قازاقستاننىڭ ەنەرگەتيكا ءمينيسترى نۇرلان نوعاەۆ ءوز سوزىندە وپەك+ كەلىسىمىنە قاتىسۋشى ەلدەردىڭ بىرلەسكەن كۇش-جىگەرى 2020 جىلى الەمدىك مۇناي نارىقتارىنداعى باعانى تۇراقتاندىرۋعا ىقپال ەتكەنىن اتاپ ءوتتى.
قازىرگى كەزدەگى كەلىسىم مۇناي سالاسى ءۇشىن وڭ سەرپىن بەرۋدى جالعاستىرۋدا.
«كەزدەسۋ قورىتىندىسى بويىنشا كەلىسىمگە قاتىسۋشى ەلدەر مۇناي ءوندىرىسىنىڭ تومەندەۋىنىڭ قازىرگى دەڭگەيىن 2021 جىلدىڭ اقپانىنا جانە ناۋرىزىنا ۇزارتۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. سونىمەن بىرگە, قازاقستان مەن رەسەي ءۇشىن وسى كەزەڭدەگى ءوندىرىستى كەزەڭ-كەزەڭىمەن كۇنىنە 10 جانە 65 مىڭ باررەلگە ارتتىرۋدى كوزدەيتىن جەكە شارتتار كەلىسىلدى», دەپ حابارلادى قر ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
سونىمەن, وپەك+ شەڭبەرىندە قازاقستان ءۇشىن اقپان مەن ناۋرىز ايلارىندا مىندەتتەمەلەر سايكەسىنشە تاۋلىگىنە 1,427 ميلليون باررەلدى جانە تاۋلىگىنە 1,437 ميلليون باررەلدى قۇرايدى, دەپ اتاپ ءوتتى دەپارتامەنت.
ءساۋىر ايىندا وپەك+ ەلدەرى مۇناي ءوندىرىسىن رەكوردتىق تومەندەتۋ تۋرالى كەلىسىمگە قول قويعانى بەلگىلى بولدى. دۇنيە ءجۇزى بويىنشا كومپانيالار تاۋلىگىنە 19 ميلليون باررەل ءوندىرىستىڭ قىسقارعانىن حابارلادى.
مامىر-ماۋسىم ايلارىندا وپەك+ مۇناي ءوندىرىسىن قىسقارتۋ تۋرالى كەلىسىم اياسىندا قازاقستان ءوندىرىستى تاۋلىگىنە 390 مىڭ باررەلگە ازايتۋ تۋرالى مىندەتتەمە الدى.
2020 جىلى 6 ماۋسىمدا وپەك+ مۇناي ءوندىرىسىنىڭ قىسقارۋىن ۇزارتاتىنى بەلگىلى بولدى. قازاقستان بۇل باستامانى قولدادى.
2020 جىلدىڭ 4 جەلتوقسانىندا قازاقستان وپەك+ مۇناي ءوندىرىسىن ۇلعايتۋ تۋرالى شەشىمىن قولدادى. 2021 جىلدىڭ قاڭتارىنان باستاپ مۇناي ءوندىرىسىن تاۋلىگىنە 500 مىڭ باررەلگە ارتتىرۋ جوسپارلانعان بولاتىن.
5 قاڭتاردا وپەك+ كەلىسىمىندە قابىلدانعان رەسپۋبليكانىڭ جاڭا كۆوتالارى ارقاسىندا قازاقستان اقپان جانە ناۋرىز ايلارىندا مۇناي ءوندىرۋدى تاۋلىگىنە 10 مىڭ باررەلگە نەمەسە تاۋلىگىنە 1428 تونناعا تۇراقتى تۇردە ۇلعايتادى. ناتيجەسىندە ەلدەگى جالپى ءوندىرىس (كوندەنساتتى قوسپاعاندا) قاڭتارداعى تاۋلىگىنە 1,417 ميلليون باررەلدەن اقپاندا 1,427 ميلليون باررەلگە, ناۋرىزدا 1,437 ميلليون باررەلگە دەيىن وسەدى.
2020 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا وپەك+ كەلىسىمىنە قاتىسۋشى ەلدەر 2021 جىلدىڭ قاڭتارىنان باستاپ مۇناي ءوندىرۋدى تاۋلىگىنە 500 مىڭ باررەلگە ۇلعايتۋعا كەلىستى. وسىلايشا, وپەك+ ءوندىرىسىنىڭ جالپى تومەندەۋى 2018 جىلدىڭ قازان ايىنداعى دەڭگەيدەن قاڭتار ايىندا تاۋلىگىنە 7,2 ملن باررەلدى قۇرايدى. سونىمەن بىرگە مامىلەگە قاتىسۋشىلار اي سايىن كۆوتالاردى تۇزەتۋ مۇمكىندىگى تۋرالى كەلىسىمگە كەلدى, بىراق تاۋلىگىنە 500 مىڭ باررەلدەن اسپايدى.
سوڭعى وپەك+ شەشىمىنىڭ ناتيجەسىندە قاتىسۋشى ەلدەردىڭ ءوندىرىستىڭ جالپى شەكتەۋى اقپان ايىندا 7,125 ملن باررەلگە, ناۋرىزدا 7,05 ملن باررەلگە دەيىن تومەندەيدى. الايدا, ساۋد ارابياسىنىڭ الداعى ەكى ايدا مۇناي ءوندىرىسىن ءوز ەركىمەن 1 ميلليون ب/د-عا قىسقارتۋ جوسپارىنىڭ ارقاسىندا وپەك+ ءوندىرىستىڭ جالپى تومەندەۋى ودان دا كوپ بولۋى مۇمكىن.
2021 جىلى العاشقى وپەك+ كەزدەسۋى 4 قاڭتاردا ءوتتى, بىراق شەشىم كەلەسى كۇنى عانا قابىلداندى. كوپتەگەن ەلدەر قولدانىستاعى شەكتەۋلەردى ۇزارتۋدى قولدادى, ال قازاقستان مەن رەسەي كەرىسىنشە مۇددەلى بولدى.
ناتيجەسىندە رەسەي مەن قازاقستان ءوندىرىستى اقپاندا سايكەسىنشە 65 جانە 10 مىڭ باررەلگە, ال ناۋرىزدا ءدال وسىنداي مولشەرگە ارتتىرادى. وپەك-ءتىڭ قالعان مۇشەلەرى الداعى ەكى ايدا قاڭتارداعى كۆوتالارىن ورىنداۋى كەرەك.
«باستاپقىدا قازاقستان مەن رەسەي ءوندىرىستى 500 مىڭ باررەلگە ارتتىرعىسى كەلدى (اقپاننان باستاپ). كەلىسسوزدەردىڭ ءبىرىنشى كۇنى ءساتتى اياقتالعان جوق. ناتيجەسىندە, ەكىنشى كەزدەسۋگە دەيىن ساۋديالىقتار ۇيدەگى ءوندىرىستى ءوز ەركىمەن شەكتەۋدى ۇسىندى. قالعان ەلدەر دە ءوندىرىستى كوبەيتپەيتىندىكتەرىنە كەلىستى. سونىمەن بىرگە وپەك+ ەلدەرى «كۇتپەگەن جاعداي» تۋىنداسا, كۆوتالارىن تەز قايتا قاراۋعا دايىن.
قازاقستان ءبىرىنشى كەزەكتە جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلاردان قوسىمشا سالىقتىق تۇسىمدەر الۋ ماقساتىندا ءوندىرىستى ۇلعايتۋعا مۇددەلى.
2016 جىلى قازاقستان قارا التىننىڭ الەمدىك باعاسىنا تەڭەستىرىلگەن شيكى مۇناي ەكسپورتى بويىنشا وزگەرمەلى كەدەندىك ستاۆكانى ەنگىزدى. ەكسپورتتىق كەدەندىك باج سالىعىن (ەكبس) ايقىنداۋ كەزىندە ەل باسشىلىققا الاتىن Brent باعاسى جەلتوقسان ايىنىڭ ورتاسىنان باستاپ باررەلىنە 50 دوللاردان جوعارى بولدى.
بۇل باعامەن ەكسپورتتى كەدەندىك سالىق ستاۆكاسى ءبىر توننا ءۇشىن 50 دوللاردى قۇراۋى كەرەك.
وسىلايشا, ەگەر اقپان ايىندا قازاقستاندا مۇناي ءوندىرىسى 10 مىڭ باررەلگە ءوسىپ, بۇل كولەم ەكسپورتتالسا, مەملەكەت قازىناسىنا ەكس تۇرىندە قوسىمشا 2,140 ميلليون دوللار تۇسەدى.
ەگەر اقپاندا وندىرىلگەن بارلىق مۇناي ەكسپورتقا شىعارىلسا, قازىناعا 305,8 ميلليون دوللار نەمەسە 128,4 ميلليارد تەڭگە تۇسەدى. ەسەپتەۋ كەزىندە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتە 1 دوللار ءۇشىن 420 تەڭگەنى قۇرايتىن 2021 جىلعا ارنالعان دوللار باعامى قولدانىلادى.
ناۋرىزدا قاڭتارداعىدان 20 مىڭ باررەل ارتىق ءونىم وندىرىلەدى. بۇل رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە تاعى 4,280 ميلليون دوللار قوسۋى مۇمكىن. 6 قاڭتاردا تاڭەرتەڭ نارىق وپەك+ كەلىسسوزدەرىنىڭ ناتيجەسىندە برەنت ماركالى مۇنايدىڭ فيۋچەرستەرىنىڭ جوعارىلاۋىمەن (ناۋرىزدا جەتكىزىلىم 0,71%, باررەلىنە 53,88 دوللارعا دەيىن) ارەكەت ەتتى. مينيسترلىكتىڭ مونيتورينگ جونىندەگى كوميتەتىنىڭ كەلەسى وتىرىستارى 3 اقپاندا جانە 3 ناۋرىزدا وتەدى, ال وپەك + وتىرىسى 4 ناۋرىزدا جوسپارلانعان
