سۋرەت «ەگەمەن قازاقستاننىڭ» ارحيۆىنەن الىندى
اۋىلدا تۇرادى دەمەسەڭىز, قازىر تۇرمىسى مەن تابىسى قالاداعىلاردان كەم تۇسپەيتىندەردىڭ قاتارى قالىڭداپ كەلەدى. ياعني جۇمىس ىستەيمىن دەگەن ادامعا اۋىلدا دا مۇمكىندىك كوپ. كاسىبىن اياققا تۇرعىزىپ العانشا مەملەكەت تاراپىنان بەرىلەتىن جەڭىلدىكتەر دە بارشىلىق. قايتارىمسىز گرانتقا يە بولعاندار, ءوز ءىسىن ودان ءارى وركەندەتۋ ءۇشىن جەڭىلدەتىلگەن جولمەن نەسيە الۋشىلار از ەمەس. مىسالى, تۇلكىباس اۋدانىندا 600-دەن استام تۇرعىن مەملەكەتتەن قايتارىمسىز گرانت العان. ونىڭ 98-ءى ءۇي ىرگەسىندەگى جەرىن جىلىجايعا اينالدىرسا, قالعاندارى دا بەرىلگەن جەڭىلدىكتى ءتيىمدى پايدالانىپ, بيزنەس-جوسپارلارىن جۇزەگە اسىرۋدا.
ارىس قالاسىنىڭ تۇرعىنى جادىرا دۇيسەنحان «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2025» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا 4,5 ملن تەڭگە كولەمىندە قايتارىمسىز گرانت العان. كاسىپكەر قۇرىلىسشىلارعا قولعاپ تىگۋمەن اينالىسادى. بۇگىندە وتباسىلىق بيزنەسىن ۇلعايتىپ, ءتورت ادامدى جۇمىسپەن قامتىپ وتىر.
كەنتاۋ قالاسىنا قاراستى ورانعاي اۋىلىنىڭ «ارۋانا» شارۋا قوجالىعى مەملەكەتتىك باعدارلاما اياسىندا 19 ملن تەڭگە كولەمىندە تومەنگى پايىزبەن نەسيە الىپ, 10 تۇيە ساتىپ العان. ەكى جىلدا ويسىلقارا تۇقىمىن بەس ەسە كوبەيتكەن. شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىسى باقىتگۇل قاسىمبەكوۆا كوپشىلىك تۇيە ءسۇتى مەن ەتىنىڭ ەمدىك قاسيەتىن سەزىنگەندىكتەن, سۇرانىس تا ارتقانىن ايتادى.
كەنتاۋ قالاسىنا قاراستى اۋىلداردا تۇيە شارۋاشىلىعىمەن اينالىساتىنداردىڭ قاتارى بىلتىر وتىز پايىزعا ارتقان.
تۇركىستان وبلىسى اكىمىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى حابارلاعانداي, وڭىردە 150 مىڭعا جۋىق كاسىپكەر تىركەلگەن. بۇگىندە «قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسى» باعدارلاماسى بويىنشا 24,4 ملرد تەڭگەگە 246 جوبا قارجىلاندىرىلسا, 5 ملرد تەڭگەگە 29 جوبا ماقۇلدانىپ, جۇزەگە اسىرۋ جۇمىستارى قولعا الىنعان. ودان بولەك, 6 ملرد تەڭگەدەن استام قارجىعا تاعى 27 جوبانى ىسكە قوسۋ كوزدەلىپ وتىر.
تاۋدان باستاۋ الاتىن سايرامسۋ وزەنىنىڭ قوس قاپتالىنا قونىستانعان اۋىل كوپ. مىسالى, وزەن جاعالاي ورنالاسقان تولەبي اۋدانى كوكسايەك اۋىلدىق وكرۋگىنە قاراستى قازاقستان, جىڭىشكە, التىنباستاۋ جانە كوكسايەك ەلدى مەكەنىندە 2 500-گە جۋىق ءتۇتىن بار, تۇرعىندار سانى 13 300-دەن اسادى. اۋدان اكىمدىگىنىڭ دەرەكتەرىنە جۇگىنسەك, تۇرعىنداردىڭ 7650-ءى ەكونوميكالىق تۇرعىدان بەلسەندى ازاماتتار ساناتىنا جاتادى. جالپى جەر كولەمى – 21 631 گەكتار. ونىڭ ىشىندە اۋىل شارۋاشىلىعى ماقساتىنداعى جەر كولەمى 15 600 گەكتارعا جۋىقتايدى. 9 مىڭ گەكتاردان استام القاپقا ەگىن ەگىلسە, 1739 گەكتارى – جايىلىم. سۋارمالى القاپ 1 200 گەكتاردان اسادى. باۋ 158 گەكتار بولسا, وندىرىستىك اۋماق 56 گەكتاردى, ال ءۇي جانىنداعى باۋ-باقشا كولەمى 269 گەكتاردى الىپ جاتىر.
اۋىلداردا تابىسى تۇراقتى مۇعالىم مەن دەنساۋلىق سالاسى قىزمەتكەرلەرىنەن بولەك, جاقىن ماڭايداعى مەكەمەلەرگە قاتىناپ جۇمىس ىستەيتىندەر از ەمەس. ەلىمىزدەگى ءۇشىنشى مەگاپوليس – شىمكەنتكە بارىپ-كەلىپ جۇمىس ىستەيتىندەر دە جەتكىلىكتى. اۋىلدا كاسىپ اشىپ, شارۋاسىن دوڭگەلەتىپ جۇرگەندەر دە بارشىلىق.
«اۋىلدا تۇرىپ, جۇمىس جوق دەۋ اقىلعا سىيمايدى, دەيدى اۋىل اكىمى ايتجان قابىلبەكوۆ. – پاندەمياعا بايلانىستى ءبىراز كاسىپكەرلىك نىسانداردىڭ جۇمىسى ەداۋىر باياۋلاپ, كەيبىرىنىڭ جۇمىسى ءتىپتى توقتاپ قالعانى دا راس. الايدا تالپىنعان جاستارعا ءار ۋاقىتتا ەكى قولعا ءبىر كۇرەك تابىلادى. مىسالى, جەرگىلىكتى كاسىپكەر ەرلان ادىلبەكوۆتىڭ ناۋبايحاناسى بار. كاسىپكەر ءابدىجان اسكەروۆ ايەلى لولاحان ەكەۋى اۋدان ورتالىعىندا ءبىر ايداي وقىپ, كوكتەمدە نان ءپىسىرىپ, ساتۋدى جولعا قويدى. ۇندى اۋدانداعى «اق مارجان» ديىرمەنىنەن الادى. تاۋلىگىنە 300-گە دەيىن نان پىسىرەدى. ءۇش ادامدى جۇمىسپەن قامتىپ وتىر. مۇنداي ناۋبايحانا كوكسايەكتە بىرنەشەۋ. باسەكەلەستىك كۇشتى. سوندىقتان ناننىڭ ساپاسىنا ەرەكشە كوڭىل بولىنەدى. ورتالىق بولعان سوڭ مۇندا جەڭىل اۆتوكولىكتەرگە سەرۆيستىك قىزمەت كورسەتەتىن نىساندار دا جەتكىلىكتى. بىرەۋى شينا جوندەۋمەن شۇعىلدانسا, ەكىنشىسى موتور مايىن اۋىستىرادى. كەلەسىسى ءجۇرىس بولىكتەرىن جوندەيدى. قالاداعىداي كولىك جۋاتىن ورىندار دا اشىلعان».
كوكسايەكتە 5 وتباسى 555 مىڭ تەڭگەدەن قايتارىمسىز نەسيە الىپ, ءوز كاسىپتەرىن اشقان. ونىڭ ءبىرى قارجىنى دۇكەن جۇمىسىن جاقسارتۋعا جۇمساسا, ەكىنشىسى تىگىن ماشينالارىن الىپ, ارنايى تسەح اشپاق. ءۇشىنشىسى, بازاردان مال ساتىپ الىپ, بورداقىلاۋعا قويعان. ساۋىن سيىرلارى دا بار. ساۋعان سۇتتەرىن «فۋدماستەر» كومپانياسىنا وتكىزەدى. بۇل جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى حالىقارالىق ستاندارتقا ساي ءونىم شىعارىپ, ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنە جونەلتۋدە.
كوكسايەكتىكتەردىڭ بوس ۋاقىتىن ءتيىمدى پايدالانۋىنا دا جاعداي جاسالۋدا. اۋىلدا كولەمى 30ح50 مەتر بولاتىن فۋتبول الاڭى بيىل پايدالانۋعا بەرىلمەك. بۇل ءۇشىن اۋدان بيۋجەتىنەن 13 ملن 234 مىڭ تەڭگە ءبولىنىپتى. بالاباقشا جانىنان بۇلدىرشىندەر وينايتىن الاڭشا جابدىقتالعان, 100 ورىندى باستاۋىش مەكتەپ عيماراتى پايدالانۋعا بەرىلگەن.
اۋىل اكىمى ۇلگى ەتە ايتقان تاعى ءبىر كاسىپكەر قازاقستان اۋىلىنداعى قامبار ناراليەۆتىڭ جانار-جاعارماي ستانساسى بار. ال جومارت امانجولوۆ قىلشىق ءجۇندى قوي وسىرۋدە. ۋاق مالدى سەمىرتىپ, سويىپ ساتادى. ەركەباي ەرەجەپوۆ سايرامسۋ وزەنىنىڭ جاعاسىنان 2 گەكتار جەر الىپ, شاباق, بالىق ءوسىرۋدى كوزدەپ وتىر.
بىلتىر اۋىلدىق وكرۋگ بويىنشا 800 ملن تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتۋ جوسپارلانعان ەكەن. الايدا ىندەتكە بايلانىستى كەي كاسىپكەرلەر بيزنەس-جوسپارلارىن جۇزەگە اسىرا الماپتى. دەگەنمەن وتكەن جىلى 650 ملن تەڭگەنىڭ جۇمىسى اتقارىلعان.
سارىاعاش اۋدانىندا دا تۇرعىنداردىڭ جۇمىسپەن قامتىلۋى باستى نازاردا. بۇل ورايدا «ەڭبەك» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى شەڭبەرىندە وتكەن جىلى 8 مىڭنان استام ازامات جۇمىسپەن قامتۋ شاراسىنا قاتىسقان. كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ بويىنشا «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنا ءبىلىم الۋعا 2 مىڭعا جۋىق ازاماتقا جولداما بەرىلىپ, «بيزنەس باستاۋ» جوباسى اياسىندا ءبىلىم العان. ونلاين فورماتتا وقىعان 200-گە جۋىق ازاماتقا سەرتيفيكات تابىس ەتىلگەن. 100-دەن استام سارىاعاشتىق 513 مىڭ تەڭگەدەن شاعىن نەسيە السا, 9 ازامات جاڭا جۇمىس ورنىن اشىپتى. جاڭا بيزنەس جوبالارىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن 847 ازاماتقا 470 ملن تەڭگە مەملەكەتتىك گرانت بولىنگەن. بيىل «ەڭبەك» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى شەڭبەرىندە 200 تۇرعىندى الەۋمەتتىك جۇمىس ورىندارىنا, جاستار پراكتيكاسىنا – 420, قوعامدىق جۇمىسقا 1200 ادامدى ورنالاستىرۋ جوسپارلانعان. 200 ازاماتقا مەملەكەتتىك گرانت بەرىلمەك.
رۋحانياتتىڭ تەمىرقازىعى, ۇلتتىق قۇندىلىقتاردىڭ التىن بەسىگى, بەرەكە مەن بايلىقتىڭ باستاۋى – اۋىلدا بۇگىندە ءتورت ت ۇلىگىن تۇلەتىپ, ەگىستىگىن جايقالتىپ, شارۋاسىن ورگە سۇيرەپ جۇرگەندەر قاتارى كوبەيە تۇسكەن. بۇل ورايدا مەملەكەتتىك باعدارلامالاردىڭ ىقپالى مول. نارىق تالابىنا بەيىمدەلە الماي, ءىستىڭ كوزىن تاپپاي, باسقا دا سەبەپتەرمەن تۇرمىسىن ناشارلاتىپ العانداردىڭ دا بارى جاسىرىن ەمەس. دەگەنمەن اۋىل – ءبۇتىن ءبىر ەلدىڭ اسىراۋشىسى, قايناعان ەڭبەكتىڭ قاينار كوزى ىسپەتتى.
تۇركىستان وبلىسى
