قوعام • 30 جەلتوقسان, 2020

زەينەتاقى قارجىسىن پايدالانۋ قالاي جۇزەگە اسىرىلادى؟

460 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ زەينەتاقى جيناعىنىڭ ءبىر بولىگىن تۇرعىن ءۇي جاعدايلارىن جاقسارتۋ ماقساتتارىنا پايدالانۋ تۋرالى تاپسىرماسى ىسكە اسىرىلا باستادى. ەندى جاڭا جىلدان باستاپ 760 مىڭ جۇمىس ىستەيتىن ازامات بىرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورىنان باسپانا الۋعا, ەمدەلۋگە جيناعىنىڭ ءبىر بولىگىن پايدالانا الادى.

زەينەتاقى قارجىسىن پايدالانۋ قالاي جۇزەگە اسىرىلادى؟

ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتى الاڭىندا وتكەن ارنايى ءباسپاسوز جيىنىندا 2021 جىلدان باستاپ زەينەتاقى قاراجاتىنىڭ ءبىر بولىگىن ماقساتتى پايدالانۋ تۋرالى جان-جاقتى مالىمەت بەرىلدى.

الدىمەن ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋ­مەت­­تىك قورعاۋ ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيس­ترى اقمادي سارباسوۆ ءسوز الىپ, پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسىن ورىنداۋدىڭ جاي-جاپ­سا­رى زاڭمەن ناقتىلانعانىن اتاپ ءوتتى. اتالعان ماقساتتا «قازاقستان رەس­پۋبلي­كا­سىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتى­لە­رىنە ەكونوميكالىق ءوسۋدى قالپىنا كەل­تىرۋ ماسەلەلەرى بويىن­شا وز­گەرىستەر مەن تولىق­تىرۋلار ەن­گىزۋ تۋرالى» زاڭ اياسىن­دا قاجەتتى زاڭ­­نامالىق تۇزەتۋلەر پىسىقتالىپ, 23 جەلتوقساندا پارلامەنت قۇجاتتى قا­بىلدادى. زاڭعا سايكەس 2021 جىلدان باس­تاپ قازاقستاندىقتارعا زەي­­نەتاقى جي­ناق­تارىنىڭ ءبىر بولىگىن تۇر­­عىن ءۇي جاعدايلارىن جاقسارتۋعا, قىمبات تۇراتىن ەمدەلۋگە اقى تولەۋگە نەمەسە جەكە باس­قارۋشى كومپانيالارعا قاراجاتىن باسقارۋعا بەرۋ ءۇشىن پايدالانۋ قۇ­قىعى بەرىلەدى.

زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ ءبىر بولى­گىن ناقتى قاجەتتىلىكتەرگە پايدالانۋ قۇقىعىن بۇدان بۇرىن بىرنەشە رەت حابارلانعانداي جۇمىس ىستەيتىن, ءتيىستى جاستا زەينەتاقى جيناقتارى جەتكىلىكتى شەگىنەن اساتىن ازاماتتار پايدالانا الادى. سونداي-اق ساقتاندىرۋ كومپانيا­لارىمەن بجزق-دا قالعان زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ سوماسى شەگىندە ءومىر بويى اننۋيتەتتىك تولەمدەردى قامتاماسىز ەتەتىن زەينەتاقى اننۋيتەتى شارتتارىن جاساعان ادامدار, زەينەتكەرلىككە شىققان ازاماتتار اتالعان مۇمكىندىككە يە بولادى. جەتكىلىكتىك شەك ايەلدەر مەن ەرلەر ءۇشىن بىردەي بەلگىلەنەدى جانە ءاربىر جاس ءۇشىن ەسەپتەلەدى.

«سونداي-اق زاڭدا جوعارىدا اتال­عان ساناتتاعى ازاماتتار زەينەتاقى جيناق­تارىنىڭ ءبىر بولىگىن وزدەرى, جۇبايلارى نەمەسە جاقىن تۋىستارى ءۇشىن تۇرعىن ءۇي جاع­دايلارىن جاقسارتۋ ماقساتىندا نەمەسە ەمدەلۋگە اقى تولەۋگە پايدالانا الا­دى دەپ كوزدەلگەن. ماقساتتى پايدالانۋ ءۇشىن كورسەتىلگەن وتباسى مۇشەلەرىنىڭ قارا­جاتىن بىرىكتىرۋگە بولادى», دەدى ا.سارباسوۆ.

«بىرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورى» اق باسقارما توراعاسى جانات قۇرمانوۆتىڭ ايتۋىنشا, 2020 جىلدىڭ 1 جەلتوقسانىنداعى جاعداي بويىنشا 761 مىڭنان اسا ادام زەينەتاقى جيناعىنىڭ ءبىر بولىگىن مەرزىمىنەن بۇرىن پايدالانۋ قۇقىعىن قولدانا الادى, ولاردىڭ شوتتارىندا 2,4 ترلن تەڭگەدەن اسا قاراجات بار.

«زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ ءبىر بولىگىن پايدالانۋ قۇقىعىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ازاماتتار, ەڭ الدىمەن, ءوز جي­ناعىن تەك­سەرىپ, جەتكىلىكتى شەگىنەن اساتىن قا­جەتتى سومانىڭ بار ەكەنىنە كوز جەت­كىزۋى ءتيىس. بجزق ءوز سايتى نەمەسە ۇيالى قو­سىمشاسى ارقىلى ءۇزىندى-كوشىرمە الۋ­دىڭ قولجەتىمدى جانە جەدەل تاسىلدەرىن ۇسىنادى. زەينەتاقى شوتىنىڭ جاي-كۇيىن egov.kz پورتالى ارقىلى دا تەكسەرۋگە بولادى. زەينەتاقى جيناقتارىن الۋ تۋرالى شەشىم قابىلداعان ادامدار تۇرعىن ءۇي ساتىپ الۋ جانە ەمدەلۋ ماسە­لەلەرى جونىندەگى ۋاكىلەتتى وپەراتور – وتباسى بانكىنە جۇگىنە الادى. ۋاكىلەتتى وپە­راتوردان حابارلاما العاننان كە­يىن بجزق زەينەتاقى جيناقتارىن ۋاكىلەتتى وپەراتوردىڭ ارنايى شوتتارىنا سالۋ ءۇشىن اۋدارۋدى جۇزەگە اسىرادى. سونداي-اق سالىمشى زەينەتاقى جيناعىن ماقساتتى قاجەتتىلىكتەرگە العان كەزدە جەكە تابىس سالىعىن تولەۋ ءتاسىلىن تاڭداۋ قۇقىعىنا يە بولادى (جارنالار اۋدارىلعان كەزدە جتس الىنباعانىن ەسكەرتەمىز). ياعني ازاماتتار جتس تولەۋدى كەيىنگە قالدىرۋدى تاڭداسا بولادى نەمەسە تۇرعىن ءۇي جاعدايىن جاق­سارتۋ جانە ەمدەلۋگە اقى تولەۋگە ارنالعان جيناقتارىن العان كەزىندە جتس-تى تولىق كولەمدە وتەي الادى», دەدى ج.قۇرمانوۆ.

جاڭا جىلدىڭ باسىنان باستاپ وتباسى بانك زەينەتاقى جيناعىن پايدالانۋعا ارنالعان ونلاين پلاتفورمانى ىسكە قوسادى. بۇل جونىندە «وتباسى بانك» اق باسقارما ءتورايىمى ءلاززات يبراگيموۆا كەڭىنەن ايتىپ بەردى.

ونىڭ ايتۋىنشا, زەينەتاقى قارا­جاتىن پايدالانۋ ءۇشىن ونلاين پلاتفورمادا ءوتىنىش بەرۋگە بولادى. جوبا ەرەجەلەرىنە سايكەس كليەنت ءوتىنىش تاپسىرعان كەزدە ارنايى پورتالعا كىرىپ, ەلەكتروندى-تسيفرلى قولتاڭبا ارقىلى اۆتوريزاتسيادان ءوتىپ, جەكە كابينەتكە كىرەدى. كليەنت اۆتوريزاتسيا بارىسىندا ءۇشىنشى تۇلعالارعا زەينەتاقى جارنالارى بويىنشا قۇپيا مالىمەتتەردى اشۋعا, جەكە دەرەكتەرىن جيناپ, وڭدەۋگە, جىلجىمايتىن م ۇلىكتى جاقىن تۋىستارىنان ساتىپ الماۋ تۋرالى مىندەتتەمەنى جانە بىرىڭعاي زەينەتاقى تولەمدەرىن تەك جاقىن تۋىستارىنان قابىلداۋ جانە تاعايىنداۋ تۋرالى مىندەتتەمەنى ورىنداۋعا كەلىسىم بەرەدى. جەكە كابينەتتە ول قاراجاتتى قانداي ماقساتتا قولداناتىنىن تاڭدايدى جانە سكانەردەن وتكىزىلگەن كوشىرمەلەر تۇرىندە الدىن الا دايىندالۋى ءتيىس قۇجاتتار تىزىمىمەن تانىسادى. ءار ماقساتتىڭ جەكە قۇجاتتار ءتىزىمى بار.

ءارى قاراي پايدالانۋعا قاجەتتى سومانى كورسەتۋ قاجەت. كليەنت ماقساتى مەن وعان جۇمسالاتىن سومانى انىقتاعاننان كەيىن ء«وتىنىم جاساۋ» باتىرماسىن باسادى. ەتسق ارقىلى بجزق-دان قاراجات سۇراتۋعا قاجەتتى ءۇش كەلىسىمگە قول قويۋ كەرەك. كليەنتتىڭ كەلىسىمىن العاننان كەيىن بانك ونىڭ ارنايى شوتى بار-جوعىن تەكسەرەدى. ەگەر ارنايى شوت تابىلماسا, بانك بۇل تۋرالى كليەنتكە «قالقىمالى» تەرەزە ارقىلى حابارلايدى. بۇل – كليەنت­كە ارنايى شوت اشۋ كەرەك دەگەن ءسوز. ارنايى شوت اشقاننان كەيىن كليەنت جەكە كابينەتكە قايتا ورالىپ, توقتاعان جەرىنەن قايتا جالعاستىرا الادى. ال ارنايى شوت بولعان جاعدايدا «بجزق-عا ءوتىنىم جولداۋ» باتىرماسىن باسۋ قاجەت. كليەنت تالاپ ەتىپ وتىرعان قاراجاتتىڭ قاجەتتى مولشەرى سۇرالىپ, ىزىنشە بۇل سوما ارنايى شوتقا اۋدارىلعانى تۋرالى حابارلاما كەلەدى.

كليەنت ەمدەلۋ ماقساتىن تاڭداعان جاع­داي­دا, قاراجات ارنايى شوتقا اۋدا­رىل­­عاننان كەيىن مەديتسينالىق قىز­مەت­­كە ­قا­جەتتىلىكتى راستاۋ ءۇشىن دا­ر­ىگەر­­­لىك-كەڭەس بەرۋ كوميسسياسىنا (دكك) جۇگىنەدى. راستاۋ تۋرالى انىق­تا­ما الىپ, سودان كەيىن ەمدەلۋ ءۇشىن مەدي­تسي­نالىق ۇيىمعا جۇگىنەدى, ۇيىمدا قان­داي قىزمەت ۇسىنىلاتىنى, قانشا تۇ­راتىنى جانە مەديتسينالىق ۇيىم­نىڭ مالىمەتتەرى كورسەتىلگەن كەلىسىم قۇ­را­دى. ەگەر بۇل شەتەلدىك كلينيكا بولسا, وندا كەلىسىمشارتتىڭ نوتاريالدى كۋا­لاندىرىلعان اۋدارماسى دا بولۋى كەرەك. ارنايى شوتقا اقشا تۇسكەننەن كەيىن 45 جۇمىس كۇنى ىشىندە سالىمشى جوعارىدا اتال­عان قۇجاتتاردى الىپ, جەكە كابينەتكە جۇكتەۋى كەرەك. سودان كەيىن ۋاكىلەتتى ورگان ونى تەكسەرەدى, ەگەر قۇجاتتار دۇرىس بولسا, اقشا كەلىسىمشارتتا كورسەتىلگەن دەرەكتەمەلەر بويىنشا اۋدارىلادى.

قاجەتتى سومانىڭ بار ەكەنىن راستايتىن حابارلاما كەلگەننەن كەيىن, كليەنتكە قۇجاتتاردى جۇكتەۋگە ارنالعان تەرەزە اشادى. كليەنت بەلگىلەنگەن فورماتتاعى (JPG نەمەسە PNG) قۇجاتتاردىڭ سكا­نەر­لىك كوشىرمەلەرىن جۇكتەپ, اقشا اۋدارىلاتىن دەرەكتەمەلەردى قولىمەن تەرۋگە ءتيىس. دەرەكتەمەلەر سكانەرلەنگەن قۇجاتتاردا كورسەتىلگەن دەرەكتەمەلەرگە سايكەس كەلۋى كەرەك. قۇجاتتاردى جۇكتەپ, دەرەكتەمەلەردى جازعاننان كەيىن, كليەنت ء«وتىنىش جىبەرۋ» باتىرماسىن باسادى. قۇجاتتار ارنايى شوتقا قاراجات تۇسكەننەن كەيىن 45 جۇمىس كۇنى ىشىندە جۇكتەلۋى كەرەك. ايتپەسە, ولار بجزق-عا كەرى قايتارىلادى.

سوڭعى جاڭالىقتار