سوڭعى 5 جىلدا ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە مال ۇرلىعىنىڭ تومەندەۋى بايقالادى. ماسەلەن, 2015 جىلى 8 مىڭ قىلمىس بولسا, 2016 جىلى – 7,3 مىڭ (8%), 2017 جىلى – 6,4 مىڭ (13%), 2018 جىلى – 5,6 مىڭ (12,4%), 2019 جىلى – 4,7 مىڭ (15,2%) فاكتى تىركەلگەن. وسىلايشا, 2015 جىلدان باستاپ 2019 جىلعا دەيىن مال ۇرلىعىنىڭ سانى 40%-عا تومەندەدى. پاندەمياعا بايلانىستى ەنگىزىلگەن كارانتيننىڭ ناتيجەسىندە مال ۇرلىعى تاعى ەكى ەسەگە ازايدى. دەسەك تە, بۇل ماسەلە ءالى دە وزەكتىلىگىن جويماي وتىر. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ مال ۇرلىعىمەن كۇرەستى كۇشەيتۋگە ەرەكشە نازار اۋداردى. مال ۇرلىعىنىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى مەن ىشكى ىستەر مينيسترلىگى بىرلەسكەن مەموراندۋم قابىلدادى. قۇجاتقا سايكەس ۆەدومستۆوارالىق ارنايى توپ قۇرىلىپ, زاڭ شىعارۋ سالاسىندا بىرلەسكەن جۇمىس اتقارىلدى, تەحنيكالىق جانە اقپاراتتىق قولداۋ جولعا قويىلدى, ۆەتەرينارلىق تالاپتاردى, مالدى سايكەستەندىرۋ ءتارتىبىن جانە اۋىل شارۋاشىلىعى جانۋارلارىن تاسىمالداۋ قاعيدالارىن ءتۇسىندىرۋ بويىنشا جانە ت.ب. ءىس-شارالار جۇرگىزىلۋدە.
شارۋا قوجالىقتار باسشىلارى جانە تۇرعىندارمەن مال باسىن سايكەستەندىرۋ (بيركالاۋ, ەلەكتروندى چيپتەر, GPS-باقىلاۋ جانە ت.ب.), مال جايۋ ماسەلەلەرى بويىنشا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى تۇراقتى جۇرگىزىلەدى. سونداي-اق ساۋدا ورىندارىنىڭ, مال بازارلارىنىڭ قىزمەتى نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق تالاپتارعا سايكەس تەكسەرىلۋدە. مال ۇرلىعىنىڭ الدىن الۋدىڭ پارمەندى شاراسىنىڭ ءبىرى – قازاقستاندا مىندەتتى بولىپ تابىلاتىن اۋىل شارۋاشىلىعى جانۋارلارىن سايكەستەندىرۋ جۇمىستارى. ءبىرىنشى كەزەكتە, اۋىل شارۋاشىلىعى جانۋارلارىن سايكەستەندىرۋ بازاسى – ءار جانۋارعا باقىلاۋ جۇرگىزۋگە جانە اۋرۋلارعا قارسى ۆەتەرينارلىق ەكپەلەردى باقىلاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سونىمەن قاتار مالدى تىركەۋ جۇيەسى ۇرلانعان مالدى ساتۋدى قيىنداتادى. بۇگىندە وبلىستار اكىمدىكتەرىنىڭ ۆەتەريناريا باسقارمالارىنىڭ ەسەپتەرى بويىنشا رەسپۋبليكا كولەمىندە بارلىق مال باسى سايكەستەندىرىلگەن.
مال ۇرلىعىنا قارسى ءتيىمدى شارانىڭ تاعى ءبىرى, ول – ۆەتەريناريالىق باقىلاۋ جانە قاداعالاۋ كوميتەتىنىڭ رەسپۋبليكانىڭ بارلىق وڭىرلەرىندە «ىشكى ۆەتەريناريالىق باقىلاۋ» بەكەتتەرىن ورناتۋ باستاماسى بولدى. ولار مال مەن ەت ونىمدەرىن ىلەسپە قۇجاتتارسىز تاسىمالدايتىن كولىكتەردى بەلسەندى تۇردە انىقتاۋدا. سونداي-اق اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترىنىڭ بۇيرىعىمەن مەملەكەتتىك شەكارا بويىندا اگروونەركاسىپتىك كەشەن ونىمىنە مەملەكەتتىك باقىلاۋ مەن قاداعالاۋدى جۇزەگە اسىراتىن قازاقستان-رەسەي ۋچاسكەسىندە – 28, قازاقستان-قىرعىز ۋچاسكەسىندە – 4 ۆەتەرينارلىق-باقىلاۋ پۋنكتى ورناتىلدى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا ۆەدومستۆولار بىرقاتار جاڭا, ونىڭ ىشىندە زاڭنامالىق سيپاتتاعى شارالار قابىلدادى. ماسەلەن, قىلمىستىق كودەكسكە 188-1 «مال ۇرلىعى» بابى ەنگىزىلدى. اتالعان بابقا سايكەس, مۇلكىن تاركىلەي وتىرىپ, 12 جىلعا دەيىن باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسى كوزدەلگەن. بۇل رەتتە مال ۇرلىعى اۋىر قىلمىستار قاتارىنا اۋىستىرىلدى, بۇل تاراپتاردىڭ تاتۋلاسۋى ارقىلى جاۋاپكەرشىلىكتەن قاشۋ مۇمكىندىگىن جوققا شىعارادى. ۇرلىقتىڭ باسىم بولىگى مالدى ەركىن جايۋ كەزىندە بولعاندىقتان, مينيسترلىك تاراپىنان اۋىل شارۋاشىلىعى جانۋارلارىن جايۋدىڭ ۇلگىلىك قاعيدالارى بەكىتىلىپ, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا جىبەرىلدى. ءوز كەزەگىندە قاعيدالاردى بۇزعانى ءۇشىن اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىك ەنگىزىلدى. ءىىم ۇرلىققا قارسى ءىس-قيمىل جونىندەگى ۆەدومستۆولىق باعدارلامانى بەكىتتى, وڭىرلەردە ۇلگىلىك جوسپار بويىنشا مامانداندىرىلعان جەدەل-ىزدەستىرۋ توپتارى قۇرىلدى.
