وڭتۇستىك جانە باتىس ايماقتاردى كۇشەيتۋ جوبالارى
ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىك وڭىرىندەگى ەلەكتر جەلىلەرىن كۇشەيتۋگە قاتىستى ۇسىنىستاردى قالىپتاستىرۋ جونىندەگى جۇمىس توبى قۇرىلدى. جەلىلەردى كۇشەيتۋدىڭ نەگىزدەلگەن ءتاسىلىن ازىرلەۋ ءۇشىن «سامۇرىق-قازىنا ۇاق» اق-مەن بىرلەسىپ تاۋەلسىز عىلىمي ينستيتۋت تارتىلاتىن بولادى.
باتىس ءوڭىردىڭ ەلەكتر جەلىلەرىن كۇشەيتۋ شەڭبەرىندە 2021 جىلى تەڭىز – قۇلسارى – اتىراۋ – يندەر – وڭ جاعالاۋ – ورال باعىتى بويىنشا 220 كۆ ەلەكتر جەلىلەرىن كۇشەيتۋ جۇمىستارى باستالادى.
اتالعان جوبالار مەن جاڭا قۋاتتاردى وڭتايلى ورنالاستىرۋ ءۇشىن ۇزاق مەرزىمدى جوسپارلاۋدى قامتاماسىز ەتەتىن 2035 جىلعا دەيىنگى ەنەرگەتيكالىق تەڭگەرىم ازىرلەنەدى. تەڭگەرىمدى ازىرلەۋ كەزىندە باتىس ءوڭىرىنىڭ ەلەكتر جەلىلەرىن ءبىرتۇتاس ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى جۇيەسىمەن بىرىكتىرۋدىڭ ۇتىمدى نۇسقاسى ايقىندالاتىن بولادى (2021 ج. جەلتوقسان).
گاز گەنەراتسياسى مەن گيدروەنەرگەتيكانى دامىتۋ
مانەۆرلىك قۋات تاپشىلىعىن ەسكەرە وتىرىپ, مينيسترلىك ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىك وڭىرىندە گەنەراتسيانىڭ مانەۆرلىك رەجيمى بار گەنەراتسيالايتىن قوندىرعىلاردى سالۋ جونىندەگى 4 الەۋەتتى جوبانى پىسىقتادى. جالپى, وڭتۇستىك وڭىردە 2025 جىلعا دەيىن شامامەن 1300 مۆت گاز گەنەراتسياسىن ىسكە قوسۋ جوسپارلانۋدا.
2025 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن بەلگىلەنگەن جيىنتىق قۋاتى 177,67 مۆت-قا جۋىق 13 گەس نىسانىن ىسكە قوسۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز .
سونىمەن قاتار, اعىمداعى جىلى مانەۆرلىك گەس-تى قوسا العاندا, جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرى بويىنشا جيىنتىق قۋاتقا اۋكتسيوندىق ساۋدا-ساتتىق وتكىزۋ بەلگىلەنگەن.
جالپى العاندا, 2025 جىلى جەك ەلەكتر ەنەرگياسىن جالپى ءوندىرۋ ۇلەسىن 6%-عا جەتكىزۋ كۇتىلۋدە.
گاز نارىعىن رەتتەۋدىڭ جاڭا تاسىلدەرىن ازىرلەۋ
مەملەكەت باسشىسى ق. توقاەۆتىڭ گاز نارىعىن رەتتەۋدىڭ جاڭا تاسىلدەرىن ازىرلەۋ, رەسۋرستىق بازانى ۇلعايتۋ جونىندە شارالار قابىلداۋ بويىنشا تاپسىرماسىن ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا مينيسترلىك حالىقارالىق ساراپشىلاردى تارتا وتىرىپ گاز سالاسىن دامىتۋدىڭ 2030 جىلعا دەيىنگى كەشەندى جوسپارىنىڭ جوباسىن ازىرلەۋدە, ول كەلەسى باعىتتاردان تۇرادى:
- گازدىڭ رەسۋرستىق بازاسىن كەڭەيتۋ;
- تۇتىنۋشىلاردى ۇزدىكسىز جانە قاۋىپسىز گازبەن جابدىقتاۋدى قامتاماسىز ەتۋ;
- گاز تاسىمالداۋ جۇيەسى نىساندارىن جاڭعىرتۋ جانە سالۋ;
- «سامۇرىق-قازىنا» ۇاق» اق-نىڭ جەكە ەنشىلەس ۇيىمى رەتىندە ۇلتتىق وپەراتوردى ءبولۋ ارقىلى مەملەكەت باسقارۋىنداعى گاز سالاسىنىڭ باسىمدىعىن ارتتىرۋ ماقساتىندا گاز سالاسىن باسقارۋ رەفورماسىن جۇزەگە اسىرۋ.
مۇنايگاز-حيميا ءوندىرىسى بويىنشا
مەملەكەت باسشىسى ىسكە اسىرىلىپ جاتقان مۇنايگاز-حيميا وندىرىستەرىن جەدەلدەتۋ جونىندەگى شارالاردى قابىلداۋ, سونداي-اق الەۋەتتى ينۆەستورلار ءۇشىن تارتىمدى جاعدايلار جاساۋ مىندەتىن قويدى.
بۇل ماسەلەلەردى شەشۋ جولدارى:
- 2025 جىلعا دەيىن مۇنايگاز-حيميانى دامىتۋ جونىندەگى ۇلتتىق جوبا ازىرلەنبەك, بۇل جوبا پروبلەمالىق ماسەلەلەردى شەشۋگە باسا نازار اۋدارا وتىرىپ, سالانى ناقتى دامىتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى, اتاپ ايتقاندا:
- مۇنايگاز-حيميا جوبالارىن شيكىزاتپەن قامتاماسىز ەتۋ;
- مۇنايگاز-حيميا كلاستەرىن قۇرۋ;
- ودان ءارى قايتا ءبولۋدى دامىتۋ.
- شەتەل ينۆەستورلارى كەڭەسىنىڭ تاپسىرماسى شەڭبەرىندە جوبانى ىسكە اسىرۋ كەزىندە ونىڭ قاجەتتىلىكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ, ۇكىمەت پەن ينۆەستور اراسىندا قول قويىلاتىن جەكە كەلىسىمگە مۇنايگاز حيمياسىمەن قاتار كومىرسۋتەگى شيكىزاتى جوبالارى دا كىرەدى. اتالمىش ماسەلە قازىرگى تاڭدا پىسىقتالۋدا.
- بۇل شارالار 2025 جىلعا قاراي 5 زاۋىتتىڭ قۇرىلىسىن اياقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
بۇل رەتتە مىناداي ناتيجەلەردى كۇتۋگە بولادى:
- ءوندىرىس كولەمى 9 ەسەگە ارتادى;
- ەل ەكونوميكاسىنا بولجامدى اسەر قوسىمشا +1,2%;
«وسىلايشا, بازالىق مۇنايگاز-حيميا ونىمدەرىن ءوندىرۋ مۇناي-گاز سالاسىنداعى تەرەڭ وڭدەۋدى دامىتۋ ءۇشىن بەرىك نەگىز بولا تۇرا, شيكىزات ەكونوميكاسىن ءارتاراپتاندىرۋ جانە تەحنولوگيالىق دامۋعا ۇمتىلۋ جونىندەگى ستراتەگيامىزعا سايكەس كەلەدى», — دەدى ەنەرگەتيكا ءمينيسترى.
گاز وڭدەۋ كەشەنى بويىنشا
پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس اعىمداعى جىلى قاشاعان كەن ورنىنىڭ شيكىزات بازاسىندا قۇنى $860 ملن, قۋاتى 1 ملرد تەكشە مەتر شيكى گاز وڭدەۋ زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسىن باستاۋ جوسپارلانۋدا.
جوبانى تابىستى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن مەملەكەت بىرقاتار ماسەلەلەردى پىسىقتادى. اتاپ ايتقاندا, جوبا شيكىزاتپەن, ينفراقۇرىلىممەن (سۋ, گاز, ەلەكتر جەلىسى) قامتاماسىز ەتىلىپ, جوبانى قارجىلاندىرۋ ماسەلەسى پىسىقتالدى.
«مەملەكەت باسشىسى ق. توقاەۆتىڭ ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا بەرگەن تاپسىرمالارى مينيسترلىكتىڭ قاتاڭ باقىلاۋىندا», — دەپ تۇيىندەدى ن. نوعاەۆ.
