«مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆتىڭ تاپسىرماسى بويىنشا ءبىز جاڭا ەكولوگيالىق كودەكستىڭ نورمالارىن قالاي ىسكە اسىرىلىپ, ءوڭىردىڭ ەكولوگيالىق جاعدايىن قالاي جاقسارتاتىنىن ءتۇسىندىرۋ ءۇشىن قاراعاندى وبلىسىنىڭ جۇرتشىلىعىمەن كەزدەسۋدى ۇيعاردىق. سوڭعى ەكى جىل ىشىندە ەكولوگيالىق كودەكستىڭ جاڭا رەداكتسياسىن دايىنداۋ بويىنشا بەلسەندى جۇمىس جۇرگىزىلدى. ول ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق پەن دامۋ ۇيىمى ەلدەرىنىڭ تاجىريبەسىن ەسكەرە وتىرىپ ازىرلەندى. 2021 جىلعى 2 قاڭتاردا جاڭا ەكولوگيالىق كودەكسكە مەملەكەت باسشىسى قول قويدى. كودەكستىڭ ماڭىزدىلىعى ونىڭ ادام ءومىرى مەن دەنساۋلىعى, قولايلى ءومىر ءسۇرۋ ورتاسىن قامتاماسىز ەتۋ, ءىرى جانە شاعىن بيزنەستىڭ قىزمەتىن, ولاردىڭ قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى جۇمىسىن رەتتەۋ سياقتى قوعامنىڭ بارلىق مۇددەلەرىن اسەر ەتەتىندىگىندە», - دەدى ماعزۇم مىرزاعاليەۆ جيىن باسىندا.
ءمينيستردىڭ سوزىنشە, ەكولوگيالىق كودەكس قازاقستانداعى, سونداي-اق قاراعاندى وبلىسىنداعى ەكولوگيالىق جاعدايدى جاقسارتۋدىڭ نەگىزگى قۇرالىنا اينالادى. ءمينيستردىڭ ورىنباسارى احمەتجان پىرىمقۇلوۆ كودەكستىڭ نەگىزگى باعىتتارى رەتىندە «لاستاۋشى تولەيدى جانە تۇزەتەدى» قاعيداتىن ىسكە اسىرۋ, ەڭ وزىق قولجەتىمدى تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ, تابيعات قورعاۋ ءىس-شارالارىنا بيۋدجەت قاراجاتىن ماقساتتى جۇمساۋ, ۇزدىك حالىقارالىق تاجىريبە نەگىزىندە ەكولوگيالىق تالاپتاردى قاتاڭداتۋ, مونيتورينگتىڭ اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەسىن ەنگىزۋ جانە ءوندىرىس پەن تۇتىنۋ قالدىقتارىن باسقارۋدى جەتىلدىرۋ, ونىڭ ىشىندە «Waste to Energy» ەنگىزۋ جانە تاعى باسقالاردى اتاپ ءوتتى.
«قاراعاندى وبلىسىندا 2019 جىلى قورشاعان ورتاعا ەميسسيا ءۇشىن بيۋدجەتكە 16,7 ملرد.تەنگە ءتۇستى. 2020 جىلى دا سولاي بولدى. جاڭا ەكولوگيالىق كودەكسكە سايكەس, 2022 جىلدان باستاپ جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار كورسەتىلگەن بارلىق سومانى, ياعني 100% ءتۇسىمدى تابيعاتتى قورعاۋ شارالارىنا جۇمساۋعا ءتيىس. ال ءىرى كاسىپورىنداردى ەكولوگيالاندىرۋ ءۇشىن ولار 10 جىل ىشىندە ەڭ وزىق قولجەتىمدى تەحنولوگيالاردى ەنگىزەدى. بۇل ۋاقىتتا ولار ەميسسيا ءۇشىن تولەمنەن بوساتىلادى. ەگەر كاسىپورىندار ەوقت-عا كوشپەسە ەميسسيا تولەمدەرى 2025 جىلدان 2 ەسەگە, 2028 جىلدان باستاپ 4 ەسەگە, 2031 جىلدان 8 ەسەەگە وسەدى », - دەدى ۆيتسە-مينيستر.
حالىقارالىق جاسىل تەحنولوگيالار جانە ينۆەستيتسيالىق جوبالار ورتالىعى ەڭ وزىق قولجەتىمدى تەحنولوگيالار بيۋروسىنىڭ باس ساراپشىسى سەرىك نۇركەنوۆ ەوقت انىقتامالارىن دايىنداۋ ماقساتىندا ورتالىق ەلىمىزدەگى نەگىزگى لاستاۋشى سانالاتىن 50 كاسىپورىنعا كەشەندى كەشەندى تەحنولوگيالىق ءاۋديتتى باستاپ كەتكەنىن حابارلادى.
«18 كاسىپورىنعا بارىپ اۋديت وتكىزدىك. ەندى 32-ءسى قالدى. اقپان ايىنان باستاپ حالىقارالىق جانە ۇلتتىق ساراپشىلاردىڭ قاتىسۋىمەن قاراعاندى وبلىسىنداعى «ارسەلور ميتتال تەمىرتاۋ» اق, «Kazakhmys» جشس كاسىپورىندارى, (جمبز, بمبز), ارسەلور ميتتالعا قاراستى جەس-2, جەس-بۋ-اۋا ۇرلەيتىن ستانتسياسى, «كارتسەمەنت» اق, «كاراگاندا-ەنەرگوتسەنتر» جەس, جەس-3, «گرەس-2» (توپار) جانە تاعى باسقا كاسىپورىندارىندارعا تەكسەرۋ جوسپارلانىپ وتىر. كەشەندى تەحنولوگيالىق اۋديت ونەركاسىپتىڭ ەوقت-عا كوشۋ دايىندىعىن باعالاۋعا, قۋات ۇنەمدەيتىن, قالدىقسىز تەحنولوگيانى ەنگىزۋدىڭ ماقساتتىلىعىن انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل ەوقت انىقتامالارىن دايىنداۋعا نەگىز بولادى», - دەپ ءتۇسىندىردى مامان.
جەرگىلىكتى جۇرتشىلىق اتىنان سويلەگەن قاراعاندى وبلىستىق ەكولوگيالىق مۋزەيىنىڭ باسشىسى دميتري كالمىكوۆ كودەكس حالىق ءۇشىن ەكولوگيالىق اقپاراتتىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتكەنىنە توقتالدى. زاڭنامانى جەتىلىرىپ وتىرۋ ءۇشىن مينيسترلىك جانىندا قوعامنان ۇسىنىستار جينايتىن تۇراقتى جۇمىس توبىن قۇرۋدى ۇسىندى.
«ەكولوگيالىق قوعامداستىق جاڭا كودەكستى ول قابىلدانباي تۇرىپ-اق قولداپ, بارلىق تالقىلاۋلارعا قاتىسقان. قوعامدىق ەكولوگتار تاراپىنان, اسىرەسە, قوعام مەن مەملەكەتكە شىعارىندىلار بويىنشا ەكولوگيالىق رۇقسات ەرەجەسىنىڭ ساقتالۋىن باقىلاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ءىرى كاسىپورىنداردىڭ لاستاۋشى كوزدەرىندەگى اۆتوماتتاندىرىلعان مونيتورينگ جۇيەسى, شاعىن جانە ورتا بيزنەس كاسىپورىندارىنىڭ ەكولوگيالىق رۇقساتنامادان بوساتىلىپ, ءنازاردىى ءىرى لاستاۋشىلارعا اۋعانى, ەوقت-نىڭ ەنگىزىلۋىن ەكونوميكالىق مەحانيزمى, قوعامدىق تىڭداۋدىڭ ءجيى وتكىزىلۋى تيىستىگى سياقتى پۋنكتتەر قولداۋ تاپتى»,- دەدى د.كالمىكوۆ.
تەك وڭىردەگى ەمەس, ەلىمىزدەگى ەڭ ءىرى لاستاۋشىلاردىڭ ءبىرى سانالاتىن «ارسەلور ميتتال تەمىرتاۋ» باسشىسى بيدجۋ ناير ەكولوگيا مينيسترلىگىمەن ەڭ ۇزدىك قولجەتىمدى تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ بويىنشا بىرگە جۇمىس ىستەۋگە دايىن ەكەنىن جەتكىزدى.
«قازىرگى ۋاقىتتا ءبىز جاڭا ەكولوگيالىق كودەكستى ەوقت ەنگىزۋ بويىنشا ساراپتاپ جاتىرمىز. ەكولوگيالىق شىعارىندىلاردى 30%-عا ازايتۋ بويىنشا جاڭا ستراتەگيا ازىرلەنۋدە. 2025 جىلعا دەيىنگى ۋاقىت ءبارىمىز ءۇشىن بىرگە جۇمىس ىستەۋگە اسا ماڭىزدى. ءبىز مينيسترلىك ەكولوگيالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋدا قولداۋ كورسەتەدى دەگەن سەنىمدەمىن», - دەدى ول.
اتاپ وتەيىك, ەكولوگيالىق كودەكس شەڭبەرىندە كاسىپكەرلىك, قىلمىستىق, سۋ كودەكستەرىنىڭ جانە ت.ب. بىرقاتار زاڭناما نورمالارى قايتا قارالادى, سونداي-اق زاڭ جوباسىن ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە 140-قا جۋىق نورماتيۆتىك- قۇقىقتىق اكتىلەر قابىلداۋ جوسپارلانۋدا. مىسالى, ەميسسيا نورماسىنان اسقان جاعدايدا كاسىپورىنعا سالىناتىن ايىپپۇل 10 ەسە, اتموسفەرالىق اۋانى قورعاۋ مەن ءورت قاۋىپسىزدىگى تالاپتارىن ساقتاماۋ بويىنشا ايىپپۇل 5 ەسەگە ءوستى. جەكە تۇلعانى اكىمشىلىك جازاعا تارتۋ ۇزاقتىعى 2 ايدان 1 جىلعا, زاڭدى تۇلعاعا 1 جىلدان 3 جىلعا كوبەيدى.
