الەم • 31 جەلتوقسان, 2020

شەتەلدىك باق نازارىنداعى ەل

191 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

كوروناۆيرۋس پاندەمياسى جەر-جاھاندى ابىگەرگە سالعاندىقتان, شارتاراپتىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندەگى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى نەگىزىنەن ىندەتكە قاتىستى جاڭالىق تاراتتى. دەگەنمەن, باتىستىڭ بەدەلدى باسىلىمدارى ارا-تۇرا بولسا دا الەمنىڭ «توعىزىنشى تەرريتورياسى» سانالاتىن قازاقستانداعى احۋالدان اقپارات بەرۋدى ۇمىتقان جوق. وسى ورايدا, 2020 جىلى الەمنىڭ مەديا وكىلدەرى ەلىمىزگە قاتىستى جازعاندارىنا شولۋ جاساپ كورگەن ەدىك.

شەتەلدىك باق نازارىنداعى ەل

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قاۋىپسىزدىك جونىندەگى 56-شى ميۋنحەن كونفەرەنتسياسى اياسىنداعى پانەلدىك پىكىرتالاسقا قاتىسۋى شار­تا­راپتىڭ نازارىن قازاقستانعا اۋداردى.

The Economic Times گازەتىنىڭ حابارلاۋىنشا, اتالعان پانەلدىك پىكىرتالاس­تا كوتەرىلگەن ماسەلەلەردىڭ وزەكتىلىگىن ۋاقىت كورسەتىپ وتىر. اۋعانستاندا تۇراق­تىلىق ورناتۋ جونىندەگى قازاقستان باستامالارىنا توقتالعان باسىلىم ەلىمىزدىڭ ءوز ەركىمەن يادرولىق قارۋدان باس تارتۋىن دا جوعارى باعالادى. The Economic Times گازەتىنىڭ پايىمداۋىنشا, مۇنداي قادام قازاق حالقىنىڭ دانالىعى مەن كورەگەندىگىن انىق اڭعارتادى.

Euractiv اگەنتتىگى مەملەكەت باسشى­سىنىڭ ەۋرازيالىق ينتەگراتسيانى ىل­گەر­ى­لەتۋدەگى قازاقستاننىڭ ءرولى جونىندەگى سوزىنە ەكپىن بەردى. پىكىرتالاس كەزىندە ق.توقاەۆ ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق­تىڭ ساياسي استارى جوق, ەكونوميكالىق جوبا ەكەنىن ايتتى. سونداي-اق 182 ميلليوننان استام تۇرعىنى بار ايماقتى قام­تىعان بۇل ۇيىمنىڭ شەتەلدەن ينۆەستيتسيا تارتۋداعى الەۋەتى جونىندە اڭگىمەلەپ بەردى.

جىل باسىندا اقش-تىڭ مەملەكەتتىك حاتشىسى مايك پومپەو ەلورداعا ات باسىن بۇرعانى بەلگىلى. م.پومپەو مىر­زانىڭ وسى ساپارى كەزىندە الەمنىڭ بارشا بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ نازارى ۇلى دالاعا اۋدى.

قازاقستاننىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى مۇحتار تىلەۋبەردىمەن كەزدەسۋى بارىسىندا م.پومپەو ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىق ماسەلەسىن تالقىلاي كەلە, قىتايداعى ەت­نوستىق قازاقتاردىڭ جاعدايىن ايتىپ وتكەن ەدى.

«رەيتەرس» اگەنتتىگى م.پومپەونىڭ قىتايداعى مۇسىلمانداردى قۋدالاۋىنا قاتىستى سوزىنە ەكپىن بەردى. «پومپەو اڭگىمە بارىسىندا قازاقستان شەكاراسىنا تاياۋ ماڭداعى شىڭجاڭ اۆتونوميالىق اۋدانىندا (قىتاي) مۇسىلمان ۇيعىر­لار مەن ەتنوستىق قازاقتارعا قىتاي­دىڭ كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ قىسىم كورسەتۋى تۋرالى ايتتى. م.پومپەو اقش بۇكىل مەملەكەتتى قىتايدىڭ قۋدالاۋىن توق­­تاتۋىن تالاپ ەتۋگە قوسىلۋعا شاقى­را­تىنىن, وسى ەلدەن قاشقاندارعا سايا­سي پانا ۇسىنىپ, بوسقىن مارتەبەسىن بەرۋ­دى سۇرايتىنىن جەتكىزدى» دەپ حابار­لادى «رەيتەرس» اگەنتتىگى. بۇدان بولەك, Deutsche Welle, سينحۋا سەكىلدى اگەنت­تىكتەر دە وسى ساپار تۋرالى, اقش پەن قازاقستاننىڭ اراسىنداعى قارىم-قاتىناس جونىندە جارىسا جازدى.

The Diplomat پورتالى ەلىمىزگە قا­تىستى كوپتەگەن ساراپتامالىق ماقالا جاريالادى. سونىڭ ءبىرى – لاتىن قارپىنە اۋىسۋعا ارنالدى. «قازاقستان لاتىن الىپبيىنە كوشۋدىڭ ۇزاق جولىنا ءتۇستى» دەپ اتالاتىن ماقالادا اۆتور قازاق حالقىنىڭ ءالىپبي تاڭداۋىنا تاريحي, مادەني جانە پراكتيكالىق جاعدايلار اسەر ەتتى دەپ وي تۇيەدى.

«قازاق حالقى تۇتىنعان الىپبيلەر عاسىرلار بويى ساياسي جاعدايلارعا باي­لانىستى ءتۇرلى وزگەرىستەردى باستان وت­كەردى. قازاق ءتىلى تۇركى تىلدەر توبىنا جاتادى. قازاق ءتىلى نەگىزىنەن ورتالىق ازيا, قىتاي, اۋعانستان, يراندى مەكەن­دەگەن قازاقتار مەن الەمدەگى قازاق دياس­پورالارىنىڭ انا ءتىلى», دەيدى اۆتور.

اتالعان پورتالداعى تاعى ءبىر ساراپتاما قازاقستاننىڭ بىتىمگەرلىك ميس­­سياسىنا ارنالعان. قازىرگى تاڭدا ەلىمىز­دىڭ ساربازدارى ليۆانداعى UNIFIL ميسسياسى اياسىندا بىتىمگەرلىك وپەراتسيا­لارىنا قاتىسىپ ءجۇر.

ماقالا اۆتورى – قورعانىس جانە گەوساياسي ماسەلەلەردى زەرتتەپ جۇرگەن امەري­كالىق ساراپشى ۋيلدەر الەحاندرو سانچەس قازاقستاننىڭ UNIFIL اياسىندا ليۆانعا جۇزدەن اسا سارباز جىبەرۋى كەيىنگى جىلدارى بۇل باعىتتاعى جۇمىستىڭ بەل­سەندى اتقارىلىپ جاتقانىن كورسە­تەتىنىن جەتكىزگەن.

«بۇۇ دەرەكتەرىنە سۇيەنسەك, قازىرگى تاڭدا قازاقستاننىڭ 128 اسكەري قىز­مەتكەرى بىتىمگەرلىك ميسسيالارى­مەن اي­­­­­­نا­لىسادى. ياعني وسى سالاعا ۇلەس قوس­قان مەملەكەتتەر اراسىندا 66-ورىن­­دا تۇر. قازاقستاننىڭ بىتىم­گەر­­­­لىك مي­سسياسىنا قاتىسىپ جۇرگەن اسكە­ري قىز­مەتكەرلەرىنىڭ سانى بۇۇ بىتىم­­گەرلىك ميسسياسىنا ەڭ كوپ ۇلەس قو­سۋشى ەل – ەفيوپياعا (6650 سارباز) قا­راعاندا الدەقايدا از. ايتسە دە قازاق­ستان – ورتالىق ازياداعى باسقا ەلدەر­گە قا­راعاندا بىتىمگەرشىلىك ميسسياسىندا كوپ قىزمەتكەرى بار مەملەكەت. ماسە­لەن, قىرعىزستان نەبارى 12 ادام عانا جىبەرگەن. سوعان قاراماستان قازاق ساربازدارى UNIFIL اياسىنداعى ميسسياسىن ءساتتى ورىندادى دەۋگە تولىق نەگىز بار», دەيدى ول.

The Guardian گازەتى قازاقستاننىڭ تۇمسا تابيعاتى تۋرالى جازىپ, تۋريس­تەر­گە كەرەكتى قۇندى مالىمەت ۇسىنادى. «الەم­نىڭ اشىق تەڭىزگە شىعا ال­ماي­تىن ەڭ ۇلكەن مەملەكەتى سانالا­تىن قازاق­ستان سولتۇستىگىندە رەسەيمەن, شىعى­سىن­دا قىتايمەن شەكتەسىپ جاتىر. ەلدە كلاس­سي­كالىق قۇرلىقتىق كليمات قالىپ­تاسقان. قىسى سۋىق, جازى جانعا جايلى جىلى.

قازاقستاننىڭ سولتۇستىگى وڭتۇستىگىنە قاراعاندا سۋىقتاۋ بولعاندىقتان, كوكتەم مەن كۇز سالقىن. بىراق قوڭىرسالقىن ساتتەرى كوپ. سوندىقتان, بۇل ەلگە ءساۋىر مەن ماۋسىم, قىركۇيەك پەن قازان اراسىندا بارۋعا كەڭەس بەرەمىز», دەيدى The Guardian.

Forbes جۋرنالى بيىلعى ىندەت پەن مۇناي باعاسىنىڭ قۇلدىراۋى قازاق­ستانعا وڭاي تيمەگەنىن, بىراق سەنىم ار­تۋعا بولاتىن ءبىر مەكەمە بار ەكەنىن جازادى. ول – استانا حالىقارالىق قارجى ورتالىعى.

«ارحيتەكتۋرالىق ديزاينى Epcot Center-گە ۇقساعانىمەن, بۇل ورتالىق قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ءتول تۋىندىسى. استانا حالىقارالىق قارجى ور­تالىعى ەلدە دە, شەتەلدە دە قازاق­ستان­نىڭ زاماناۋي كەلبەتى سانالادى», دەي­دى Forbes.

سوڭعى جاڭالىقتار

نەسيە الۋ نەگە قيىندادى؟

قوعام • بۇگىن, 17:38