پرەزيدەنت • 02 جەلتوقسان، 2020

پرەزيدەنت ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى شارت ۇيىمى ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ سەسسياسىنا قاتىستى

22 رەت كورسەتىلدى

قاسىم-جومارت توقاەۆ بەينە كونفەرەنتسيا فورماتىندا وتكەن ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى شارت ۇيىمى ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ سەسسياسىنا قاتىستى.

سامميتكە قازاقستان پرەزيدەنتىمەن قاتار بەلارۋس پرەزيدەنتى الەكساندر لۋكاشەنكو، رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين، تاجىكستان پرەزيدەنتى ەمومالي راحمون، ارمەنيانىڭ پرەمەر-ءمينيسترى نيكول پاشينيان، قىرعىزستان پرەزيدەنتىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى تالانت مامىتوۆ، سونداي-اق، ۇقشۇ باس حاتشىسى ستانيسلاۆ زاس قاتىستى.

مەملەكەتتەر باسشىلارى حالىقارالىق جانە وڭىرلىك قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرى جونىندە پىكىر الماستى. ۇقشۇ-نىڭ 2020 جىلعى باسىم باعىتتارىنىڭ ىسكە اسىرىلۋى قورىتىندىلانىپ، الداعى جوسپارى ناقتىلاندى.

تەررورلىق سيپاتتاعى زاماناۋي سىن-قاتەرلەر مەن تەگەۋرىندەرگە قارسى ءىس-قيمىلدار جانە ولارمەن كۇرەسۋگە باعىتتالعان ناقتى شارالارعا، ەسىرتكىنىڭ زاڭسىز اينالىمىنا، كيبەر قاۋىپسىزدىك سالاسىنداعى بىرلەسكەن كۇش-جىگەرگە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى.

قاسىم-جومارت توقاەۆ سامميت قاتىسۋشىلارىنىڭ الدىندا سويلەگەن سوزىندە شارانى ۇيىمداستىرعانى ءۇشىن رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتينگە ريزاشىلىعىن ءبىلدىرىپ، ۇقشۇ-عا توراعالىق ەتۋدەگى رەسەي تاراپىنىڭ جوعارى كاسىبيلىگىن جانە بۇگىنگى شارانىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.

سونىمەن قاتار مەملەكەت باسشىسى تاجىكستان پرەزيدەنتى ەمومالي راحموندى 2021 جىلى ۇقشۇ-عا توراعالىق ەتۋ مىندەتىن قابىلداپ الۋىمەن قۇتتىقتادى.

قاسىم-جومارت توقاەۆ مەملەكەتارالىق قارىم-قاتىناستارداعى مۇددەلەر قايشىلىعىنىڭ شيەلەنىسە تۇسۋىمەن سيپاتتالاتىن وڭىرلىك جانە جاھاندىق قاۋىپسىزدىك سالاسىنداعى قازىرگى احۋال تۋرالى ايتا كەلە، تاۋلى قاراباقتاعى اسكەري قيمىلداردىڭ توقتاتىلۋىنا سەبەپشى بولعان رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير ءپۋتيننىڭ بىتىمگەرشىلىك ءرولىن جوعارى باعالادى.

– رەسەي تاراپىنىڭ بەلسەندى قاتىسۋىمەن قول جەتكىزىلگەن كەلىسىم –  داعدارىس كەزىندە قابىلدانعان جالعىز ءارى دۇرىس شەشىم. مەنىڭ ويىمشا، اتالعان كەلىسىم وڭىردە بەيبىتشىلىكتىڭ ۇزاق مەرزىمگە ورناۋىنا سەبەپشى بولماق. بۇل – شىن مانىندە تاريحي شەشىم، – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ پىكىرىنشە، كوروناۆيرۋس پاندەمياسىنىڭ سالدارىنان تۋىنداپ، الەمدىك ساياسات پەن ەكونوميكادا جالعاسىپ كەلە جاتقان اۋىر جاعداي ءوزارا سالىنعان سانكتسيالاردىڭ، شەكتەۋلەر مەن ساۋدا سوعىستارىنىڭ سەبەبىنەن ۋشىعا تۇسۋدە. ەكسترەميزم مەن تەرروريزم، ەسىرتكى بيزنەسى، كيبەر قاۋىپسىزدىك، زاڭسىز ميگراتسيامەن بايلانىستى جاڭا جاھاندىق سىن-قاتەرلەر مەن تەگەۋرىندەردىڭ كۇشەيە ءتۇسۋى الاڭداۋشىلىق تۋدىرۋدا. قاسىم-جومارت توقاەۆ اتاپ وتكەندەي، مۇنداي جاعدايدا بەيبىتشىلىكتى نىعايتۋ، بارلىق ايماقتا قاۋىپسىزدىك پەن تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىنداعى مەملەكەتارالىق ءىس-قيمىلداردىڭ ناقتى تەتىگى رەتىندە ۇقشۇ-نىڭ ءرولى ارتىپ كەلەدى.

قازاقستان پرەزيدەنتى سامميت قاتىسۋشىلارىنا ەلىمىزدە الداعى ۋاقىتتا بولاتىن پارلامەنت سايلاۋى، سونداي-اق، جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان بىرقاتار دەموكراتيالىق رەفورمالار جونىندە  ايتتى. سونىمەن قاتار سايلاۋ كەزىندە ەلىمىزگە ۇقشۇ-عا مۇشە مەملەكەتتەردەن، سونداي-اق، تمد جانە ۇقشۇ پارلامەنتى اسسامبلەيالارىنان باقىلاۋشىلار كۇتەتىنىن جەتكىزدى.  

مەملەكەت باسشىسى ۇيىمدى ودان ارى دامىتۋعا، سونداي-اق، جاڭا ينستيتۋت قۇرۋعا، بىتىمگەرلىك ماسەلەلەرى بويىنشا ۇقشۇ باس حاتشىسىنىڭ ارنايى وكىلىن تاعايىنداۋعا قاتىستى بىرقاتار ۇسىنىس ايتتى.

قاسىم-جومارت توقاەۆ ءسوزىن قورىتىندىلاي كەلە، ۇقشۇ جۇمىسىنا اتسالىسۋ – قازاقستاننىڭ سىرتقى ساياساتىنداعى نەگىزگى باسىمدىقتاردىڭ ءبىرى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

– ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى شارت ۇيىمى حالىقارالىق ساياساتتاعى ەلەۋلى فاكتوردىڭ ءبىرى ەكەنى جانە ەۋرازيا قۇرلىعىنىڭ باسىم بولىگىندە قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋدە وڭ ءرول اتقاراتىنى قۋانتادى. ءبىز بۇرىنعىداي بەيبىتشىلىكتى، قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ جانە حالىقتارىمىزدىڭ ءوسىپ-وركەندەۋى ءۇشىن ءتيىمدى شەشىمدەردى ىزدەستىرۋ جولىندا ارىپتەستەرىمىزبەن ودان ءارى بەلسەندى تۇردە ءوزارا كۇش جۇمىلدىرۋعا دايىنبىز، – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.

سامميت قورىتىندىسى بويىنشا مەملەكەتتەر باسشىلارى ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ دەكلاراتسياسىن جانە ءادىل ءارى ورنىقتى الەم قۇرۋ جونىندە ساياسي مالىمدەمە قابىلدادى. 

سەسسيا بارىسىندا قابىلدانعان قۇجاتتار ۇقشۇ قىزمەتىنىڭ وزەكتى سالالارىن ودان ءارى نىعايتۋعا باعىتتالادى، سونداي-اق، ۇيىمنىڭ اشىقتىعىن، باسقا مەملەكەتتەرمەن جانە حالىقارالىق قۇرىلىمدارمەن ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا ءازىر ەكەنىن كورسەتەدى.

ۇيىمعا توراعالىق ەتۋ مىندەتى رەسەيدەن تاجىكستانعا ءوتتى. ۇقشۇ ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ كەلەسى سەسسياسى 2021 جىلى تاجىكستاننىڭ اۋماعىندا بولادى.

 

***

 

ۇقشۇ ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك كەڭەسى سەسسياسىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 15 قۇجات ماقۇلدانىپ، قابىلداندى:

 

1. ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى شارت ۇيىمى ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ دەكلاراتسياسى.

2. ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى شارت ۇيىمى ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ ادىلەتتى جانە ورنىقتى الەمدىك احۋال قالىپتاستىرۋ تۋرالى مالىمدەمەسى.

3. ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى شارت ۇيىمى ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ «ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى شارت ۇيىمىنا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ 2021-2025 جىلدارعا ارنالعان اسكەري ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ جوسپارى تۋرالى» شەشىمى.

4. ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى شارت ۇيىمى ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ «ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى شارت ۇيىمىنا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ 2021-2025 جىلدارعا ارنالعان ەسىرتكىگە قارسى ستراتەگياسى تۋرالى» شەشىمى.

5. ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى شارت ۇيىمى ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ «ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى شارت ۇيىمى اياسىندا اسكەري ماقساتتا بىرلەسە ازىرلەنەتىن جانە وندىرىلەتىن ونىمدەردىڭ ءومىر بويى ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋدىڭ جانە وعان باقىلاۋ جاساۋدىڭ كەشەندى ءارى جۇيەلى تۇجىرىمداماسى تۋرالى» شەشىمى.

6. ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى شارت ۇيىمى ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ «ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى شارت ۇيىمىنا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ مەملەكەتتىك بيلىك ورگاندارىنا كادرلار دايارلاۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ جونىندەگى قوسىمشا شارالار تۋرالى» شەشىمى.

7. ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى شارت ۇيىمى ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ «ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى شارت ۇيىمىنىڭ بىتىمگەرلىك كۇشتەرىندەگى قىزمەتشىلەردى دايىنداۋ جونىندەگى بازالىق وقۋ-ادىستەمەلىك جۇمىستارىن ۇيىمداستىرۋ تۋرالى» شەشىمى.

8. ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى شارت ۇيىمى ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ «ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى شارت ۇيىمىنا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ بىتىمگەرلىك كونتينگەنتىنىڭ قۇرامى مەن ورنالاسۋى جونىندەگى حاتتاماسى تۋرالى» شەشىمى.

9. ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى شارت ۇيىمى ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ «ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى شارت ۇيىمىنىڭ حاتشىلىعىنداعى كۆوتالىق لاۋازىمداردى ءبولۋ تۋرالى» شەشىمى.

10. ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى شارت ۇيىمى ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ «ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى شارت ۇيىمىنىڭ 2019 جىلعا ارنالعان بيۋدجەتىنىڭ جۇمسالۋى جونىندەگى ەسەبى  تۋرالى» شەشىمى.

11. ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى شارت ۇيىمى ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ «ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى شارت ۇيىمىنىڭ 2021 جىلعا ارنالعان بيۋدجەتى تۋرالى» شەشىمى.

12. ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى شارت ۇيىمى ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ «ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى شارت ۇيىمىنىڭ ناگرادالارىمەن ماراپاتتاۋ تۋرالى» شەشىمى.

13. ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى شارت ۇيىمى ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ «ۇيىمعا توراعالىق ەتۋ، ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك قەڭەسىنىڭ كەزەكتى سەسسياسىنىڭ وتكىزىلۋ ۋاقىتى مەن ورنى تۋرالى» حاتتامالىق شەشىمى.

14.  ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى شارت ۇيىمىنىڭ اسكەرىن (ۇجىمدىق كۇشتەرىن) ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جانە مەديتسينالىق تۇرعىدان بىرلەسىپ قامتاماسىز ەتۋ تۋرالى كەلىسىم. (قۇجات ۇقشۇ ورگاندارى قاراپ، كەلىسىم بەرگەن سوڭ، سونداي-اق، حالىقارالىق شارتتارعا قول قويۋ ءۇشىن قاجەتتى مەملەكەتتىك ىشكى راسىمدەردەن كەيىن ۇقشۇ ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ مۇشەلەرىنە قول قويۋعا جىبەرىلەدى).

15. ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى شارت ۇيىمىنىڭ 2007 جىلعى 6 قازانداعى بىتىمگەرلىك ءىس-قيمىلدار تۋرالى كەلىسىمىنە وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى حاتتاما. (قۇجات حالىقارالىق شارتتارعا قول قويۋ ءۇشىن قاجەتتى مەملەكەتتىك ىشكى راسىمدەر اياقتالعاننان كەيىن ۇقشۇ ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ مۇشەلەرىنە قول قويۋعا جىبەرىلەدى).

سوڭعى جاڭالىقتار

الەم كۋبوگى وتەدى

سپورت • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار