شۋ اۋدانىندا قويما ماسەلەسى شەشىلۋدە

بۇگىندە شۋ اۋدانىندا اسىراۋشى سالاعا مەملەكەتتىڭ قامقورلىعىمەن لا­يىق­تى كوڭىل ءبولىنىپ, ءتيىستى شارۋالار اتقارىلۋدا. ماسەلەن, اۋىل شارۋا­شىلىعىنا بىلتىر بارلىعى 1 ملرد 853 ملن 419 مىڭ تەڭگە بولىنگەن. ونىڭ ىشىندە «شۋ – نەسيە» سەرىكتەستىگى ارقىلى 431 ملن 839 مىڭ تەڭگە تارتىلعان. ناتيجەسىندە, جەرگىلىكتى جۇرتشىلىقتىڭ كاسىپپەن اينالىسىپ, جاعدايىن جاقسارتۋعا مۇمكىندىك جاسالۋدا. بۇل رەتتە اۋىلشارۋاشىلىق تاۋار وندىرۋشىلەرىنىڭ ءوز قاراجاتى 254 ملن 380 مىڭ تەڭگەگە جەتكەن. ال جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ بويىنشا 512 ملن 200 مىڭ تەڭگە قاراستىرىلسا, «اۋىلشارۋاشىلىق قارجىلاي قولداۋ قورىنان» 240 ملن تەڭگە بولىنگەن. مۇنىڭ ءبارى دە اۋىلدا تۇرىپ جاتقان ازاماتتار ءۇشىن ايتارلىقتاي مۇمكىندىك بولىپ وتىر.

شۋ اۋدانى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ءاليحان بالقىبەكوۆ اۋدانداعى جەتەكشى سالانىڭ جاي-كۇيىمەن تانىستىردى. ونىڭ ايتۋىنشا, مەملەكەت تاراپىنان كورسەتىلىپ وتىرعان بارلىق قولداۋ قاراپايىم تۇرعىنداردىڭ تابىسىن ارتتىرۋعا, جاعدايىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان. وسى ماقساتتا كاسىپپەن اينالىسۋعا نيەتى بار جەرگىلىكتى ازاماتتار ءۇشىن «اتامەكەن» كاسىپكەرلەر پالاتاسىنان 415 ملن تەڭگە نەسيەلەندىرىلىپتى. «تار­تىلعان قاراجاتتى پايدالانا وتىرىپ, اۋداننىڭ اۋىلشارۋاشىلىق تاۋار وندىرۋشىلەرى تاراپىنان 50 ملرد 151 ملن 400 مىڭ تەڭگەنىڭ ءونىمى, ونىڭ ىشىندە ەگىن شارۋاشىلىعى بويىنشا 35 ملرد 316 ملن تەڭگەنىڭ, مال شارۋاشىلىعى بويىنشا 14 ملرد 728 ملن تەڭگەنىڭ ءونىمى ءوندىرىلدى. كۇزدىك بيدايدان 36 926 توننا ءونىم ءتۇستى. بۇل الدىڭعى جىلمەن سالىستىرعاندا 783 تونناعا ارتىق. سونداي-اق ارپا 5 995 تونناعا ارتىق ورىندالىپ, 56 427 توننا ءتۇستى. وتكەن جىلى شارۋاشىلىقتار ارپانىڭ ەگىس كولەمىن 1 600 گەكتارعا ۇلعايتتى. سول سياقتى داندىك جۇگەرىدەن 12 439 توننا الىندى», دەيدى ءا.بالقىبەكوۆ.

سونىمەن قاتار اۋداننىڭ بەلباسار اۋىلىنداعى «قىزىلشا» جشس 397 گەك­تارعا جاڭبىرلاتىپ سۋارۋ تەحنولوگيا­سىن قولدانۋ ارقىلى جوعارى ونىمدەرگە قول جەتكىزگەن. قازىرگى كەزدە ءار گەكتارىنان 110 تسەنتنەردەن ءونىم الىپ وتىر ەكەن. جالپى, شۋ اۋدانىندا قانت قىزىلشاسىن ءوسىرۋ بەلسەندى قولعا الىنۋدا. وتكەن جىلى 725 گەكتار جەرگە ءتاتتى ءتۇبىر ەگىلگەن. ماسەلەن, «قىزىلشا» سەرىكتەستىگى 300 گەكتار القاپقا قانت قىزىلشاسىن ەگىپ, ءار گەكتارىنان 500 تسەنتنەردەن اسا ءونىم الىپتى. بىراق مۇندا ايتا كەتەتىن ءبىر ماسەلە – «مەركى قانت زاۋىتى» مەكەمەسى اتالعان سەرىكتەستىككە 131 ملن تەڭگە قا­رىزىن تولەمەگەن. وسىنىڭ سالدارىنان «قىزىلشا» شارۋاشىلىعى ارنايى قانت قىزىلشاسىن ەگۋگە دەپ دايىندالعان 700 گەكتار جەرگە داندىك جۇگەرى مەن جاز­دىق ارپا سەبۋگە ءماجبۇر بولعان. سوڭعى مالىمەت بويىنشا اتالعان سەرىكتەستىك ءتاتتى ءتۇبىردى ەندى 25 گەكتارعا عانا ورنالاستىرىپ, 1 848 توننا ءونىمدى «مەركى قانت زاۋىتىنا» وتكىزگەن. جالپى, جامبىلدىق شارۋالار مەن «مەركى قانت زاۋىتى» مەكەمەسى اراسىنداعى قاراجات ماسەلەسى تالاي ۋاقىتتان بەرى كوتەرىلىپ كەلەدى. ءتيىستى تولەمىن الا الماعان شارۋالار امال جوق, قانت قىزىلشاسىن بەلگىلەنگەن مولشەردەن تومەن ورىنداۋعا ءماجبۇر بولۋدا.

وڭىردە تۇرعىنداردىڭ تۇرمىستىق تابىسىن ارتتىرۋ ماقساتىندا كەزىندە قاناتقاقتى جوبانىڭ قولعا الىنعانى بەلگىلى. بۇل ءۇشىن مەملەكەت تاراپىنان تۇر­عىندارعا ءتيىستى كومەك كورسەتىلىپ, باق­شا سالىپ, ءونىم الۋ, ونى ساتۋ جوباسى ۇسى­نىلعان. ناتيجەسىندە, شۋ اۋدانىندا باقشا ونىمدەرىن ءوندىرۋ ۇلعايدى. سوڭعى مالى­مەت بويىنشا باقشا ونىمدەرىنەن

274 427 توننا ءونىم الىنعان. ءتىپتى بۇگىندە اۋدانداردا باقشا ونىمدەرىنە دەگەن سۇرانىس وتە جوعارى دەڭگەيدە ەكەن. ال كوكونىستەن بارلىعى 364 067 توننا ءونىم الىنىپ, بارلىق داقىل بويىن­شا جوعارى وسىمگە قول جەتكەن. وسى ورايدا ءا.بالقىبەكوۆ سوڭعى جىلدارى اۋدان شارۋاشىلىقتارى جوعارى ءونىم الۋ ماقساتىندا جوعارى ءونىم بەرەتىن سۇ­رىپتاردى ەگۋگە ۇمتىلۋدا ەكەنىن ايتتى. «مىسالى, شىعىس قازاقستان وبلىسىنداعى «مايلى داقىلدار تاجى­ريبەلىك شارۋاشىلىعى» جشس رەسەي عالىمدارىمەن بىرىككەن جۇمىسى ناتي­جەسىندە, كۇزدىك بيدايدىڭ «بريگادا» سۇرىپىنىڭ ءار گەكتارىنان 100 تسەنتنەردەن ءونىم الۋعا قول جەتكىزدى جانە ەليتالىق سۇرىپتارىن شىعارا باستادى. اتالعان سەرىكتەستىكتەن 8 اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋار وندىرۋشىلەرى 106,5 توننا ەليتالىق «بريگادا» سۇرىپىنان تۇقىم اكەلدى», دەيدى ول. سونداي-اق «ومار شۋ» اۋىل شارۋاشىلىعى وندىرىستىك كووپەراتيۆى, العا اۋىلدىق وكرۋگىندەگى «الاۋ» شارۋا قوجالىعى جانە جاڭاقوعام, بىرلىكۇستەم اۋىلدارىنداعى شارۋا قوجالىقتار دا ەلي­تالىق تۇقىمدار ساتىپ العان. ناتيجەسىندە, 1 110 گەكتار جەرگە بارلىعى 199,5 توننا ەليتالىق تۇقىم ەگىلگەن. اتالعان شارۋاشىلىقتار وسىنداي جولدارمەن كۇزدىك بيداي ەگۋ ارقىلى اۋداننىڭ الەۋە­تىن ارتتىرىپ, ەكونوميكاسىن دامىتۋدا. سونىمەن قاتار 70 گەكتار القاپقا سەبىلگەن.

قازىر ايماقتا قويما ماسەلەسى وزەكتى. سەبەبى, جاز بويى جانتالاسىپ ەگىن ەككەن ديقاندار مەزگىلى جەتىپ ءونىم العاندا ونى ساقتايتىن قويما جەتكىزە الماي تىعىرىققا تىرەلەدى. شۋ اۋدانى بويىن­شا بۇگىندە بارلىعى 40 كوكونىس جانە استىق ساقتايتىن قويما بار. جالپى سىيىمدىلىعى – 60 680 توننا. بۇگىندە 7 قويمادا 40 250 توننا پياز, 1 قويمادا 100 توننا جۇگەرى, 30 قويمادا 11 067 توننا بيداي مەن ارپا ساقتالۋدا. سونداي-اق مال ازىعى داقىلدارىنان ءتۇسىم جاقسى ءتۇسىپ, ءتورت ت ۇلىك مال باسىنا 181 مىڭ توننا پىشەن دايىندالعان. مال شارۋاشىلىعى بويىنشا بۇگىندە 34 401,0 توننا ءسۇت ساۋىلىپ, 16 041,1 توننا ەت وندىرىلگەن. سونىمەن قاتار اۋدانداعى ءىرى قارا مالى 31 895 باسقا, قوي-ەشكى 369 200 باسقا, جىلقى 13 680 باسقا, تۇيە 70 باسقا جانە ءۇي قۇستارى 89 645 باسقا جەتكەن. «اۋدان شارۋاشىلىقتارى ۇكىمەت بەرىپ وتىرعان جەڭىلدىكتەردى سوڭعى جىلدارى جاقسى پايدالانۋدا. بۇگىنگە 732,2 ملن تەڭگەگە تەحنيكا الىندى. ونىڭ ىشىندە ليزينگ تاسىلىمەن 399,5 ملن تەڭگەگە 50 بىرلىك تەحنيكا الىنسا, شارۋاشىلىقتار بارلىعى 332,7 ملن تەڭگە بولاتىن 71 بىرلىك تەحنيكانى ءوز قاراجاتىنا الدى. الىنعان تەحنيكالاردىڭ 40 بىرلىگى سوڭعى ماركالى تراكتورلار», دەيدى ءا.بالقىبەكوۆ.

جامبىل وبلىسى