ال قازىر بۇكىل الەمدە ىندەت قايتا قارقىن الىپ, ەكىنشى تولقىنىنىڭ قاۋپى ءتونىپ تۇرعاندا دۇنيەجۇزىلىك قاۋىمداستىق قىتايدىڭ تىنىس-تىرشىلىگىنە نازار اۋدارارى ءسوزسىز. وسى ورايدا ءبىز بەلورۋس زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى, ەكىنشى بەيجىڭ مەملەكەتتىك شەتەل تىلدەرى ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ مادەني بايلانىس زەرتتەۋ ينستيتۋتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى چجان حۋەيتسين حانىمدى سوزگە تارتقان ەدىك. ول ءوز ەلىندە COVID-19 ىندەتىمەن ەكىنشى تولقىنىنا قارسى قانداي ءىس-شارالار ءجۇرىپ جاتقانىنان ءبىرشاما حاباردار ەتتى.
چجان حۋەيتسين ىندەتتىڭ العاشقى تولقىنى تۋرالى ءسوز قوزعاعاندا ءوزى تۇراتىن بەيجىڭ قالاسىنىڭ مۋنيتسيپالدىق باسقارماسىنىڭ جوعارى دەڭگەيدەگى قىزمەتىن ەرەكشە اتاپ ءوتى. قىتاي استاناسى توتەنشە جاعدايدى ءبىر اي كولەمىندە توقتاتقان. قاپتاعان قالىڭ ەلى بولا تۇرا ىندەت جۇقتىرۋدىڭ جاڭا سالدارلارى 6 شىلدەدە پايدا بولا باستاعان. ال 20 شىلدەدە قاتەر دەڭگەيى قايتادان 2-دەن 3-دەڭگەيگە دەيىن تومەندەدى. سودان كەيىن بارىپ 20 ملن تۇرعىنى بار قالانىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگى ءبىر قالىپقا كەلگەن.
«حالىق دۇربەلەڭگە بوي الدىرماس ءۇشىن قالا اكىمشىلىگى اقپاراتتىڭ اشىقتىعىنا باسا ءمان بەردى. بيلىك باق-پەن تىعىز بايلانىستا بولدى. 24 قاڭتار مەن 23 شىلدە ارالىعىندا بەيجىڭدە 160 ءباسپاسوز كونفەرەنتسياسى ءوتتى. تۇرعىندار استانانىڭ حال-احۋالىنان حاباردار. سونىمەن قاتار اقپاراتتار الەۋمەتتىك جەلىلەر ارقىلى تارادى. بۇگىندە بۇل بيلىك پەن قوعام اراسىنداعى قارىم-قاتىناستاعى باستى اقپارات كوپىرى تارىزدەس. ءباسپاسوز كونفەرەنتسيالارىندا ناۋقاستاردىڭ اۋرۋ جۇقتىرىپ الۋ ۇدەرىسى, تۇرعىنداردى قاۋىپتەن ساقتاندىرۋ ءۇشىن ىندەتتىڭ الدىن الۋ باعىتىندا قابىلدانعان ءىس-شارالار مەن ونىڭ جاي-جاپسارى ەگجەي-تەگجەيلى باياندالىپ وتىردى. ال اۋرۋدىڭ ەكىنشى رەت پايدا بولۋ كەزەڭىندە بەيجىڭدە شەكتەۋلەر قايتادان كۇشەيدى: مەترو, تۇرعىن ءۇي كەشەندەرىنىڭ كىرەبەرىسىندە دەنە قىزۋى تەكسەرىلدى, باستاۋىش جانە ورتا مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ وقۋلارى توقتاتىلدى, كەيبىر قوعامدىق ورىندار جابىلدى. الايدا استانا حالقى ەشقانداي دۇربەلەڭگە سالىنبادى. ولار ۇكىمەتتىڭ ۇسىنىستارىنا قۇلاق ءتۇردى: تىعىز بايلانىس جاساۋ كەزىندە كەم دەگەندە اراقاشىقتىق ءبىر مەتر جانە ادامدار شوعىرلانعان جەرلەردە ءبارى قايتادان بەتپەردە تاقتى, ءتىپتى ۇيدەن ءجيى شىقپاۋعا تىرىستى. ادامدار توپتاسىپ, جاقىن تانىستار, دوستار بىرگە تۇستەنۋدى دوعاردى, ساۋىق كەشتەردى توقتاتتى», دەيدى چجان حۋەيتسين.
ونىڭ ايتۋىنشا, ىندەتتى ءىرى قالادا تەجەۋ ءۇشىن بەيجىڭ تاجىربيەسى ۇلگى بولا الادى. بىرىنشىدەن, بەيجىڭدە اۋرۋدىڭ ەكىنشى رەت تارالۋىنا مۋنيتسيپالدىق باسقارمانىڭ قانشالىقتى دايىن ەكەنىن ايقىندادى. بيلىك ءاردايىم ىندەتتىڭ جاڭادان تارالۋىنا ەڭ جوعارى دەڭگەيدەگى دايىندىق ساتىسىندا بولدى, ەشبىر جاعدايدا بوساڭسىمادى.
ەكىنشىدەن, ىندەتتى تەجەۋدە قابىلدانعان الدىن الۋ شارالارى مەن تەتىكتەر عىلىمي زەرتتەۋلەر ناتيجەسىنە نەگىزدەلدى. اۋرۋدىڭ قايتالانعانى تۋرالى اقپارات پايدا بولىسىمەن, كوپشىلىك تج دەڭگەيى قالانىڭ بارلىق اۋماعىندا ورنايدى دەگەن ويدا بولدى. الايدا بيلىك بۇل جولى اسىقپادى ءارى باسقا جولداردى قاراستىردى. شۇعىل ەپيدەميالىق تەكسەرىس 22 ساعات ىشىندە ناقتى جۇقتىرۋ ورىنداردى انىقتاۋ مۇمكىندىگىن تۋعىزدى. اسىرەسە كوپتەگەن مالىمەت كومەگىمەن جۇقتىرۋ ىقتيمالدى جاعدايلار انىقتالدى. ناتيجەسىندە, ءتيىستى ارەكەت ەتۋ شارالارى قاڭتار ايىنداعى جاعداي ءتارىزدى جاپپاي قالا بويىنشا ەمەس, تەك جۇقتىرۋ جاعدايلارى انىقتالعان اۋداندارعا عانا قولدانىلدى.
ۇشىنشىدەن, كەڭ اۋقىمدى تەستىلەۋ جۇرگىزىلدى. 3 شىلدەگە دەيىن ون ملن-نان اسا تۇرعىن نۋكلەين قىشقىلدارى امپليفيكاتسيا تەستىسىنەن اقىسىز تەگىن ءوتتى. بۇل جۇقتىرعان ناۋقاستاردى جىلدام انىقتاۋمەن قاتار, توتەنشە جاعدايدا دۇربەلەڭگە سالىنباۋىنا كوپتەپ كومەگىن تيگىزدى.
تورتىنشىدەن, جەدەل تەلەفون جەلىسى مەكەمە باسشىلارى مەن قالا تۇرعىندارىن جاقىنداتتى. ادامدار ىندەتكە بايلانىستى كەز كەلگەن ماسەلەلەرى مەن قيىندىقتارى, قانداي دا ءبىر تۇرمىستىق جاعدايلار بويىنشا دا قوڭىراۋ شالدى. تەك قانا 15-21 ماۋسىم ارالىعىندا 70 400 قوڭىراۋ, ال 22-28 ماۋسىم ارالىعىندا قوڭىراۋ سانى 101 161 ەسەگە ءوستى. بارلىق سۇراققا جاۋاپ بەرىلدى, بۇل استانا ءومىرىنىڭ تۇراقتالۋىن قامتاماسىز ەتتى.
ىندەتتى تەجەۋدە قابىلدانعان الدىن الۋ شارالارى مەن تەتىكتەر بەيجىڭدە ءوز ناتيجەسىن بەردى. ءدال قازىر قالا ءومىرى ارناسىنا ءتۇستى. ۇكىمەت ەكونوميكانى قالىپقا كەلتىرۋ ءۇشىن ماڭىزدى ءىس-شارالار قابىلدادى. بۇل قالا ىندەتتىڭ جاڭادان تارالۋىن جەڭدى, ءارى COVID-19 كۇرەسۋدە سالماقتى تاجىريبە جيناقتادى.
الماتى
