تەاتر • 09 قاراشا، 2020

شامشىگە ارنالعان پرەمەرا

77 رەت كورسەتىلدى

جاقىندا 86-ماۋسىمىنىڭ شىمىلدىعىن تۇرگەن الماتى مەملەكەتتىك قۋىرشاق تەاترى العاشقى پرەمەراسىن بەل­­گىلى كومپوزيتور، قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى ءشامشى قال­داياقوۆتىڭ 90 جىلدىعىنا ارناپ، ءان ەركەسىنىڭ مەرەيتويىنا ەرەكشە تارتۋ جاسادى. جەتى اي بۇرىن كارانتينگە جابىلسا دا، جاس كورەرمەنىمەن بايلانىسىن ۇزبەي، ونلاين فورماتتا جۇمىس ىستەگەن قۋىرشاق تەاترىنىڭ ء«ومىر-وزەن» اتتى بۇل قويىلىمى ءبىر ساعاتقا جۋىق ءان پاديشاسىنىڭ سىرلى اۋەنىمەن سۋسىنداتىپ، ۇلتتىق ەسترادا ونەرىنە جاڭالىق اكەلگەن وتكەن جىلدارعا ساپار شەككىزىپ، ساحنا ارقىلى ساياحات جاساتتى.

قويىلىم ەڭ الدىمەن كورەر­مەن­دەردىڭ وزىنە ءشامشى اندەرىن ورىنداتۋدان باستالدى. ال ءدۇيىم قازاق دالاسىندا، اسىرەسە ەرەسەك، ەگدە قاۋىمنىڭ اراسىندا ءشامشىنىڭ ءانىن شىرقامايتىن، قۇلاققا سىڭگەن تانىس اۋەن ەستىل­گەندە، توسىرقاپ تۇرىپ قالاتىن ادام بار ما، ءسىرا؟ سەزىم قىلىن شەرتىپ، جۇرەكتى ءلۇپىل قاققىزا­تىن ساعىنىشقا تولى ليريكالىق ان­دەردىڭ ءبىر-ءبىر شۋماعىن ءار كو­رەرمەن جۇرگىزۋشى ارتىسپەن بىر­گە شابىتتانا شىرقاپ، شالقىعان كوڭىل تەك شىمىلدىق اشىل­عاندا عانا سابىر تاۋىپ، با­سىلعانداي بولدى. «اق بانتيك»، «قايىقتا»، «انا تۋرالى جىر»، «ارىس جاعاسىندا»، «كەشىكپەي كەلەم دەپ ەڭ»، ء«ومىر-وزەن» – كومپوزيتوردىڭ قاي ءانىنىڭ دە كوم­پوزيتسيالىق قۇرىلىمى، تا­قى­رىبى ساحنالىق قويىلىمعا ءوز-وزىنەن سۇرانىپ تۇرعانداي. رەجيسسەر ەركەبۇلان قابدىل ءشام­شىنىڭ حالىق اراسىنا كەڭ تا­راعان اندەرىنىڭ مازمۇنىن ءبىر ارناعا توعىستىرىپ، قوس عا­شىق­تىڭ ماحاببات حيكاياسىنا نەگىزدەگەن. ال سپەكتاكلدىڭ سۋ­رەتشىسى – التىناي ءجۇسىپالى.

1

قۋىرشاق تەاترىنىڭ اياداي زا­لى ءاپ-ساتتە ءان پاديشاسىنىڭ ادەمى الەمىنە اينالىپ شىعا كەل­دى. رەجيسسەر ە.قابدىلدىڭ جاس كورەرمەنگە ءشامشى اندەرىنىڭ ومىر­­­شەڭدىگىن، تالانت تابيعاتى­نا جا­­سىرىنعان سىردى تۇسىندىرگىسى كەل­گەنىن، كومپوزيتور اندەرىن نا­سي­حاتتاۋدى ماقسات تۇتقانىن اڭ­عارماۋ مۇمكىن ەمەس. قازاق ونە­رىنىڭ تۇتاس ءبىر ءداۋىرىن ور­كەندەتۋ­گە ايىرىقشا ۇلەسىن قوس­قان ءان سەركەسىنىڭ مۋزىكالىق مۇراسى بۇگىنگى جاس بالالارعا جات بولماي، كەرىسىنشە، جۇرەگىنەن ورىن تاۋىپ جاقىنداي ءتۇسۋى ءۇشىن ساحنالىق تا­سىلدەردى كەڭىنەن پاي­دالانعان. ءان تابيعاتىنا ساي، وبرازعا لايىق، وتە ءساندى تىگىلگەن قۋىرشاقتاردىڭ قاتىسۋىمەن ورىندالاتىن ءاربىر ءان جاندى اسەر تۋعىزادى. ۇلتتىق قۇنارى باسىم، ءان وزەگىنەن ۇشىپ شىق­قان اناعا، دوسقا، تۋعان جەرگە دە­گەن سۇيىسپەنشىلىك، مەيىرىم، سىي­­لاستىق، ىزگىلىك سەزىمى بالا بو­­­يىندا جاڭادان قالىپتاسىپ كە­لە جاتقان ادامگەرشىلىك قاسيەت­تەر­مەن ۇشتاسىپ، وتانشىل ازامات بولىپ ءومىر سۇرۋگە جەتە­لەي­تىنى ءسوزسىز. «ەڭ باستى ماقسا­تى­مىز – ءشام­شى اندەرىن وسكەلەڭ ۇر­پاق­قا ناسيحاتتاپ، ۇلتتىق قۇندى­لىق­تاردى دارىپتەۋ. ءتول ونەرىن تانىپ وسكەن بالانىڭ كەلەشەكتە ءوز ەلى مەن جەرىنە دەگەن ماحابباتى مول بولادى»، دەيدى ەركەبۇلان قابدىل.

بالالارعا ءشامشى قالداياقوۆ­تىڭ اندەرىن تانىستىرۋ قويى­لىمى ساحناداعى ءساتتى قادامنىڭ ءبىرى. سپەكتاكلدە مادەنيەت سالا­سىنىڭ ۇزدىگى ماقسات كا­ما­لوۆ جانە «ساحناگەر» ۇلت­تىق تەاتر بايقاۋى ء«ۇمىت» نومي­نا­تسياسىنىڭ يەگەرى اراي ساقتا­عا­نوۆا ەكى جاستىڭ ماحابباتى لي­نياسىندا ويناسا، ارايلىم با­يىر­بەكوۆا، رۋسلان ءابۋ، شوقان قۇل­نازاروۆ، باقىتجان كايۋوۆ، اسەم چايالكانوۆا، سالتانات تو­رە­باي، عالىم امانگەلدى ۇلى، گۇل­بارشىن ءونىمباي سىندى جاس ار­تىستەر جارتى عاسىر بويى قالا­نى دا، دالانى دا تەربەتىپ كەلە جات­قان اسەم اندەردى تامىلجىتا ورىندادى.

1

ايتا كەتكەن ءجون، قۋىرشاق تەات­رى بۇعان دەيىن اقىن مۇقاعالي ماقاتاەۆتىڭ شىعارماشىلىعىن ارقاۋ ەتكەن «مەن دەپ ويلا...» ات­تى قويىلىمدى ساحنالاعان. قا­زاقتىڭ تاعى ءبىر ونەر يەسى ءشامشى قالداياقوۆقا ارنالعان كەزەكتى قويىلىم – وسى تۋىندىنىڭ زاڭ­دى جالعاسى.

 

الماتى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

9 سۋ قويماسى سالىنادى

ەكولوگيا • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار