قارجى • 14 قاڭتار, 2021

كەدەندىك رەتتەۋ كودەكسىندە نە وزگەردى؟

446 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

2020 جىلى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى كەدەندىك رەتتەۋ تۋرالى» كودەكس­كە 119 تۇزەتۋ ەنگىزىلدى. ونىڭ 111-ءىن «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى ۇسىندى. ۇسىنىس­تار نەگىزىنەن تاۋەكەلدەردى باسقارۋ جۇيەسىن قولدانۋ ءتارتىبىن ءارى كەدەندىك تەكسەرۋ جۇرگىزۋ ءراسىمىن جەتىلدىرۋ, كەدەن ءىسى سالاسىندا مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋدى تسيفرلاندىرۋ, كاسىپكەرلەردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ سەكىلدى باعىتتاردى قامتيدى.

كەدەندىك رەتتەۋ كودەكسىندە نە وزگەردى؟

yujanka.kz

قازاقستان كاسىپكەرلەرىنىڭ قۇقىق­تارىن قورعاۋ جونىن­دەگى ۋاكىل – بيزنەس-ومبۋدسمەن رۋستام ءجۇرسىنوۆتىڭ ايتۋىنشا, كەدەندىك تەكسەرۋ جۇرگىزۋ راسىمدەرىن جەتىلدىرۋگە قاتىس­تى تۇزەتۋ­لەر ماجىلىستەگى Nur Otan پار­تياسىنىڭ فراكتسياسى مەن «اتامەكەن» ۇلت­تىق كاسىپ­كەرلەر پالاتاسى ارا­سىن­داعى 2020 جىلعا ارنال­عان ىنتى­ماقتاستىق تۋرالى جول كار­تاسىن ىسكە اسىرۋ اياسىن­دا ازىرلەنگەن. تۇزەتۋلەر كاسىپكەرلەردىڭ زاڭ­دى مۇددەلەرىن قورعاۋعا, جۇر­گىزىلەتىن تەكسەرۋلەر ساپا­سىن ارتتىرۋعا, سونداي-اق بيزنەس­تىڭ كەدەندىك تەكسەرۋلەر ناتي­جەلەرىنە شاعىمدانۋعا كەتەتىن ۋاقىتىن ۇنەمدەۋگە, قارجى­لىق شىعىنداردى تومەندەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

– كامەرالدىق كەدەندىك تەكسەرۋ جۇرگىزۋ ءتارتىبى تولىقتاي وزگەردى. ەندى بۇل راسىمگە كامە­رال­دىق سالىقتىق باقىلاۋ ەلە­مەنت­تەرى ەنگىزىلدى. ياعني تەكسەرۋ بارىسىندا زاڭ بۇزۋشىلىق انىق­تالسا, كاسىپكەردى بىردەن اكىم­شىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارت­­پاي-اق, وعان بۇل ولقى­لىق­تى ءوز كۇشىمەن جويۋعا مۇم­كىن­دىك بەرىلەدى. سونىمەن قاتار اتال­عان تەكسەرۋلەردىڭ مەر­زىمى 6 ايدان 2 ايعا دەيىن قىس­قار­دى. سونداي-اق سىرتقى ەكو­نو­ميكالىق قىزمەتكە قاتى­سۋ­شى­لاردىڭ قوسىمشا قۇجات­تاردى ۇسىنۋ مەرزىمى 5 جۇمىس كۇنىنەن 2 ايعا دەيىن ۇزارتىلدى, – دەدى رۋستام ءجۇرسىنوۆ.

بيزنەس-ومبۋدسمەننىڭ ايتۋىنشا, سالىقتىق تەكسەرۋلەرگە ۇقساس كەدەندىك تەكسەرۋ­دىڭ جاڭا ءتۇرى ەنگىزىلگەن. بۇل – تاۋەكەلدەردى باسقارۋ جۇيەسىن قول­دانۋ نەگىزىندە جۇرگىزىلەتىن كەشەندى كوش­پەلى كەدەندىك تەكسەرۋ. اتالعان تەكسەرۋ بەكىتىل­گەن جارتىجىلدىق كەستەگە سايكەس جۇرگىزىلەدى, بۇل كەستە ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ سايتىندا ورنالاستىرىلادى. سونداي-اق كاسىپكەرگە 30 كۇن بۇرىن تەكسەرۋ جۇرگىزىلەتىندىگى تۋرالى حابار بەرىلەدى.

– كەدەندىك تەكسەرۋ قورىتىن­دىلارى بويىنشا الدىن الا اكت راسىمدەلەدى. وعان كاسىپكەر ءوزى­نىڭ كەلىسپەۋشىلىگىن بىلدىرە الادى جانە ونىڭ جولداعان تالاپ-ارىزىن مەملەكەتتىك كىرىس ورگاندارى قاراۋعا مىندەت­تى. سونداي-اق ەندى كوشپەلى كەدەن­دىك تەكسەرۋلەردى سىرتقى ەكو­نو­ميكالىق قىزمەتكە قاتىسۋشى تىركەلگەن جەرى بويىنشا ءبىر عانا كەدەن ورگانى جۇرگىزەتىن بولادى. كوزدەلگەن ءتارتىپتى ورەسكەل بۇزۋ فاكتىلەرى انىقتالعان جاع­دايدا كەدەندىك تەكسەرۋدى جا­رامسىز دەپ تانيتىن زاڭنا­مالىق نورما بەكىتىلدى. اتالعان تۇزەتۋ ەنگىزىلگەنگە دەيىن ينس­پەكتورلاردىڭ تەكسەرۋ جۇر­گىزۋ مەرزىمدەرىن, راسىمدىك ماسەلەلەردى, سۇراۋ سالۋ جانە سۇراۋ سالىناتىن قۇجاتتاردى قاراۋ ءتارتىبىن بۇزعانىنا قارا­ماس­تان, تەكسەرۋ اكتىسىنىڭ كۇ­شىن جويۋ جانە ونى جارامسىز دەپ تانۋعا مۇمكىندىك بولعان جوق, – دەپ ناقتىلادى ر.ءجۇرسىنوۆ.

سالىقتىق تەكسەرۋلەر كەزىن­دە وسىعان ۇقساس جاعدايلار ورىن العان­دا اپەللياتسيالىق كوميسسيا سالىق كودەكسىنىڭ جانە كاسىپكەرلىك كودەكسىنىڭ نورمالارىن باسشىلىققا الا وتىرىپ, اتالعان تەكسەرۋدى جا­رام­­سىز دەپ تانىپ, كاسىپكەر­دىڭ پايداسىنا شەشىم شىعارا­دى. بۇل تۇزەتۋ ورىن العان قاي­­­شى­لىق­تاردى جويۋعا جانە سىرت­­قى ەكونوميكالىق قىز­مەت­كە قاتىسۋشىنىڭ قۇقىق­تارىن تو­لىق كولەمدە قورعاۋ­عا مۇم­كىن­دىك بەردى. ال كورسەتى­لەتىن مەملە­كەتتىك قىزمەتتەردىڭ تسيفرلى فورماتقا كوشۋى ءتيىستى ءوتىنىشتى ەلەكتروندى تۇردە ۇسىنۋعا جول اشادى. بۇل رەتتە قۇجاتتاردى قاراۋ مەرزىمى 50 پايىزعا قىس­قارتىلادى جانە ىقتيمال سىبايلاس جەمقورلىققا دا جول بەرىلمەيدى.

تۇتاستاي العاندا, كەدەن ورگانى تاۋاردىڭ كەدەندىك قۇ­نىن قايتا قاراعان جاعدايدا دەكلارانتتى, ال كەدەن ورگانى تاۋارلاردى دۇرىس جىكتەمەگەن كەزدە جانە بۇزۋشىلىقتاردى ءوز بەتىنشە جويعان كەزدە كەدەن وكىل­دەرىن جاۋاپكەرشىلىككە تارت­­پاۋدى كوزدەيتىن نورمالار زاڭ­نامالىق تۇردە بەكى­تىلدى. سون­داي-اق وسى زاڭ­نا­ما­­لىق نور­مالارعا سايكەس, «استانا-1» اق­پاراتتىق جۇ­يەسى جۇمىسىندا قاتەلىكتەر انىق­تالعان جاعدايدا اكىمشىلىك جاۋاپ­كەر­شىلىككە تارتىلمايتىن بولدى.

– كەدەن ورگاندارى تاۋارلاردى شىعارعان ساتتەن باستاپ تالاپ قويۋ مەرزىمىنە بايلانىستى 3-5 جىل وتكەنىنە قارا­ماستان, كەدەندىك قۇن بويىنشا جانە تاۋارلاردى جىكتەۋ بويىنشا بۇرىن قابىلدانعان شەشىمدەردى قايتا قاراۋ تاجى­­ريبەسىن ءجيى قولدانادى. وسىن­داي تەكسەرۋدىڭ ناتيجەسى بو­يىنشا كەدەندىك باجدار­دى, سالىقتاردى جانە ءوسىمپۇل­دار­دى قوسىمشا ەسەپتەۋ جۇر­گىزى­لەدى, سونداي-اق كاسىپكەر جاۋاپ­كەرشىلىككە تارتىلادى. ال وسى تۇزەتۋلەر ەنگىزىلگەننەن كەيىن كاسىپكەر مەملەكەتتىك كىرىس ورگاندارىنىڭ لاۋازىمدى تۇلعالارىنىڭ قاتەلىكتەرى ءۇشىن جاۋاپ بەرمەيتىن بولادى, – دەدى بيزنەس-ومبۋدسمەن.

رۋستام ءجۇرسىنوۆ بيۋدجەتكە تۇسەتىن ءتۇسىمنىڭ تومەندەۋىنە اكەپ سوعاتىن­دىقتان, زاڭ جوباسىن قاراۋ بارىسىندا كەدەندىك تولەمدەر مەن تەكسەرۋلەرگە قاتىستى كەيبىر ۇسىنىستاردىڭ قول­داۋ تاپپاعانىن اتاپ ءوتتى. بۇل ۇسىنىستار بيىل مەملە­كەتتىك ورگاندارمەن بىرگە قايتا پىسىقتالماق.

 

سوڭعى جاڭالىقتار