ساياسات • 21 قاڭتار, 2021

شەكسىز الەمنىڭ جابىق شەكارالارى

540 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

جاھاندانۋ ءداۋىرى شەكسىز تەحنولوگيا عاسىرى دەيسىز بە, ايتەۋىر XXI عاسىردا مەملەكەت شەكارالارىنىڭ جابىق بولۋى وسىعان دەيىن ءۇش ۇيىقتاساڭ تۇسىڭە كىرمەيتىن-ءدى. ال قازىر بۇل ۇيرەنشىكتى جاعدايعا اينالدى. قوناق قابىلداعىسى كەلمەيتىن ءۇيدىڭ قاقپاسى سەكىلدى جابىق تۇرادى.

شەكسىز الەمنىڭ جابىق شەكارالارى

پاندەميانىڭ قاي سالاعا بولسىن سالقىنىن تيگىزگەنى بەلگىلى. مۇنىڭ بارلىعى سايىپ كەلگەندە ەكونوميكانىڭ قۇلدىراۋىنا اكەلدى. تۋريزم سالا­سى­نىڭ بيىلعى جوعالتقانى تۋرالى ايتۋ­عا اۋىز بارمايدى. ماماندار سوڭعى جىلدارى كەڭىنەن قۇلاش جايعان سالا 2020 جىلى 1 ترلن دوللار تابىستان ايىرىلعانىن ايتىپ وتىر. 2019 جىلى تۋريزم سالاسىنىڭ ءبىر جىلدىق تابىسى 1,5 ترلن دوللار بولعانىن ەسكەرسەك, بۇل كورسەتكىش يندۋسترياعا اۋىر تيگەنى ءسوزسىز. ودان بولەك 100 ملن ادام جۇمىسسىز قالۋى مۇمكىن. بۇل اسىرەسە تۋريزم ارقىلى كۇن كورىپ وتىرعان ەلدەردىڭ جاعدايىن كۇردەلەندىرىپ جىبەرگەن-ءدى. جاڭا جىلدا جاعداي وزگەرەدى دەگەن ءبىر ءۇمىت بولىپ ەدى. بىلتىرعىداي ەمەس, ىندەتپەن كۇرەسۋ ءۇشىن ۆاكتسينا ءازىر, قاۋىپسىزدىك شارالارىن دا ابدەن جەتىلدىرەتىن كەز بولدى. دەسە دە ىندەتتەن قورعانىمىز دەپ شەكاراسىن تارس جاپقان ەلدەر ءالى بار. ۇلىبريتانيادا كوروناۆيرۋستىڭ جاڭا شتاممى تاراعالى بەرى وزگە مەملەكەتتەر سەكەم الىپ, بىلتىرعى ستسەناريدى قايتالاماۋدىڭ جايىن جاساپ جاتىر. ال ۇلىبريتانيا قىتايدىڭ كەبىن كيدى. جىل باسىنان بەرى 40-تان استام مەملەكەت بريتان ازاماتتارىن قابىلداۋدان باس تارتىپ وتىر.

ال اۋستراليا ءتىپتى بيىلدىڭ وزىن­دە شە­كاراسىن تولىق اشپايتىنىن مالىم­دەدى. دەنساۋلىق ساقتاۋ وكىل­دەرى ەل تۇرعىندارى جاپپاي ۆاكتسينا العانىمەن, قاۋىپتىڭ سەيىلمەيتىنىن العا تارتتى. سوندا ساراپشىلار ايتقان­داي, ىندەتتىڭ سالدارى الداعى بىر­نەشە جىلعا سوزىلاتىنى انىق بولىپ تۇر. بۇل جاعدايدا نە ىستەمەك كەرەك؟ اۋستراليا سەكىلدى شەكارانى جارتىلاي جاۋىپ, قوزعالىستى شەكتەيتىن جوسپار بارلىعىندا بىردەي بار دەپ ايتۋ قيىن. ويتكەنى سىرتقى الەممەن بايلانىس ۇزىلگەن بىرنەشە ايدا بىرقاتار سالا تۇرا­لاپ قالاتىنى بەلگىلى.

جالپى, ساياحاتشىلاردىڭ كۇرت تومەندەۋىن دامىعان ەلدەر ەكونوميكاسى ءبىرىنشى سەزىنگەن ەكەن. جىلدا شىعىستان باتىسقا اعىلعان تۋريستەردىڭ سانىندا شەك جوق ەدى. اسىرەسە قىتاي تۇرعىندارى ەۋروپا, اقش-قا ساپارلاعاندى قۇپ كورەتىن. ۋحاندا بەلگىسىز ۆيرۋس تاراعان كۇننەن باستاپ قىتاي ەلىنىڭ ازاماتتارىن ەشكىم قۇشاق جايىپ قارسى المايتىن بولدى. ەندىگى كەزەك ۇلىبريتانياعا كەلدى. قوس ەل ازاماتتارىنىڭ ورنىندا كەز كەلگەن مەملەكەتتىڭ تۇرعىندارى بولماسىنا كىم كەپىل؟

زەرتتەۋشىلەر بۇل ءادىستىڭ تيىمدىلىگىنە كۇمانمەن قاراپ وتىر. ولاردىڭ ايتۋىنشا, حالىقارالىق ساياساتقا شەكتەۋ قويۋ مەن شەكارا جابۋ ادىستەرى پاندەميانىڭ العاشقى كەزە­ڭىندە پايدالى بولعانىمەن, كەيىنىرەك ءتيىمسىز ەكەنىن كورسەتكەن. ولار مۇنى باستاپقىدا ۆيرۋستىڭ تارالۋىن شەكتەۋ ءۇشىن دۇرىس بولسا, كەيىن دۇنيە جۇزىنە تاراپ كەتكەن سوڭ بۇل ارەكەتتىڭ ەش پايداسى بولمايدى دەپ ءتۇسىندىردى. ماسەلەن, گونكونگ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ ەكونوميسى كارەن گرەپين شەكارانى جاۋىپ, ساياحاتتى شەكتەۋ – بۇل ارەكەتتىڭ الەۋمەتتىك جانە ەكونوميكالىق سالدارىنا تۇرمايدى دەگەن پىكىردە. جالپى, دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى COVID-19-دى جاھاندىق پاندەميا دەپ جاريالاعاندا شەكارانى جابۋ تۋرالى كەڭەس بەرمەگەنى بەلگىلى. الايدا مەملەكەتتەردىڭ كوپ­شىلىگى كەزەك-كەزەك قاتاڭ شارالار ەنگىزە باستادى.

تورونتوداعى يورك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ حالىق­ارالىق زاڭگەرى جانە ەپيدەميو­لوگى ستيۆەن حوففمان بۇكىل الەم ۇكى­مەتتەرى اي سايىن الەمدىك ەكونوميكاعا شامامەن 400 ميلليارد دوللار شىعىن كەلتىرەتىن مۇنداي ارەكەتكە بارادى دەپ ويلاماعانىن ايتادى. تەحنولوگيانىڭ قارىشتاپ دامىپ, اۋە قاتىناسىنىڭ ءدال بۇگىنگىدەي ىلگەرىلەگەن شاعىندا جابىق شەكارا تۋرالى وي ەشكىمنىڭ باسىنا كەلمەگەنى انىق.

جاعداي وسى. ەندى ونىڭ سالدارى قالاي بولماق؟ العاشقىسى جاھاندىق ەكونوميكالىق داعدارىس ارقىلى كورىن­دى. ونىڭ بۇدان بولەك ءبىلىم بەرۋ, تۋريزم, دەنساۋلىق ساقتاۋ, كوشى-قون سالالارىنا قالاي اسەر ەتەتىنى بەلگىسىز. ونى تالداۋ مەن زەردەلەۋگە ءالى دە ۋاقىت كەرەك ەكەنى انىق.

سوڭعى جاڭالىقتار

ونەر كوگىندەگى اقيىق

تۇلعا • بۇگىن, 08:55

قايتالاپ وقۋ تەراپياسى

رۋحانيات • بۇگىن, 08:50

تانىمدىق ادىلەت

تانىم • بۇگىن, 08:43

سۋ تازارتاتىن جاڭا كاسىپورىن

ايماقتار • بۇگىن, 08:30