پارلامەنت • 18 قاڭتار، 2021

ءماجىلىس كوميتەتتەرىنىڭ قۇرامى بەكىتىلدى

15 رەت كورسەتىلدى

پارلامەنت ماجىلىسىندە VII شاقىرىلىمنىڭ ءبىرىنشى سەسسياسى اشىلىپ، العاشقى جالپى وتىرىستا جاڭا سايلانعان دەپۋتاتتار انت بەردى. جيىن بارىسىندا پالاتانىڭ توراعاسى، ءماجىلىس كوميتەتتەرىنىڭ توراعالارى سايلاندى. سونداي-اق قازاقستان پرەزيدەنتى پرەمەر-مينيستر لاۋازىمىنا تاعايىنداۋعا كەلىسىم بەرۋى ءۇشىن اسقار ءماميننىڭ كانديداتۋراسىن پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ قاراۋىنا ۇسىندى.

 

زاڭعا سايكەس، VII سەسسيانىڭ العاشقى جالپى وتىرىسىندا دەپۋتاتتار حالىق الدىندا انت قابىلدايدى. وسىعان بايلانىس­تى جيىن بارىسىندا جاڭادان سايلانعان دەپۋتاتتار بىرىنەن كەيىن ءبىرى مىنبەرگە شىعىپ، «قازاقستان حالقىنا ادال قىزمەت ەتۋگە، قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇتاس­تىعى مەن تاۋەلسىزدىگىن نىعايتۋعا، ونىڭ كونستيتۋتسياسى مەن زاڭدارىنا قاتاڭ باعىنۋعا، دەپۋتاتتىڭ وزىمە جۇكتەلگەن مارتەبەلى مىندەتتەرىن ادال اتقارۋعا انت ەتەمىن»، دەدى.

ءبىر ساعاتتان اسا ۋاقىتقا سوزىلعان بۇل ءراسىمنىڭ قىزىعى مەن شىجىعى كوپ بولدى. مىنبەرگە شىققان كەي دەپۋتاتتار انتتىڭ ءماتىنىن ۇمىتىپ، قاعازعا قاراعاندارى دا كەز­دەستى. ەندى ءبىرى ەكى جاستاعى بالا سەكىل­دى، مەملەكەتتىك تىلدە بىلدىرلاپ، بىر­دەڭەنى ايتىپ شىقتى. وسىندايدا، ءتورت اۋىز ءسوزدى جاتتاپ ايتا الماعان، انا تىلى­مىزدە ساقاۋلانىپ سويلەگەن دەپۋتات­تارعا قاراپ وتىرىپ، الداعى بەس جىلدا ماجىلىستەگى مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ جايى تاعى دا ءماز بولمايتىنىن كورۋگە بولاتىن سەكىلدى.

زاڭناماعا سايكەس، جالپى وتىرىس بارىسىندا دەپۋتاتتار ەڭ الدىمەن ءماجى­لىستىڭ جاڭا توراعاسىن جاسىرىن داۋىس بەرۋ ارقىلى سايلادى. دەپۋتاتتار پالاتا توراعاسى قىزمەتىنە نۇرلان نىع­ما­تۋليننىڭ كانديداتۋراسىن ۇسىندى.

دەپۋتات دارحان مىڭباي نۇرلان نىعماتۋليننىڭ زور كاسىبي تاجىريبەسىن، تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ، مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرمالارىن ورىنداۋ جونىندەگى ناتيجەلى جۇمى­سىن، سونداي-اق ءماجىلىستىڭ وتكەن شاقى­رىلىم­دارىندا بارلىق پارلامەنتتىك فراك­تسيا­لارمەن سىندارلى ديالوگ ورنات­قانىن اتاپ ءوتتى.

ايتا كەتەرلىگى، نۇرلان نىعماتۋليننىڭ كانديداتۋراسىن ەلباسى، Nur Otan پارتيا­سىنىڭ توراعاسى نۇرسۇلتان نازار­باەۆ ماجىلىستەگى پارتيا فراكتسياسى­نا ۇسىنعان بولاتىن. Nur Otan فراكتسيا­سى­نىڭ دەپۋتاتتارى ەلباسىنىڭ بۇل ۇسىنىسىن ءبىراۋىزدان قولدادى.

ءماجىلىس دەپۋتاتى ساۋىتبەك ابدراح­مانوۆ ۇسىنىلعان كانديدات تۋرالى ءوز پىكىرىن ورتاعا سالدى.

«نۇرلان زايروللا ۇلى نىعماتۋليننىڭ بۇل قىزمەتكە ۇسىنىلعان كانديداتۋراسىن ول كىسى ءتىپتى وسىعان دەيىن ءماجىلىستى باس­قارىپ كورمەسە دە قولدار ەدىم. ويتكەنى، نۇرلان نىعماتۋلين قالا­دا دا، مينيسترلىكتە دە، وبلىستا دا، اكىم­شىلىكتە دە باسشى قىزمەتتە بولىپ، ولاردىڭ قاي-قايسىسىندا دا ءومىر­دىڭ ۇلكەن سىناعىنان ءوتتى. ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ سىنىنا شىداس بەرىپ، قازاقشا ايتقاندا وت پەن سۋدان وتكەن تۇلعا»، دەدى دەپۋتات س.ابدراحمانوۆ.

جيىن بارىسىندا «اق جول» دەمو­كراتيالىق پارتياسى­نىڭ اتى­نان ءسوز سويلەگەن ازات پەرۋاشەۆ ۇسى­نىل­عان كانديداتۋرانى قولدايتىنىن جەتكىزدى.

«نۇرلان نىعماتۋلين كەلگەلى ءبىز كەز كەلگەن ماسەلە بويىنشا ءوز پىكىرىمىزدى اشىق ايتۋعا مۇمكىندىك الدىق. سودان بەرى ميكرو­فوندى ءوشىرۋ تاجىريبەسى بۇرىنعى ۋاقىت­تىڭ ەنشىسىندە قالدى. ونىڭ ۇستىنە، نۇرلان زايروللا ۇلى 2016 جىلى قايتا توراعا بولعاننان كەيىن پالاتا رەگلا­مەنتىنە «پارتيا فراكتسياسىنىڭ، دەپۋتات­تىق توپتىڭ اتىنان ءسوز سويلەۋ ءۇشىن مىن­دەت­تى تۇردە ءسوز بەرىلەدى» دەگەن تۇزەتۋ ەنگىزۋ باس­تاماسىن كوتەردى»، دەدى ازات پەرۋاشەۆ.

قازاقستان حالىق پارتياسى اتىنان ايقىن قوڭىروۆ تا كانديداتقا قاتىستى ءوز پىكىرىمەن ءبولىستى.

«مەن قاراپايىم دەپۋتات رەتىندە، سودان كەيىن فراكتسيا جەتەكشىسى رەتىندە نۇرلان زايروللا ۇلىمەن پارلامەنت ءما­جى­لىسىنىڭ V جانە VI شاقىرىلىم­دارىن­دا جۇمىس ىستەدىم»، دەدى. ا.قوڭىروۆ.

سونىمەن قاتار دەپۋتات ءوز سوزىندە نۇرلان نىعماتۋليننىڭ ەلىمىزدە پار­لا­مەنتاريزمدى دامىتۋ جولىندا بار كۇش-جىگەرىن سالعان ناعىز حالىق تاڭ­داۋى ەكەنىن، سونداي-اق جوعارى زاڭ شىعا­رۋ­شىلىق ورگانداعى وتە بىلىكتى باسقا­رۋشى ەكەنىن ايتتى. نۇرلان نىعماتۋليننىڭ كانديداتۋراسىن ءماجىلىس دەپۋتاتتارى سنەجاننا يماشەۆا مەن باقىتبەك سماعۇل دا قولداپ، ءسوز سويلەدى.

جالپى وتىرىستا ءماجىلىس توراعاسى قىزمەتىنە باسقا كانديداتتار ۇسىنىلعان جوق. وسى ورايدا ن.نىعماتۋليننىڭ كان­ديداتۋراسى جاسىرىن داۋىس بەرۋ بيۋللەتەنىنە ەنگىزىلدى.

كونستيتۋتتسياعا سايكەس، ءماجىلىس توراعاسى مەملەكەتتىك ءتىلدى ەركىن مەڭ­گەرۋى ءتيىس. سپيكەردى ءماجىلىس دەپۋتاتتارى جاسىرىن داۋىس بەرۋ ارقىلى سايلايدى. كوپشىلىك داۋىس جيناعان كانديدات توراعا بولىپ سايلانادى.

وسىعان بايلانىستى، داۋىستى ساناۋ ءۇشىن جەتى دەپۋتاتتان تۇراتىن ساناق كو­ميس­سياسى قۇرىلىپ، ونىڭ توراعاسى – ءماجىلىس دەپۋتاتى مۇحتار ەرمان، حاتشىسى دەپۋتات ايگۇل نۇركينا بولىپ بەلگىلەندى.

ءماجىلىس دەپۋتاتتارى جاسىرىن داۋىس بەرۋ ارقىلى نۇرلان نىعماتۋليننىڭ كانديداتۋراسىن ءبىراۋىزدان قولدادى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ توراعاسىن سايلاۋ تۋرالى ءماجىلىستىڭ قاۋلىسى قابىلدانعاننان كەيىن نۇرلان نىعماتۋلين ءسوز سويلەدى.

«ەڭ الدىمەن، مەنى تاعى دا وسى جوعارى لاۋازىمدى قىزمەتكە، ءماجىلىس توراعاسى رەتىندە سايلاعاندارىڭىز ءۇشىن شىن جۇرەك­تەن العىسىمدى بىلدىرۋگە رۇقسات ەتىڭىز­دەر. ەڭ بىرىنشىدەن، بۇل مەن ءۇشىن وتە ۇل­كەن جاۋاپكەرشىلىك. سوندىقتان، ارقاشان­دا ەل­با­سى­مىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازار­باەۆ­تىڭ جانە پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆتىڭ وزىمە جۇكتە­گەن مىندەتتەرىن جوعارى دەڭگەيدە ورىن­داۋ ءۇشىن، سىزدەردىڭ جانە ءبىزدىڭ سايلاۋشى­لاردىڭ سەنىمدەرىن اقتاۋ ءۇشىن مەن بارلىق جيناعان ءبىلىمىمدى، جيناعان تاجىريبەمدى جۇمسايمىن»، دەدى نۇرلان نىعماتۋلين.

بۇدان كەيىن پالاتا جەتەكشىسى «قازاق­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پارلامەنتى جانە ونىڭ دەپۋتاتتارىنىڭ مارتەبەسى تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭعا سايكەس، پالاتانىڭ ۆيتسە-سپيكەرلەرى قىزمەتىنە بالايم كەسەباەۆا مەن پاۆەل كازانتسەۆتىڭ كانديداتۋرالارىن تالقىلاۋعا ۇسىندى.

ءماجىلىس دەپۋتاتتارى كانديداتتاردى ءبىر­اۋىز­دان قولدادى. بالايم كەسەباەۆا – زاڭ­گەر، ادىلەت مينيسترلىگىندە قىز­مەت ات­قارعان. ماڭعىستاۋ جانە قىزىل­وردا وب­لىس­­تارىنداعى ادىلەت دەپارتامەنت­تەرىن باس­قارعان. سونىمەن قاتار ءماجىلىس­تىڭ VI ش­اقى­رىلىمىندا زاڭناما جانە سوت-قۇقىق­تىق رەفورما كوميتەتىنىڭ مۇشەسى بولدى.

پاۆەل كازانتسەۆ – ءماجىلىستىڭ ەكونو­ميكالىق رەفورما جانە وڭىرلىك دامۋ كوميتەتىنىڭ قۇرامىندا قىزمەت ەتتى. Nur Otan پارتياسى جانىنداعى پارتيالىق باقىلاۋ كوميتەتىن باسقارادى. سونداي-اق پ.كازانتسەۆتىڭ اكىمشىلىك جانە پارتيالىق جۇمىستا ۇلكەن تاجىريبەسى بار.

جالپى وتىرىس بارىسىندا دەپۋتاتتار پالاتا كوميتەتتەرىنىڭ توراعالارىن سايلادى. VII شاقىرىلعان ءماجىلىستىڭ جاڭاشىلدىعى – زاڭناماعا سايكەس، پارلامەنتتىك وپپوزيتسيانىڭ دەپۋتاتتارىنا پالاتانىڭ تۇراقتى كوميتەتىنىڭ توراعاسى، سونداي-اق ەكى كوميتەتتىڭ حاتشىلارى لاۋازىمىنا سايلانۋ قۇقىعى كەپىلدەندىرىلگەن.

وسىعان سايكەس، ءماجىلىس توراعاسى نۇرلان نىعماتۋلين پالاتا دەپۋتاتتارىنا فراكتسيا باسشىلارىنىڭ پارلامەنتتىك وپپوزيتسيا وكىلدەرى پالاتانىڭ ەكى كومي­تەتىن باسقاراتىندىعى تۋرالى بىرلەسكەن شەشىمى تۋرالى حابارلادى. اتاپ ايتساق، اگرار­لىق ماسەلەلەر كوميتەتى مەن ەكولو­گيا ما­سەلەلەرى جانە تابيعات پايدالانۋ كو­مي­تەتتەرىن وپپوزيتسيا وكىلدەرى باسقار­ماق. وعان «اق جول» پارتياسىنان ەر­لان بار­لىباەۆ جانە قازاقستان حالىق پار­­تيا­­سىنىڭ پارتيالىق ءتىزىمى بويىنشا ساي­لانعان الەكساندر ميليۋتين ۇسىنىلدى.

تۇراقتى كوميتەتتەردىڭ توراعالارى اشىق داۋىس بەرۋ ارقىلى اگرارلىق ماسە­لە­لەر كوميتەتىنە – ەرلان بارلىباەۆ («اق جول»)، الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ كومي­تەتىنە – ءجاميلا نۇرمانبەتوۆا (Nur Otan)، زاڭ­ناما جانە سوت-قۇقىقتىق رەفورما كو­ميتەتىنە – قانات مۋسين (Nur Otan) تاعا­يىندالدى. قارجى جانە بيۋدجەت كوميتەتىن مارات قۇسايىنوۆ (Nur Otan)، حالىقارالىق ىستەر، قورعانىس جانە قاۋىپسىزدىك كوميتەتىن ايگۇل قۇسپان (Nur Otan) باسقارماق.

ال ەكولوگيا ماسەلەلەرى جانە تابيعات پايدالانۋ كوميتەتىنە – الەكساندر ميليۋتين (قحپ)، ەكونوميكالىق رەفورما جانە وڭىرلىك دامۋ كوميتەتىنە البەرت راۋ (Nur Otan) سايلاندى. كوميتەت توراعا­لارىنىڭ باياندامالارىنان كەيىن پالاتا ءماجىلىس كوميتەتتەرىنىڭ قۇرامىن بەكىتتى.

بۇدان كەيىن ءماجىلىس ءۇزىلىس جاساپ، قاي­تا جينالعاندا جاڭا پرەمەر-ءمي­نيستر­دى تاعايىنداۋعا كەلىسىم بەرۋ تۋرالى ما­سە­لەنى قارادى. قازاقستان رەس­پۋب­ليكا­سى­­نىڭ كونستيتۋتسياسىنا سايكەس، ۇكىمەت جاڭادان سايلانعان پار­لامەنت ءما­جى­لى­سىنىڭ الدىندا ءوز وكىلەت­تىگىن دوعارادى. وسى­عان بايلانىستى، پرەزيدەنتكە ەلدىڭ پرەمەر-ءمينيسترىن تاعايىنداۋعا كەلىسىم بەرۋ تۋ­را­لى ماسەلە ءماجىلىستىڭ العاشقى جال­پى وتى­رىسىنىڭ كۇن تارتىبىنە ەنگىزىلدى.

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ وتىرىسىندا ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونومي­كا­لىق دامۋىن قورىتىندىلاپ، اتقارۋشى بيلىك تارماعىنىڭ پاندەميا سالدارىنان بولعان جاھاندىق داعدارىس جاعدا­يىن­داعى ءىس-ارەكەتىنە باعا بەردى.

«ۇكىمەت داعدارىسقا قارسى جوسپاردى ءتيىمدى جۇزەگە اسىردى. سونىڭ ارقاسىندا جۇمىسسىزدىقتىڭ كوبەيۋىنە، حالىق تابىسىنىڭ جاپپاي تومەندەۋىنە جول بەرىلگەن جوق. بۇل شارالار ءتيىمدى بولدى»، دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.

سونىمەن قاتار مەملەكەت باسشىسى ەلىمىزدەگى نەگىزگى ماكروەكونوميكالىق كورسەتكىشتەردىڭ تۇراقتى جانە قارجى جۇيەسىنىڭ ورنىقتى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. قازاق­ستان پرەزيدەنتى ۇكىمەت پەن ءماجى­لىستىڭ جاڭا قۇرامى ەكونوميكانىڭ ۇزاق مەرزىمدى ءوسىمىن قامتاماسىز ەتۋگە جانە حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋعا باسا كوڭىل ءبولۋى ءتيىس ەكەنىن ايتتى.

قاسىم-جومارت توقاەۆ جاڭا ۇكى­مەت­تىڭ ءتيىمدى جانە ۇزدىكسىز جۇمىس ىستەۋىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا ەل كونستيتۋتسياسىنىڭ 44-بابىنا سايكەس، قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى لاۋازىمىنا تاعايىنداۋعا كەلىسىم بەرۋى ءۇشىن اسقار ءماميننىڭ كانديداتۋراسىن پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ قاراۋىنا ۇسىندى. مەملەكەت باسشىسى ءوزىنىڭ شەشىمىن تۇسىندىرە كەلە، اسقار ءماميننىڭ بىلىكتى ءارى تاجىريبەلى، ەڭبەكقور، تالاپشىل جانە پاراساتتى مەملەكەتتىك قىزمەتشى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

«ول الدىمىزدا تۇرعان ماقسات-مىندەتتەردى جاقسى تۇسىنەدى. ونىڭ ۇكىمەتتەگى ناتيجەلى جۇمىسى – سونىڭ ايقىن دالەلى»، دەدى پرەزيدەنت.

ءماجىلىس دەپۋتاتتارى مەملەكەت باس­شى­سىنا اسقار ءماميندى پرەمەر-مي­نيستر ەتىپ تاعايىنداۋعا كەلىسىم بەردى. جيىن سوڭىندا قاسىم-جومارت توقاەۆ ءما­جى­لىس دەپۋتاتتارىنا ءوزى ۇسىن­عان كان­دي­دا­تۋرانى قولداعانى ءۇشىن ريزاشى­لىعىن ءبىل­دىرىپ، اسقار ءماميندى جاۋاپتى لا­ۋا­زىمعا تاعايىندالۋىمەن قۇتتىقتادى.

دەپۋتاتتار الدىندا ءسوز سويلەگەن اسقار مامين كورسەتىلگەن سەنىم ءۇشىن العىسىن ءبىلدىرىپ، ودان ءارى دە ءتيىمدى دە ناتيجەلى جۇمىس ىستەيتىنىن ايتتى.

«ەڭ الدىمەن ماعان كورسەتكەن سەنىمدەرىڭىزگە العىس ايتامىن. بۇل مەن ءۇشىن زور مارتەبە جانە ۇلكەن جاۋاپ­كەرشىلىك. الدىمىزدا قازاقستاننىڭ تۇراقتى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋى بويىنشا ۇلكەن ماقسات-مىندەتتەر قويىلعان. بۇگىن مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلىمىزدىڭ دامۋىنىڭ باسىم باعىتتارىن جاريالادى. سونىڭ ىشىندە ەڭ باستىسى – حالىقتىڭ تابىسىن ارتتىرۋ»، دەدى اسقار مامين.

ۇكىمەت باسشىسى بۇل مىندەتتەردى ەكونوميكانى قارقىندى دامىتۋ ارقىلى ورىنداۋعا بولاتىندىعىن ايتتى.

«وسى ماقساتتا ەكونوميكانىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ، ينۆەستيتسيا­لار تارتۋ، جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ، جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ جانە تاعى دا باسقا باعىتتار بويىنشا ءتيىمدى شارالار ىسكە اسىرىلادى. وسى ستراتە­گيالىق مىن­دەتتەردى ىسكە اسىرۋدا ۇكىمەت پارلا­مەنت­پەن بىرگە ۇيلەسىمدى ءارى ناتيجەلى جۇمىس ىستەيتىن بولادى»، دەدى اسقار مامين.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

قازاقستاندا جاڭا كەن ورنى تابىلدى

ەكونوميكا • بۇگىن، 16:21

ەڭ سۇلۋ ۆولەيبولشى كىم؟

سپورت • بۇگىن، 16:15

ەل قورعاعان ەردىڭ ەسىمى جاڭعىردى

رۋحانيات • بۇگىن، 14:49

كورشىنىڭ كوپ-كورىم كومەگى

قوعام • بۇگىن، 14:23

ۇقساس جاڭالىقتار