“ىشىمدىك قولدانبايتىن ۇلت”

نەمەسە جارنامانىڭ تاۋسىلمايتىن جىرى جارناما جايىندا, اسىرەسە, ونىڭ مەملەكەتتىك تىلدەگى ءماتىن­دەرىنىڭ ورا­شولاق, كەيدە ءتىپتى ءتۇسى­نىك­سىز ەكەندىگى جايىن­دا سوڭعى كەز­دەرى جازباعان گازەت جوق دەسەك, قاتە­لەسە قويماسپىز. بىراق ءتيىستى ورىن­دار تاراپىنان بۇعان ءالى كۇن­گە دەيىن ەشقانداي شارا قولدانىل­ماي كەلەدى, ءتىپتى كوڭىل بولىنبەي وتىر دەۋگە بولادى. ەندى ءوز كوزىم­مەن كور­گەن مىنا ءبىر سوراقىلىق­تار جايىندا اعا گازەتكە جازۋعا ءماجبۇر بولىپ وتىرعان جايىم بار. بۇعان الماتى قالاسىنىڭ ناۋ­رىز­باي باتىر مەن ساتباەۆ كوشە­لەرى­­نىڭ قيىلىسىنداعى, ياعني قالا­نىڭ قاق ورتاسىنداعى جاڭا الاڭ­نىڭ جانىنا ىلىنگەن ۇلكەن بيل­بوردتاعى جارناما­­نىڭ ءماتىنى سە­بەپ بولدى, ول ءىرى ءارىپ­تەرمەن بادى­راي­تىپ تۇرىپ “ىشىمدىك قولدان­بايتىن ۇلت – دەنى ساۋ قوعام” دەپ جازىلىپتى. استىڭعى جاعىنداعى ورىسشاسىنا قاراسام, “ترەزۆايا ناتسيا – زدوروۆوە وبششەستۆو” ەكەن. سوندا قالاي بولعانى؟ قازاق ىشە­تىن نارسەلەردى, مىسالى سۋدان باس­تاپ ءسۇت پەن ايراندى, قىمىز بەن شۇباتتى, شى­رىن مەن شالاپ­تى جانە جالپى سۋ­سىن اتاۋلىنى قولداندى دەپ ايتاتىن با ەدى؟ ءبىر ءسات كوزگە ەلەستەتىپ كورىڭىز­شى: بىرەۋ ءسىز­دەن “قى­مىز قولداناسىز با؟”, “شۇبات قول­دا­ناسىز با؟”, “شاراپ قولداناسىز با؟” دەپ سۇراسا نە دەر ەدىڭىز؟ ءيا, قول­­دانامىن دەپ جاۋاپ بەرەر مە ەدى­ڭىز؟ ءىشىم­دىك تە سول سياقتى سۇيىق­تىق ەمەس پە؟ ونى نە ىشەدى, نە ءىش­پەي­دى ەمەس پە؟ ال قوعامعا “دەنى ساۋ” دەگەن انىقتاما جاراسا قويار ما ەكەن؟ بۇل تىركەس ادامعا عانا ايتىل­مايتىن با ەدى؟ مىسالى, “قاراعىم, اينا­لايىن, دەنىڭ ساۋ ما...” دەپ باستالاتىن حالىق انىندە ايتىلاتى­نى سياقتى. ەندى مىناداي ماتىنگە قالاي قارار ەدىڭىز؟ سەيفۋللين داڭعىلى مەن ءسات­باەۆ كوشەلەرىنىڭ قيىلى­سىن­داعى بيل­بوردتا “بىلدەي اكتيۆتەر – سالاۋات­تى بانك” دەگەن جازۋ الىس­تان كوز تارتا­دى. استىنداعى ورى­س­شاسى: “زدوروۆىە اك­تيۆى – زدورو­ۆىي بانك” ەكەن. وۋ, قا­ز­اق­تىڭ ء“بىل­دەي” دەگەن ءسوزدى تەك ادام­عا قاتىستى قولداناتىنى تاعى دا ءوزى­مىزگە بەلگىلى ەمەس پە؟! مىسالى, “بىلدەي ازامات” نەمەسە ء“بىر ءۇيدىڭ بىلدەي ازا­ماتى”, ت.ت. سياقتى. قازىر بۇل انىقتاما جارنامانىڭ ارقاسىندا “بىلدەي اكتيۆتەر” بولىپ شىعا كەلىپتى. ال ساتباەۆ پەن جەلتوقسان كو­شە­­­­لەرىنىڭ قيىلىسىنداعى بيل­بورد­­تاعى “اسا شىنايى­لىقتاعى ءومىر” دەگەن ءماتىندى جازعان ادام­نىڭ ءوزى بولماسا قاي قازاق تۇسىنەتىنىن بىلمەدىك. مۇنىڭ ءوزى مەملە­كەتتىك تىلگە نەم­قۇرايلى قاراۋ, اشىعىن ايت­قان­­دا جانى اشىماستىقتىڭ ءدال ءوزى بو­لىپ شىعادى. سوندا الماتى قالا­سىنىڭ تىلدەردى دامىتۋ باس­قار­­ماسى جۇگەنسىز كەتكەن جارناما ءماتىن­دەرىنە جاۋاپ بەرۋگە ءتيىس ەمەس پە؟ فرانتسيادا جارناما قاتە جازىل­سا, ونىڭ يەسى 5 مىڭ ەۋرو ايىپپۇل تولەيدى ەكەن. ەندەشە, ءبىز تاۋەلسىز ەلى­مىز­دە جارناماعا قالاي بولسا سولاي قارايتىنداردى, انا ءتىلىمىزدى بۇرمالاپ وتىرعانداردى تىم بولماسا تارتىپكە دە شاقىرا المايمىز با؟ عازيزبەك ءتاشىمباي, قازاقستاننىڭ قۇرمەتتى ءجۋرناليسى.