وتىرىستى اشقان ءماجىلىس توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ب.كەسەباەۆا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆتىڭ VII سايلانعان قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ ءبىرىنشى سەسسياسىنىڭ اشىلۋىندا الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ ساياساتىن قايتا رەتكە كەلتىرۋ مىندەتىن العا قويعانىن اتاپ ءوتتى.
- مەملەكەتتىڭ باسىمدىعى نەعۇرلىم وسال ازاماتتاردى قولداۋ بولۋعا ءتيىس. بۇل رەتتە, مەملەكەتتىك كومەكتىڭ اتاۋلى بولۋىن جانە ونى الۋ كەزىندە ءتيىستى تالاپتاردى كۇشەيتۋ قاجەت. وسى ماسەلەلەردىڭ بارلىعىن ۇكىمەت ازىرلەپ جاتقان الەۋمەتتىك كودەكس اياسىندا شەشۋ كەرەك,- دەدى بالايم كەسەباەۆا.
اتالعان زاڭ جوباسىنا ۇسىنىلعان تۇزەتۋلەر تۋرالى ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى سەرىك شاپكەنوۆ باياندادى. زاڭ جوباسى بۇۇ مۇگەدەكتىگى بار ادامداردىڭ قۇقىقتارى تۋرالى كونۆەنتسياسىنىڭ زاڭناماداعى كەمسىتۋشىلىك تەرميندەردى جويۋ جونىندەگى نورمالارىن يمپلەمەنتاتسيالاۋ; مۇگەدەكتىگى بار ادامداردى الەۋمەتتىك قورعاۋدى جەتىلدىرۋ; مۇگەدەكتىگى بار ادامداردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋدى ىنتالاندىرۋ جانە ولاردىڭ ەكونوميكالىق بەلسەندىلىگى ءۇشىن مۇمكىندىكتەر جاساۋ; تابىسى از وتباسىلاردى كەپىلدەندىرىلگەن الەۋمەتتىك توپتامامەن قامتاماسىز ەتۋ, الەۋمەتتىك قىزمەتتەر پورتالى ارقىلى ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەتتەر مەن ينۆاتاكسي الۋعا قۇجاتتار رەسىمدەۋ (2023 جىلدان باستاپ) ماقساتىندا ازىرلەندى.
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, قۇجات «ەڭبەك ارداگەرى» ساناتىن كەڭەيتۋدى جانە ەڭبەك قىزمەتىن قايتا باستاعان جاعدايدا بالا ءبىر جاسقا تولعانعا دەيىن ونىڭ كۇتىمىنە بايلانىستى تابىسىنان ايىرىلعان جاعدايدا تولەنەتىن الەۋمەتتىك تولەمنىڭ كەپىلدى دەڭگەيىن بەلگىلەۋدى كوزدەيدى.
وسى زاڭ جوباسىنا ەنگىزىلگەن جاڭالىقتاردى اتاپ ايتار بولساق, بىرىنشىدەن, مۇگەدەكتىكتىڭ سەبەبىنە قاراماستان I توپتاعى مۇگەدەكتىگى بار ادامدارعا كۇتىم جاسايتىن ادامدارعا جاردەماقى ەنگىزۋ. وسى جاردەماقىمەن 24 مىڭعا جۋىق ادام قامتىلاتىن بولادى.
ەكىنشىدەن, 7 جاستان 16 جاسقا دەيىنگى بالالاردى مۇگەدەكتىك توپتارى بويىنشا ءبولۋ ۇسىنىلادى جانە ولارعا جاردەماقىلاردىڭ مولشەرى ۇلعايۋ جاعىنا قاراي قايتا قارالىپ, ول 31 مىڭنان استام ادامدى قامتيدى.
«بۇل نورما رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ زاڭناماسى بويىنشا مۇگەدەكتىگى بويىنشا زەينەتاقى الاتىن بايقوڭىردا تۇراتىن مۇگەدەكتىگى بار بالالارعا ارنايى مەملەكەتتىك جاردەماقى مولشەرىنە, ال قازاقستان زاڭناماسى بويىنشا ارنايى مەملەكەتتىك جاردەماقى مولشەرىنە دە وڭ اسەر ەتەدى», – دەپ اتاپ ءوتتى مينيستر سەرىك شاپكەنوۆ.
ۇشىنشىدەن, مۇگەدەكتىگى جانە اسىراۋشىسىنان ايىرىلۋ جاعدايى بويىنشا جاردەماقىلاردى ءبىر مەزگىلدە الۋ قۇقىعىن بەرۋ. بۇل اسىراۋشىسىنان ايىرىلعان جانە قۇرامىندا مۇگەدەكتىگى بار بالالارى بار وتباسىلاردىڭ تابىس دەڭگەيىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرىپ, 2 مىڭعا جۋىق مۇگەدەكتىگى بار بالاعا قاتىستى بولادى.
تورتىنشىدەن, حالىقارالىق تاجىريبەنى ەسكەرە وتىرىپ (جاپونيا, گەرمانيا, فرانتسيا) مۇگەدەكتىگى بار ادامداردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ جونىندەگى كۆوتانى ورىنداۋدىڭ بالاماسى رەتىندە 2023 جىلدان باستاپ جۇمىس بەرۋشىلەر ءۇشىن وتەماقى جارنالارىن ەنگىزۋ ۇسىنىلادى.
«جيناقتالعان قاراجات جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسۋگە: ارنايى جۇمىس ورىندارىن قۇراتىن جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ شىعىندارىن سۋبسيديالاۋعا; مۇگەدەكتىگى بار ادامداردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ ءۇشىن قاجەتتى داعدىلارعا وقىتۋدى ۇيىمداستىرۋعا; الەۋەتتى جۇمىس بەرۋشىلەردە مۇگەدەك ادامداردىڭ اقى تولەنەتىن تاعىلىمدامالارىن ۇيىمداستىرۋعا باعىتتالاتىن بولادى», – دەپ ءتۇسىندىردى جاۋاپتى مەملەكەتتىك ورگاننىڭ باسشىسى.
بەسىنشىدەن, ەڭبەك جاراقاتىنان نەمەسە كاسىپتىك اۋرۋدان مۇگەدەك بولعان ادامداردىڭ الدىندا جۇمىس بەرۋشى ءوز مىندەتتەمەلەرىن ورىنداي الماعان جاعدايدا ولارعا مەملەكەت ەسەبىنەن تەحنيكالىق وڭالتۋ قۇرالدارىمەن قامتاماسىز ەتۋ تۇرىندە الەۋمەتتىك قولداۋ كورسەتۋ ۇسىنىلادى.
التىنشىدان, مۇگەدەكتىگى بار بالالاردى تاربيەلەپ وتىرعان وتباسىلاردىڭ كامەلەتتىك جاسقا تولعاننان كەيىن جانە بالا I جانە II توپتاعى مۇگەدەك مارتەبەسىنە كوشكەننەن كەيىن دە مەملەكەتتىك قوردان تۇرعىن ءۇي العانعا دەيىن ەسەپتە تۇرۋ قۇقىعى ساقتالاتىن بولادى. بۇل نورما 20 مىڭنان استام وتباسىنا كەزەكتىلىكتى ساقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
جەتىنشىدەن, ەڭبەك قىزمەتىن قايتا باستاعان جاعدايدا, بالا 1 جاسقا تولعانعا دەيىن ونىڭ كۇتىمىنە بايلانىستى تابىسىنان ايىرىلعان جاعدايدا تولەنەتىن الەۋمەتتىك تولەم سوماسىنىڭ كەپىلدىك بەرىلگەن دەڭگەيىن (رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 1 جاسقا دەيىنگى بالا كۇتىمى بويىنشا وسىنداي اي سايىنعى مەملەكەتتىك جاردەماقى دەڭگەيىندە) بەلگىلەۋ.
سەگىزىنشىدەن, مۇگەدەكتىگى بار بالانى كۇتۋ كەزەڭىن 18 جاسقا دەيىن ۇزارتۋ, بۇرىن مۇگەدەكتىگى بار بالانى كۇتۋ كەزەڭى 16 جاسقا دەيىن ەسكەرىلدى. بۇل نورما مۇگەدەكتىگى بار بالالاردىڭ جاس توپتارىنىڭ وزگەرۋىنە بايلانىستى ەنگىزىلەدى. ول جاسىنا بايلانىستى زەينەتاقى تولەمدەرى مەن بازالىق زەينەتاقى تاعايىنداۋعا وڭ اسەرىن تيگىزەدى.
«جالپى, زاڭ جوباسىندا باياندالعان نورمالار مۇگەدەكتەردى الەۋمەتتىك قولداۋ, اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك جانە زەينەتاقىمەن قامسىزداندىرۋ ماسەلەلەرىن قوسا العاندا, مەملەكەت تاراپىنان بازالىق الەۋمەتتىك كەپىلدىكتەردى قامتاماسىز ەتۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن كورسەتەدى. زاڭ جوباسىن قابىلداۋ بيۋدجەت قاراجاتىن قوسىمشا ءبولۋدى قاجەت ەتپەيدى, شىعىن نورمالارى 2021 – 2023 جىلدارعا 55,4 ملرد تەڭگە كولەمىندە بولىنگەن قاراجات شەڭبەرىندە ىسكە اسىرىلاتىن بولادى», – دەپ تۇيىندەدى سەرىك شاپكەنوۆ.
وتىرىس بارىسىندا دەپۋتاتتار مەن قوعام وكىلدەرى جاۋاپتى مينيسترلىك باسشىلارىنا سۇراقتارىن قويىپ, پىكىر الماستى. اتالعان زاڭ جوباسى بويىنشا جۇمىس توبىنا ءماجىلىستىڭ الەۋمەتتىك مادەني-دامۋ كوميتەتىنىڭ مۇشەسى, دەپۋتات جانات وماربەكوۆا جەتەكشىلىك ەتەتىن بولادى.
