وزدەرىڭىز ايقارا اشىپ وقىپ وتىرعاندارىڭىزداي, عاسىردان استام تاريحى بار «ەگەمەننىڭ» 30 مىڭىنشى مەرەكەلىك ءنومىرى – ءبىز ءۇشىن ۇلكەن بەلەس, زور قۋانىش.
بۇل باسىلىم جالپى ۇلت ۇعىمىندا تەك مەرزىمدى ءباسپاسوز قۇرالى عانا ەمەس, قازاق رۋحانياتىنىڭ, قازاق قوعامىنىڭ, قازاق تاعدىرىنىڭ, ءبىر سوزبەن ايتقاندا قازاق تاريحىنىڭ تۇتاس ءجۇز جىلدىق جىلناماسى, قاسيەتتى قازاق ءسوز ونەرىنىڭ ىرگەلى قارا شاڭىراعى دەۋگە بولادى. ۇلتتىڭ رۋحاني بايلىعىن ەسەلەۋدە «ەگەمەننىڭ» ەككەن ءدانى, توككەن تەرى ولشەۋسىز. ونى كونە مۇراعاتتاردىڭ شاڭ باسقان سورەلەرىندەگى سارعايعان گازەت پاراقتارىنىڭ وزدەرى-اق ايتادى. ەسكى تىگىندىلەردى ءتۇرتىپ قالساڭ تىلسىم تاريحقا ءتىل بىتەدى, زامانا زارداپتارى اينا-قاتەسىز قاتتالعان گازەت ءارحيۆىن كوتەرسەك كوپ جۇمباقتىڭ سىرى اقتارىلادى.
«Egemen Qazaqstan» – تۇتاس ءجۇز جىلدىڭ حاتقا تۇسكەن بوياماسىز ۇلگىسى. ءبىزدىڭ ساياسي احۋالىمىزدى بۇكپەسىز باياندايتىن بىردەن-ءبىر ءادىل كۋاگەر دە, رۋحاني دەڭگەيىمىز بەن الەۋمەتتىك الەۋەتىمىزدىڭ تالعام تارازىسى دا, ءتۇرلى فورماتسيالاردىڭ تۇتەگىنەن تاۋەلسىزدىكتىڭ بايسالدى كوشىنە دەيىنگى تۇراقتى باسىلىم دا وسىناۋ گازەت.
ءبىز بۇگىن وزدەرىڭىزگە وسىدان تۋرا 56 جىل بۇرىنعى 10 مىڭىنشى ءنومىر تۋرالى ايتا وتىرىپ, گازەتتىڭ قوعامداعى باستى قوزعاۋشى كۇش ەكەنىن تاعى ءبىر مارتە تارقاتقىمىز كەلەدى.
سول كەزەڭدە مايدانگەر جۋرناليست قاسىم ءشارىپوۆتىڭ رەداكتورلىعىمەن جارىق كورگەن 10 مىڭىنشى ءنومىر بۇگىندە ءبىز ءۇشىن اسا قۇندى جادىگەر. سەبەبى, شىعا باستاعاننان بەرگى 35 جىلداعى گازەتتىڭ وڭ قادامدارى وسىناۋ 10 مىڭىنشى نومىردە ورايلى قورىتىندىلانعان. قوعام جەتىستىكتەرى, گازەتكە اتسالىسقان ايتۋلى قالامگەر تۇلعالار تۋرالى كوپتەگەن اقپارات توپتاستىرىلعان ءتورت بەتتىك تاريح تالاي سىردى ىشىنە ءۇنسىز بۇگىپ جاتقانداي.
اۋەلى گازەتتىڭ بەتاشار ماقالاسى تۋرالى ايتساق دەيمىز. «10.000» دەگەن تاقىرىپپەن بەرىلگەن تاپ-تۇيناقتاي جازبادا باسىلىمنىڭ كەشەگىسى مەن كەلەشەگى تۋرالى ءسوز ەتىلگەن, گازەتتىڭ قوعام ومىرىندەگى ايرىقشا ءرولى تۋرالى باياندالادى. ارينە, ول كەزدە الاش ارىستارى اقتالماعان, ورتالىق كوميتەتتىڭ تۇكىرىگى جەرگە تۇسپەي تۇرعان تار كەزەڭدە كوپ شىندىقتى كوكىرەك ۇرىپ ايتا الماعاندىعى گازەت تىلشىلەرىنىڭ جازعان ءار ماقالاسىنان سەزىلىپ تۇرادى. الايدا قازاقتىڭ «ەلۋ جىلدا – ەل جاڭا, ءجۇز جىلدا – قازان» دەگەنىندەي, سول كەزەڭدەگى سىقيعان «سق» مەن بۇگىنگى ەل گازەتى «Egemen Qazaqstan» ارالىعىنداعى ادام ايتسا سەنگىسىز ايىرماشىلىقتى اڭعارماۋ مۇمكىن ەمەس. اتالعان ماقالادا «سوتسياليستىك قازاقستاننىڭ» بۇكىل تاريحى قازاقستان پارتيا ۇيىمىنىڭ تاريحىمەن تىعىز بايلانىستى ەكەندىگى ايتىلدى.
سونداي-اق ءبىرىنشى بەتتە قازاق سسر جوعارى سوۆەتى پرەزيديۋمىنىڭ ۋكازىمەن گازەت قىزمەتكەرلەرىن, تىلشىلەرىن, اۆتورلارىن گراموتالارمەن ماراپاتتاعانىن وقيمىز. ماراپات يەلەرىنىڭ قاتارىندا ەسىمى ەلگە بەلگىلى س.مۇقانوۆ, ك.ۇسەباەۆ, ق.ءشارىپوۆ سىندى قالامگەرلەردىڭ ەسىمىن كورەمىز. ءسابيت مۇقان ۇلىنىڭ ەلەۋلى ەسىمى گازەت بەتىندە تاعى بىرنەشە رەت كەزدەسەدى. الدىمەن «اۆتورلار مەن تىلشىلەر» دەگەن ارنايى باعاندا سابەڭنىڭ فوتوسۋرەتى جاريالانسا, ءۇشىنشى بەتتە «قازاق مەملەكەتتىك اكادەميالىق دراما تەاترى س.مۇقانوۆتىڭ «شوقان ءۋاليحانوۆ» اتتى ءتورت اكتىلى تاريحي دراماسى بويىنشا جاسالعان جاڭا سپەكتاكلىن كورسەتتى» دەگەن حابار بەرىلگەن.
ماڭىزدى مالىمەتتەردىڭ تاعى ءبىرى – مەملەكەتتىك ترەتياكوۆ گالەرەياسىنىڭ ەڭبەك قىزىل تۋ وردەنىمەن ماراپاتتالعانى تۋرالى اقپار. ارنايى ماراپات اتالعان گالەرەيانىڭ ءجۇز جىلدىق مەرەكەسى قۇرمەتىنە بەرىلگەن ەكەن.
مەرەكەلىك نومىردە ەرەكشە اسەر ەتكەن لەبىز سيپاتىنداعى جازبالاردىڭ ۇزدىگى – جازۋشى ءازىلحان نۇرشايىقوۆتىڭ «جورىقتاعى جولداسىمىز» ماقالاسى. جازۋشى سول كەزدە پاۆلودار وبلىستىق «قىزىل تۋ» گازەتىنىڭ رەداكتورى رەتىندە جازعان جۇرەكجاردى سوزىندە «سوتسياليستىك قازاقستانننىڭ» ءار قازاق بالاسى ءۇشىن ورنى ەرەكشە ەكەنىن زور قۇرمەتپەن اتاپ جازادى. وق پەن وتتىڭ ورتاسىندا وتىرىپ «سوتسياليستىك قازاقستاندا» جارىق كورگەن جامبىل جاباەۆتىڭ جالىندى جىرىنان قۋاتتانعان قازاق ۇلدارىنىڭ قايسار رۋحىن قالامگەر شەبەر سۋرەتتەپ جازعان. كىشكەنتاي ماقالانىڭ وزىنەن قاي كەزەڭدە دە گازەتتىڭ ورنى ارقاشان ەرەكشە ەكەنىن اڭعارۋعا بولادى.
ودان كەيىن اقىن اسقار توقماعامبەتوۆتىڭ دە ء«بىزدىڭ مەكتەپ» دەگەن كولەمدى ماقالاسى گازەت ومىرىنەن وزگەشە سىر شەرتەدى. اتالعان ماقالانى وقىپ وتىرعان وقىرمان ءسوز زەرگەرى عابيت مۇسىرەپوۆتىڭ وسىناۋ گازەتتە كوررەكتور بولىپ تا ەڭبەك ەتكەنىن وقىپ بىلەدى. سول سياقتى ءابدىلدا تاجىباەۆتىڭ دا «سوتسياليستىك قازاقستاننىڭ» شەكپەنىنەن شىققانىمەن تانىسادى. ونى اۆتور ا.توقماعامبەتوۆ: ء«ابدىلدا تاجىباەۆ تا گازەت ساتىپ جۇرەتىن ارىق قارا بالا بولاتىن. ول ولەڭدەتىپ:
«بۇگىن گازەت شامالى,
وقىساڭ ويدان كەتپەيدى!
تەزىرەك ساتىپ الماساڭ,
تاۋسىلىپ قالدى, جەتپەيدى», دەپ داۋىستايتىنى ءالى كوز الدىمدا تۇر», دەپ جازادى.
سونداي-اق بۇگىندە جازىلماق تۇرماق, اندا-ساندا عانا ايتىلاتىن وچەرك جانرىن وسىناۋ نومىردەن وقۋعا بولادى. ونىڭ اۆتورى مايدانگەر جازۋشى كەمەل توقاەۆ. «ۇلكەن جولدا» دەپ اتالاتىن وچەرك ەكى بەتكە بەرىلىپ, زامانا كەلبەتى كەلىستى كەستەلەنگەن. سونىمەن قاتار گازەتتىڭ ءتورىن قوس اقىن ديحان ابىلەۆ ء(«ومىر سويلەيدى») پەن جاقان سىزدىقوۆتىڭ ء(«تىلشىمىن») ولەڭدەرى اجارلاندىرىپ تۇر.
سوڭعى بەتتە دە سالماعىن جوعالتپايتىن سالا – سپورتتان حابارلار بەرىلىپ وتىرىپتى. ونىڭ ۇستىنە كەزەكتى اقپارات ەمەس بۇگىندە ەسىمدەرى بۇكىل قازاققا بەلگىلى شوقىر بولتەك ۇلى مەن ەسكەندىر حاسانوۆتىڭ شىمىر شاكىرتى – ءابدىسالان نۇرمۇحانوۆ تۋرالى ء«بىرىنشى رازريادتى بوكسەر» دەگەن كولەمدى ماقالا. اۆتورى – س.تورەبەكوۆ. ماتەريال وتە قىزعىلىقتى جازىلعان. ءبىرىنشى رازريادتى تاجىريبەلى بوكسشى, ۆيتالي چەرنونوكتى جيىرما جاستاعى جاس ءابدىسالاننىڭ قالاي نوكاۋتقا جىبەرگەنى شەبەر باياندالعان. قۇددى ءبىر قانشاما عاسىر بويعى كەتكەن كەكتى شارشى الاڭدا شوقىردىڭ جيىرماداعى جاس شاكىرتى ءابدىسالان الىپ بەرگەندەي اسەرمەن جۇتىلىپ وقىلادى.
قازاق تاريحىنىڭ قاتتالعان قالىڭ شەجىرەسى – ەل گازەتى «Egemen Qazaqstan». جالپى قاي ۋاقىتتا بولسىن شىنايى تاريحتى ايتۋ قيىن ءىس. اسىرەسە باسى بۇعاۋدا, مويىنىنان بوداندىقتىڭ قامىتى قانشاما جىلدار بويى تۇسپەي كەلگەن تاعدىرلى حالىقتىڭ تاريحى قيلى-قيلى بولاتىنى بەلگىلى. ەشقانداي بۇرمالانباعان بۇكپەسىز شىندىقتىڭ بوياماسىز بەتتەرى بۇگىن 30 مىڭىنشى نومىرمەن تولىعىپ وتىر.
تىلىمىزگە تىرەك, تاريحىمىزعا تۇعىر – تاۋەلسىزدىكتىڭ وتىز جىلدىعىمەن ورايلاس كەلگەن مەرەيلى مەزەتتە گازەت ەرتەڭىنە جارقىن بولاشاق تىلەگىمىز كەلەدى.
باس باسىلىمنىڭ باي قازىناسى, ءسوز سالماعىنىڭ قۇنى ارتا بەرسىن!
