«مەملەكەت باسشىسىنىڭ رەفورمالارىن ساپالى زاڭدارمەن قامتاماسىز ەتۋ – پارلامەنتتىڭ باستى مىندەتى. پرەزيدەنتىمىز اتاپ وتكەندەي, قوعامدى الاڭداتقان ماسەلەلەر پارلامەنتتە تالقىلانۋى قاجەت. پارلامەنت وزەكتى ماسەلەلەردىڭ شەشىمىن تاباتىن ورتالىققا اينالۋعا ءتيىس. سوندىقتان ءار زاڭ جوباسىن تالقىلاعان كەزدە قوعامنىڭ پىكىرىن ەسكەرۋىمىز كەرەك», دەدى ماۋلەن اشىمباەۆ.
سونداي-اق سەنات توراعاسى پالاتا جۇمىسىنا قوعامدىق ۇيىمدار مەن الەۋمەتتىك توپتاردىڭ وكىلدەرىن, ءتيىستى مامانداردى كەڭىرەك جۇمىلدىرۋ قاجەت ەكەنىن, مۇنداي قادام زاڭ شىعارۋ جۇمىسىنىڭ جانە قابىلدانىپ جاتقان زاڭداردىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىراتىنىن اتاپ ءوتتى.
سەنات وتىرىسىندا دەپۋتاتتار «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە جول ءجۇرىسى ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن قاراپ, قابىلدادى. بۇل قۇجات پارلامەنت دەپۋتاتتارىنىڭ باستاماسىمەن ازىرلەنگەن. وندا جۇرگىزۋشى كۋالىگىن جانە كولىكتىڭ تىركەۋ قۇجاتتارىن وزىڭمەن بىرگە الىپ جۇرمەۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن جاڭا نورمالار بار.
«وسى زاڭ جوباسى قابىلدانعاننان كەيىن اۆتوكولىك يەسىن پوليتسيا توقتاتقان كەزدە, ول جەكە كۋالىگىن ۇسىنۋعا ءتيىستى. سول قۇجات بويىنشا پوليتسيا قىزمەتكەرى پلانشەت ارقىلى ەلەكتروندى بازادا قاجەتتى تەكسەرىستى جۇرگىزە الادى», دەدى زاڭ جوباسى تۋرالى بايانداما جاساعان سەناتور نۇرلان بەكنازاروۆ.
«زاڭ جوباسىنداعى وزگەرىستەر شەتەلدىك جۇرگىزۋشىلەر مەن شەتەلدىك كولىك قۇرالدارىنا قولدانىلمايدى, ياعني ولار وزىمەن بىرگە بارلىق قاجەتتى قۇجاتتاردى الىپ جۇرۋگە مىندەتتى», دەدى بايانداماشى.
ەكى وقىلىمدا بولعان تالقىلاۋدان كەيىن دەپۋتاتتار زاڭ جوباسىن قابىلدادى. بۇدان كەيىن سەنات توراعاسى وسى قۇجاتقا قاتىستى پىكىرىن ءبىلدىردى. سپيكەردىڭ ايتۋىنشا, قابىلدانعان زاڭ جوباسى مەملەكەت باسشىسىنىڭ ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسىنىڭ وتىرىسىندا جاساعان ۇسىنىستارى اياسىندا ازىرلەنگەن. «بۇل زاڭ جوباسىنداعى جاڭاشىلدىقتار ەلىمىزدەگى تسيفرلاندىرۋ جۇمىستارىنىڭ ناقتى ناتيجەسى ەكەنى ءسوزسىز», دەدى ماۋلەن اشىمباەۆ.
وتىرىس بارىسىندا «2007 جىلعى 6 ناۋرىزداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن گرۋزيا ۇكىمەتى اراسىنداعى حالىقارالىق اۆتوموبيل قاتىناسى تۋرالى كەلىسىمگە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى حاتتامانى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى قابىلداندى.
بۇدان بولەك, سەناتورلار «قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن حالىقارالىق قارجى كورپوراتسياسى اراسىنداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا وفيستەر قۇرۋ جانە ولاردىڭ قىزمەتى تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن قابىلدادى.
«بۇل كەلىسىم حالىقارالىق قارجى كورپوراتسياسىنىڭ ءوفيسى قىزمەتىنىڭ نەگىزگى ەرەجەلەرىن, سونداي-اق, قىزمەتكەرلەر ءۇشىن ارتىقشىلىقتار مەن يممۋنيتەتتەردى بەلگىلەيدى. حالىقارالىق قارجى كورپوراتسياسى حالىقارالىق دامۋ ينستيتۋتى بولىپ سانالادى. ونىڭ نەگىزگى قىزمەتى جەكە سەكتوردىڭ دامۋىنا جاردەمدەسۋگە باعىتتالعان», دەدى ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى اسەت ەرعاليەۆ.
حالىقارالىق قارجى كورپوراتسياسىنىڭ وڭىرلىك وفيستەرى الەمنىڭ 13 قالاسىندا, ونىڭ ىشىندە الماتىدا ورنالاسقان.
«حالىقارالىق قارجى كورپوراتسياسى وفيستەرى ورنالاسقان بارلىق مەملەكەتتەرمەن وفيستەردىڭ قىزمەتى تۋرالى ۇقساس كەلىسىمدەر جاسادى. ول قازاقستاندا ءوز قىزمەتىن 1994 جىلدان باستاپ جۇزەگە اسىرىپ كەلەدى. وسى كەزەڭنەن باستاپ 1,6 ملرد دوللار كولەمىندە جوبالار قارجىلاندىرىلدى. بۇل ورتالىق ازيا ەلدەرىنە سالىنعان ينۆەستيتسيالاردىڭ جالپى كولەمىنىڭ 70 پايىزىن قۇرادى. اتالعان كەلىسىم حالىقارالىق قارجى كورپوراتسياسىنىڭ قازاقستاندىق ءوفيسىنىڭ ورنىقتى جۇمىس ىستەۋىنە جانە جاڭا ينۆەستيتسيالار تارتۋعا ىقپال ەتەدى», دەدى ۆەدومستۆو باسشىسى.
سونىمەن قاتار جيىن بارىسىندا «تاۋەلسىز مەملەكەتتەر دوستاستىعىنا قاتىسۋشى مەملەكەتتەردىڭ يادرولىق اۆاريا نەمەسە رادياتسيالىق اۆاريالىق احۋالدىڭ تۋىنداۋ جاعدايىنا دايىندىقتى جانە ولاردىڭ زارداپتارىن جويۋ كەزىندەگى ءوزارا كومەكتى قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا ءوزارا ءىس-قيمىلى تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى قابىلداندى.
«وسى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ يادرولىق اۆاريا نەمەسە رادياتسيالىق اۆاريالىق احۋال تۋىنداعان جاعدايدا تمد-عا قاتىسۋشى مەملەكەتتەر اراسىندا اقپارات پەن كومەكتى جەدەل ۇسىنۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى ەنەرگەتيكا ءمينيسترى نۇرلان نوعاەۆ.
كەلىسىمگە ارمەنيا, بەلارۋس, قازاقستان, قىرعىزستان, وزبەكستان, تاجىكستان جانە رەسەي قول قويعان. قۇجات يادرولىق اۆاريا نەمەسە رادياتسيالىق اۆاريالىق احۋالدىڭ تۋىنداۋ جاعدايىندا مامانداندىرىلعان قۇتقارۋ قۇرىلىمدارىن, مامانداردى, قۇرال-جابدىقتاردى, كولىك قۇرالدارىن جانە وسى قۇرىلىمداردى تەحنيكالىق جاراقتاندىرۋ ءۇشىن پايدالانىلاتىن ماتەريالداردى ترانسشەكارالىق وتكىزۋ راسىمدەرىن جەڭىلدەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
پالاتا وتىرىسىندا سەناتور عۇمار دۇيسەمباەۆ اتىراۋ وبلىسىنىڭ بيۋدجەتىنە بولىنەتىن قاراجات كولەمىن ۇلعايتۋ ماسەلەسى بويىنشا دەپۋتاتتىق ساۋال جولدادى. ونىڭ ايتۋىنشا, اتىراۋ وبلىسى «دونور» بولىپ سانالادى. سوندىقتان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە 2021 جىلى 213,7 ملرد تەڭگە اۋدارۋى كەرەك.
«2021 جىلى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن اتىراۋ وبلىسىنا بەرىلەتىن نىسانالى ترانسفەرتتەردىڭ كولەمى 56,9 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى. ال باسقا دونور وڭىرلەر بويىنشا مۇلدەم باسقا كورىنىس قالىپتاسۋدا», دەدى دەپۋتات. ول ءوڭىردىڭ الەۋمەتتىك جانە ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ بويىنشا ۇكىمەت دەڭگەيىندە شەشۋدى تالاپ ەتەتىن بىرقاتار ماسەلەلەردى اتاپ ءوتتى. بۇگىنگى كۇنى 2018-2019 جىلدارى باستالعان بيۋدجەتتىك ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى وبلىس بويىنشا تولىق اياقتاۋ ءۇشىن 76,3 ملرد تەڭگە قاجەت ەكەن. ال جەرگىلىكتى بيۋدجەتتىڭ دامۋ بولىگىندەگى مۇمكىندىگى شامامەن 30 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى.
«بۇدان باسقا 153 اۋىلدىق ەلدى مەكەننىڭ 12-ءسى ءالى كۇنگە دەيىن ورتالىقتاندىرىلعان اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتىلمەگەن جانە 18 ەلدى مەكەنگە اۋىز سۋدى ارنايى جەتكىزۋ ۇيىمداستىرىلعان. ءوڭىر رەسپۋبليكادا العاشقى بولىپ گازداندىرۋدى باستاعانىنا قاراماستان, ءالى كۇنگە دەيىن 18 اۋىلدىق ەلدى مەكەن تابيعي گازبەن قامتاماسىز ەتىلمەگەن. وبلىس بويىنشا اپاتتى جاعدايداعى 79 تۇرعىن ءۇي بار. اپاتتى جاعدايدا – 4, ءۇش اۋىسىمدى 11 مەكتەپ بار. مۇنايلى ءوڭىردىڭ قارجى تاپشىلىعىنا بايلانىستى شەشىلمەي وتىرعان باسقا پروبلەمالارى دا بار», دەدى عۇمار دۇيسەمباەۆ.
