوڭىراۋ سوعىپ, جارتى ساعاتتىڭ مۇعدارىندا نەنسيدىڭ ەسىك قوڭىراۋىن باستى. ەسىكتى عاجاپ سۇلۋ كەلىنشەك اشتى. سول باياعى ءوزى عاشىق نەنسي ك ۇلىمدەپ: «دونالد!» دەپ قۇشاق جايا قارسى الدى.
دونالد سول ساتتەردە, اينالاسى جارتى ساعات قوي, ونىڭ جان دۇنيەسىندە ايەلى قايتىس بولعاننان بەرى كەشپەگەن ءبىر سەزىم پايدا بولدى جانە ونى ەشقاشان باستان كەشىرەمىن دەپ ۇمىتتەنبەگەن توسىن سەزىم. نەنسي دە دونالدقا ەرەكشە جايدارى, ەرەكشە جاقىن, ءتىپتى اسا ىنتىق كوڭىلمەن ايالاي سويلەۋدە. ءتىپتى ولار مەكتەپتە ءبىر-ءبىرىن ۇناتقاندارىن اشىق مويىنداي ايتىپ, بالا عاشىق سەزىمدەر وتىزدان اسقان جىگىت پەن كەلىنشەكتىڭ اراسىندا جىپ-جىلى لەپ ەستىردى. نەنسي دا بۇرىن ەشقاشان كەشىپ كورمەگەن ىستىق سەزىمدەرگە شارپىلدى. مەكتەپتەگى نەبىر قىزىق كەزدەردى اڭگىمەلەدى, انانى ايتتى, مىنانى ايتتى, البوم قارادى. وقۋشى كەزدەرىندەگى سۋرەتتەردى مازمۇنداپ وتىر. ءبارى دە ءبىز ويلاعانداي اياقتالار ما ەدى, الايدا نەنسي سۋرەتتەگى بالا دونالدتى مۇلدەم تانىمايتىن بولىپ شىقپاسى بار ما؟ تازا تانىمايدى ەمەس ارينە. نەنسي سويتسە دونالدتى سۇيگەن, قازىر دە دونالدتى زور كوڭىلمەن قارسى الىپ, ۇيىندە البوم قاراپ وتىر, الايدا دونالد پلانتپەن ەمەس, دونالد باۋەرمەن وتىرمىن دەگەن قيعاش قاتەلىكپەن.
كوڭىل-كۇي كەنەت وزگەرىپ سالا بەرەدى. دونالد جارتى ساعات ىشىندە اۋەدە, ۇشاق ىشىندە ويعا شومىپ بارا جاتتى. نەنسيمەن كەزدەسكەن جارتى ساعاتتا دونالد بارلىعىن جوعالتقانداي. ءوزىن, وزىمەن بىرگە ءومىر بويى بىرگە جاساپ كەلە جاتقان ءتاتتى سەزىمدەرىن, العاشقى ماحابباتىن, بالالىعىن, ءبارىن-ءبارىن. دونالد اۋەدە ون ەكى-ون ۇشتەگى بالا دونالد پەن وتىزدان اسقان جىگىت دونالدتىڭ اراسىندا, جەر مەن كوكتىڭ اراسىندا كەڭىستىكتى شارلاپ كەتتى. ول ۇشاققا دەيىنگى ءۇش ساعات ارالىعىندا مۇلدەم باسقا ادامعا اينالدى. ادام ءوز ءومىرىنىڭ ەكىنشى جارتىسىندا كوپ دۇنيەنى جوعالتاتىنىن ءتۇسىندى. تاعدىر دەگەن قىزىق قوي, سول نەنسي الگى البومدى الىپ شىعىپ, بالا دونالدتى ىزدەمەسە شە؟ فيتسدجەرالد كەيىپكەرلەرى دە بىزگە جاقىن, بىزگە تانىس, بىزبەن ساپارلاس. نەنسي مەن دونالد ءبىر-ءبىرىن بالا كۇننەن تانىپ, بىرگە وقىپ, بىرگە ەسەيسە دە ولار ءبىر-ءبىرىن ەشقاشان تانىماي كەتىپ بارا جاتتى. بىراق ءبىز ولاردى وتە جاقسى تانيمىز. ولار كەشكەن سەزىمدەرمەن, ولار تاپ بولعان تاعدىرلارمەن, ولار وتكەن, وتەر شۇبالاڭ جولدارمەن تانىسپىز.
وكپەك جەل دونالد كەۋدەسىن ايازداي قارىپ ءوتتى. ول ۇشاققا وتىرۋعا اسىقتى.
* * *
بەلگىسىز بەكەت.
وي الاڭ...
ۆاگوننان تۇسكەم جاڭبىرمەن.
ءبىر قىسقا ايالدامادان:
ءوزىڭدى كورىپ قالدىم مەن!
بەلگىسىز الىس ءبىر ەلدە,
بەلگىسىز ايلاق.
تاڭ بولدىم.
ەشكىم جوق-تۇعىن...
جۇرەردە
وزىڭە ۇقساس جان كوردىم! – دەۋشى ەدى عوي گامزاتوۆ. ءيا, ءبىز ۇنەمى وزىمىزگە ەڭ جاقىن ادامداردى, وزىمىزگە ەڭ جاقىن بەينەلەردى ەڭ ءبىر قىسقا ايالدامالاردان, ەڭ ءبىر الىس پەررونداردان كورەمىز. قول بۇلعاسىپ, قوشتاسىپ, قيماي, ساعىنىسىپ...
اراعا قانشاما جىلدار سالىپ سول بەكەتتەردەن تاعى دا وتەمىز. وزگەرگەن, وزگەرتكەن, مۇلدە ەكى بولەك تاعدىرلار تاعى دا ۇشىراسامىز.
قول بۇلعاسىپ, قوشتاسىپ, قيماي, ساعىنىسىپ...
قانشاما ۋاقىت وتكەن, قانشاما جولاۋشىلار ءبىزدىڭ كەرۋەن كەۋدەمىزدى ارالاپ شىققان جىلدار بەدەرى ءبىزدى تاعى دا كەزدەستىرەدى. بىراق بىزگە ەمەس, بىزگە ۇقساس جاندارعا كەزدەستىرەدى.
وكپەك جولاۋشىلار – ءوزىمىز ەكەنىمىزدى ءومىر بويى ءتۇسىنۋ ءۇشىن ءبىز ۇنەمى ساپارعا شىعامىز. قوشتاسىپ, قول بۇلعاسىپ, قيماي, ساعىنىسىپ... ءبىز ۇشاقتار مەن پويىزداردىڭ داۋىستارىن ەشقاشان ەستىمەسەك, تە ساپارلارعا شىققىمىز كەلىپ تۇرادى.
