سۋرەتتەردى تۇسىرگەن ەرلان ومار, «ەQ»
ولاردىڭ ايتۋىنشا, سايلاۋ بايقاۋشىلارى 1 قاڭتاردان باستاپ دايىندىقتان وتكەن. ولاردى دايىنداۋ ءۇشىن بارلىق وڭىردە تاجىريبەلى ترەنەرلەر ونلاين جانە وفلاين ترەنينگ, سەمينارلار وتكىزدى, سونداي-اق ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ وكىلدەرى دە اتسالىسقان. «بۇگىن ساعات 07:00-دەن باستاپ رەسپۋبليكا بويىنشا 9 559 سايلاۋ ۋچاسكەسى اشىلىپ, بايقاۋشىلارىمىز جۇمىسىن باستادى. بايقاۋشىلاردى 2020 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ دايىندادىق. بايقاۋشىلار قۇرامىنا كاسىپوداقتار فەدەراتسياسى, قازاقستان ازاماتتىق اليانسى جانە 2000-نان استام ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىم وكىلى كىردى. بايقاۋشىلاردىڭ جالپى سانى – 19 650», دەيدى سايلاۋدى بەيپارتيالىق بايقاۋ ورتالىعىنىڭ باسشىسى بانۋ نۇرعازيەۆا.
كاسىپوداقتار فەدەراتسياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى نۇرلان وتەشوۆ بايقاۋشىلاردىڭ جۇمىس بارىسى تۋرالى ايتىپ بەردى. «ساعات 09:00-دە رەسپۋبليكالىق شتاب وبلىستىق شتابتاردان اقپارات جيناپ قويدى. سايلاۋ ۋچاسكەلەرىندە بايقاۋشىلار ءارتۇرلى نۇسقادا جۇمىس ىستەدى. مىسالى, ءبىر سايلاۋ ۋچاسكەسىندە ءبىر بايقاۋشى كۇنى بويى جۇمىس ىستەسە, تاعى ءبىر سايلاۋ ۋچاسكەسىندە تۇسكە دەيىن ءبىر بايقاۋشى, تۇستەن كەيىن ەكىنشى بايقاۋشى اۋىسىپ وتىردى. كەيبىر سايلاۋ ۋچاسكەسىندە ءۇش بايقاۋشىدان جۇمىس ىستەدى. ەكى ساعات سايىن اقپارات تاراتىپ وتىرۋعا تىرىستىق», دەيدى ول.
«كاسىپوداقتار فەدەراتسياسىنىڭ رەسپۋبليكالىق شتابىنىڭ مالىمەتىنشە, قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ كوبى ادامي فاكتورعا بايلانىستى بولعان. ونىڭ ىشىندە ءبىر وتباسى بولىپ كابينكاعا كىرىپ كەتۋ سياقتى وقيعالار كەزدەسەدى. دەگەنمەن ولار سايلاۋ پروتسەسىنە اسا قاتتى كەدەرگى جاسايتىن كەمشىلىكتەر ەمەس», دەدى نۇرلان وتەشەۆ.
رەسپۋبليكالىق شتاب اقپاراتىنا سۇيەنسەك, سايلاۋ ۋچاسكەلەرىندەگى كەيبىر بايقاۋشىلار ارىپتەستەرىمەن سوزگە كەلىپ قالعان جايتتار دا انىقتالعان. «كەيبىر بايقاۋشىلار وزدەرىنىڭ نارازىلىعىن كورسەتە مە, الدە باسقادان ءبىلىمدى ەكەنىن تانىتقىسى كەلە مە, ايتەۋىر باسقا بايقاۋشىلارعا وزدەرىنىڭ ءىس-ارەكەتىمەن كەدەرگى جاساعانى ءمالىم بولدى. وسىنداي جاعداي ءبىر ەمەس, بىرنەشە وبلىستا تىركەلدى. وعان دا ءبارىمىز باعا بەرۋگە دايىنبىز. ەڭ بىرىنشىدەن, ايماقتاردان ءتۇسىپ جاتقان مالىمەتتەرگە سۇيەنسەك, اسا ۇلكەن زاڭبۇزۋشىلىق جوق. ازاماتتار داۋىس بەرۋ قۇقىعىن تولىق پايدالاندى», دەدى ن.وتەشەۆ.
سايلاۋدى بەيپارتيالىق بايقاۋ ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى, قازاقستان ازاماتتىق اليانسىنىڭ پرەزيدەنتى بانۋ نۇرعازيەۆا سايلاۋشىلاردىڭ بەلسەندىلىگى جوعارى بولعانىن مالىمدەدى.
«بۇرىن دا ايتىپ وتكەنىمدەي, بۇگىن قازاقستاننىڭ بۇكىل اۋماعىندا بەيپارتيالىق بايقاۋ ورتالىعىنىڭ بايقاۋشىلارى ەلدەگى سايلاۋ ناۋقانىنا قاتىستى. 10 مىڭعا تارتا سايلاۋ ۋچاسكەسىندە شامامەن 20 مىڭ بايقاۋشى جۇمىس ىستەدى. وسى رەتتە كەلەسى ماسەلەلەردى اتاپ وتەر ەدىم: مەنىڭ جانە ارىپتەستەرىمىزدىڭ ويىنشا, وسى سايلاۋدا سايلاۋشىلاردىڭ بەلسەندىلىگى جوعارى بولدى», دەدى بانۋ نۇرعازيەۆا سايلاۋدى بەيپارتيالىق بايقاۋ ورتالىعىندا وتكەن ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا.
ورتالىق باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, كەشە ءوزى دە تۇسكە دەيىن ەلورداداعى №60 سايلاۋ ۋچاسكەسىنە بارىپ داۋىس بەرگەن جانە سول كەزدە ازاماتتاردىڭ كەزەكتە تۇرعانىن كورىپتى. «بۇگىنگى تاڭدا ءبىزدىڭ قولداعى مالىمەتكە سايكەس, تىزىمدە تىركەلگەن سايلاۋشىلاردىڭ جارتىسىنان كوبى داۋىس بەرىپ ۇلگەرگەن. وسى ورايدا زاڭبۇزۋشىلىقتىڭ دا تىركەلگەنىن اتاپ ءوتۋ كەرەك. ناقتىراق ايتقاندا, كەي سايلاۋشىلاردىڭ تۇتاس وتباسى ءۇشىن داۋىس بەرگىسى كەلگەندەرى كەزدەستى. ودان بولەك ساياسي پارتيالاردىڭ وكىلدەرى داۋىس بەرۋگە كەلگەن كەزدە تاعىپ كەلگەن ماسكالارىندا پارتيالارىنىڭ جازۋى تۇراتىن جاعدايلار دا بولدى. سونداي-اق پروۆوكاتسيالىق سيپاتتاعى ارەكەتتەر دە قىلاڭ بەردى. ماسەلەن, كەيبىر بايقاۋشىنىڭ ءوز ارىپتەستەرىمەن ءسوز تالاستىرىپ, كەدەرگى كەلتىرگىسى كەلەتىندەرى بولدى. مەنىڭ ويىمشا, مۇنداي ارەكەتتەر بايقاۋ بارىسىنا زيانىن تيگىزەدى», دەدى ول.
وسى رەتتە بانۋ نۇرعازيەۆا ناقتى مىسال كەلتىرە كەتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, پەتروپاۆل قالاسىنداعى №587 سايلاۋ ۋچاسكەسىندە قازاقستان جاستارى اقپارات قىزمەتىنىڭ (ميسك) وكىلى بايقاۋشىلاردىڭ بارىنە كەدەرگى كەلتىرىپ, بەينەتۇسىرىلىم جۇرگىزىپ, سايلاۋ بارىسىنا قاتىستى داۋىستاپ پىكىر بىلدىرە باستاعان. بايقاۋشىلاردىڭ, سايلاۋ كوميسسياسى توراعاسىنىڭ ەسكەرتۋىن ەلەمەگەن. وسىعان بايلانىستى بايقاۋشىلار بىرىگىپ اكت تولتىرىپ, كوميسسيا توراعاسىنان ونى سىرتقى شىعارۋدى وتىنۋگە ءماجبۇر بولعان.