ەڭبەكمينىنىڭ باسشىسى ءوز ءسوزىنىڭ باسىندا زاڭ جوباسى مۇگەدەكتىگى بار ادامداردىڭ قۇقىقتارىن قامتاماسىز ەتۋ جانە ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋ جونىندەگى 2025 جىلعا دەيىنگى ۇلتتىق جوسپاردى ورىنداۋ شەڭبەرىندە ازىرلەنگەنىن اتاپ ءوتتى. قۇجات پارلامەنت ءماجىلىسى مەن سەناتىنىڭ جۇمىس توپتارى مۇشەلەرىنىڭ, ۇكىمەت جانىنداعى مۇگەدەكتىگى بار ادامدار ماسەلەلەرى جونىندەگى ۇيلەستىرۋ كەڭەسىنىڭ, سونداي-اق جۇرتشىلىق پەن ساراپشىلار قاۋىمداستىعىنىڭ ۇسىنىستارىنا نەگىزدەلدى.
زاڭ جوباسى 75 زاڭنامالىق اكتىگە, ونىڭ ىشىندە 10 كودەكسكە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋدى كوزدەيدى.
«زاڭ جوباسى: بۇۇ مۇگەدەكتىگى بار ادامداردىڭ قۇقىقتارى تۋرالى كونۆەنتسياسىنىڭ زاڭناماداعى كەمسىتۋشىلىك تەرميندەردى جويۋ جونىندەگى نورمالارىن يمپلەمەنتاتسيالاۋ; مۇگەدەكتىگى بار ادامداردى الەۋمەتتىك قورعاۋدى جەتىلدىرۋ; مۇگەدەكتىگى بار ادامداردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋدى ىنتالاندىرۋ جانە ولاردىڭ ەكونوميكالىق بەلسەندىلىگى ءۇشىن مۇمكىندىكتەر جاساۋ; تابىسى از وتباسىلاردى كەپىلدەندىرىلگەن الەۋمەتتىك توپتامامەن قامتاماسىز ەتۋ, الەۋمەتتىك قىزمەتتەر پورتالى ارقىلى ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەتتەر مەن ينۆاتاكسي الۋعا قۇجاتتار رەسىمدەۋ (2023 جىلدان باستاپ) ماقساتىندا ازىرلەندى. سونداي-اق, قۇجات «ەڭبەك ارداگەرى» ساناتىن كەڭەيتۋدى جانە ەڭبەك قىزمەتىن قايتا باستاعان جاعدايدا بالا ءبىر جاسقا تولعانعا دەيىن ونىڭ كۇتىمىنە بايلانىستى تابىسىنان ايىرىلعان جاعدايدا تولەنەتىن الەۋمەتتىك تولەمنىڭ كەپىلدى دەڭگەيىن بەلگىلەۋدى كوزدەيدى», – دەپ حابارلادى سەرىك شاپكەنوۆ.
زاڭ جوباسىندا مىناداي جاڭالىقتار بار.
ءبىرىنشى. مۇگەدەكتىكتىڭ سەبەبىنە قاراماستان I توپتاعى مۇگەدەكتىگى بار ادامدارعا كۇتىم جاسايتىن ادامدارعا جاردەماقى ەنگىزۋ. وسى جاردەماقىمەن 24 مىڭعا جۋىق ادام قامتىلاتىن بولادى.
ەكىنشى. 7 جاستان 16 جاسقا دەيىنگى بالالاردى مۇگەدەكتىك توپتارى بويىنشا ءبولۋ ۇسىنىلادى جانە ولارعا جاردەماقىلاردىڭ مولشەرى ۇلعايۋ جاعىنا قاراي قايتا قارالاتىن بولادى. شارا 31 مىڭنان استام ادامدى قامتيدى.
«بۇل نورما رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ زاڭناماسى بويىنشا مۇگەدەكتىگى بويىنشا زەينەتاقى الاتىن بايقوڭىردا تۇراتىن مۇگەدەكتىگى بار بالالارعا ارنايى مەملەكەتتىك جاردەماقى مولشەرىنە, ال قازاقستان زاڭناماسى بويىنشا ارنايى مەملەكەتتىك جاردەماقى مولشەرىنە دە وڭ اسەر ەتەدى», – دەپ اتاپ ءوتتى مينيستر.
ءۇشىنشى. مۇگەدەكتىگى بويىنشا جانە اسىراۋشىسىنان ايىرىلۋ جاعدايى بويىنشا جاردەماقىلاردى ءبىر مەزگىلدە الۋ قۇقىعىن بەرۋ. بۇل اسىراۋشىسىنان ايىرىلعان جانە قۇرامىندا مۇگەدەكتىگى بار بالالارى بار وتباسىلاردىڭ تابىس دەڭگەيىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. شارا 2 مىڭعا جۋىق مۇگەدەكتىگى بار بالاعا قاتىستى بولادى.
ءتورتىنشى. حالىقارالىق تاجىريبەنى ەسكەرە وتىرىپ (جاپونيا, گەرمانيا, فرانتسيا) مۇگەدەكتىگى بار ادامداردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ جونىندەگى كۆوتانى ورىنداۋدىڭ بالاماسى رەتىندە 2023 جىلدان باستاپ جۇمىس بەرۋشىلەر ءۇشىن وتەماقى جارنالارىن ەنگىزۋ ۇسىنىلادى.
«جيناقتالعان قاراجات جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسۋگە: ارنايى جۇمىس ورىندارىن قۇراتىن جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ شىعىندارىن سۋبسيديالاۋعا; مۇگەدەكتىگى بار ادامداردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ ءۇشىن قاجەتتى داعدىلارعا وقىتۋدى ۇيىمداستىرۋعا; الەۋەتتى جۇمىس بەرۋشىلەردە مۇگەدەك ادامداردىڭ اقى تولەنەتىن تاعىلىمدامالارىن ۇيىمداستىرۋعا باعىتتالاتىن بولادى», – دەپ ءتۇسىندىردى سەرىك شاپكەنوۆ.
بەسىنشى. ەڭبەك جاراقاتىنان نەمەسە كاسىپتىك اۋرۋدان مۇگەدەك بولعان ادامداردىڭ الدىندا جۇمىس بەرۋشى ءوز مىندەتتەمەلەرىن ورىنداي الماعان جاعدايدا ولارعا مەملەكەت ەسەبىنەن تەحنيكالىق وڭالتۋ قۇرالدارىمەن قامتاماسىز ەتۋ تۇرىندە الەۋمەتتىك قولداۋ كورسەتۋ ۇسىنىلادى.
التىنشى. مۇگەدەكتىگى بار بالالاردى تاربيەلەپ وتىرعان وتباسىلاردىڭ كامەلەتتىك جاسقا تولعاننان كەيىن جانە بالا I جانە II توپتاعى مۇگەدەك مارتەبەسىنە كوشكەننەن كەيىن دە مەملەكەتتىك قوردان تۇرعىن ءۇي العانعا دەيىن ەسەپتە تۇرۋ قۇقىعى ساقتالاتىن بولادى. بۇل نورما 20 مىڭنان استام وتباسىنا كەزەكتىلىكتى ساقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
جەتىنشى. ەڭبەك قىزمەتىن قايتا باستاعان جاعدايدا, بالا 1 جاسقا تولعانعا دەيىن ونىڭ كۇتىمىنە بايلانىستى تابىسىنان ايىرىلعان جاعدايدا تولەنەتىن الەۋمەتتىك تولەم سوماسىنىڭ كەپىلدىك بەرىلگەن دەڭگەيىن (رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 1 جاسقا دەيىنگى بالا كۇتىمى بويىنشا وسىنداي اي سايىنعى مەملەكەتتىك جاردەماقى دەڭگەيىندە) بەلگىلەۋ.
سەگىزىنشى. مۇگەدەكتىگى بار بالانى كۇتۋ كەزەڭىن 18 جاسقا دەيىن ۇزارتۋ, بۇرىن مۇگەدەكتىگى بار بالانى كۇتۋ كەزەڭى 16 جاسقا دەيىن ەسكەرىلدى. بۇل نورما مۇگەدەكتىگى بار بالالاردىڭ جاس توپتارىنىڭ وزگەرۋىنە بايلانىستى ەنگىزىلەدى. ول جاسىنا بايلانىستى زەينەتاقى تولەمدەرى مەن بازالىق زەينەتاقى تاعايىنداۋعا وڭ اسەرىن تيگىزەدى.
«جالپى, زاڭ جوباسىندا باياندالعان نورمالار مۇگەدەكتەردى الەۋمەتتىك قولداۋ, اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك جانە زەينەتاقىمەن قامسىزداندىرۋ ماسەلەلەرىن قوسا العاندا, مەملەكەت تاراپىنان بازالىق الەۋمەتتىك كەپىلدىكتەردى قامتاماسىز ەتۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن كورسەتەدى. زاڭ جوباسىن قابىلداۋ بيۋدجەت قاراجاتىن قوسىمشا ءبولۋدى قاجەت ەتپەيدى, شىعىن نورمالارى 2021 – 2023 جىلدارعا 55,4 ملرد تەڭگە كولەمىندە بولىنگەن قاراجات شەڭبەرىندە ىسكە اسىرىلاتىن بولادى», – دەپ تۇيىندەدى سەرىك شاپكەنوۆ.
