قۇنانباي قولىن قويىپ, تاڭباسىن سالعان قۇجات ەلىمىزدىڭ مەملەكەتتىك مۇراجايىندا ساقتالعان. مەن – وسى بوزانبايدىڭ بەسىنشى تارماعىمىن. بوزانبايدا سەگىز ۇل بولعان. اتاپ ايتقاندا, ساتي, ماتىعۇل, ۋاقباي, ءبىتىمباي, بىتكەنباي, كەنجەعۇل, شۇلەمباي, مىرزاحان. ءبىز بوزانبايدىڭ ۇلكەن ۇلى ساتيدان تارايمىز. ياعني ساتيدان – كۇلەنباي, كۇلەنبايدان – ابدوللا, ودان – احمەتشارىپ, ال احمەتشارىپتەن – سوۆەتقالي بولىپ جالعاسادى. بوزانبايدىڭ بايبىشەسى – جەكەن (ەلدىڭ قويعان ەسىمى – شۇعا). اباي اقىن ءوز كەزىندەگى قاراكەسەك جانىسبايدىڭ بار بالالارىن بىلگەن, دوس-جار, دامدەس بولعان ەكەن. بۇعان دالەل – ءارحام ىسقاق ۇلىنىڭ ۇلى اتاسى تۋرالى ەستەلىگىندە قوڭىر كوكشەگە بولىس بولعاندا ابايدىڭ جولداس ەتىپ ارالاسقان كىسىلەرى قاتارىندا شۇلەمباي, مىرزاحان مەن كۇلەنبايدى اتايدى. ءيا, كۇلەنبايدىڭ ەسىمى ابايدىڭ ەرتەدەگى قازاقتاعى اتقامىنەر ەل بيلەۋشىلەرىنىڭ كەلبەتىن, بەينەلەرىن بەرەتىن اتاقتى ولەڭى «اسسالاۋماعالەيكۋم, بولىس, مال-جان امان با؟ كۇلەنبايعا» دەگەن اتاۋمەن شىققان. اباي مەن كۇلەنباي قۇرداس دوس, دامدەس, وتە جاقىن ارالاس-قۇرالاس جۇرگەن. ول كەزدە كۇلەنباي – مۇقىر جەرىندە بولىس. ۇلى حاكىمگە قاستىق جاسالعاندا, كۇلەنباي, نۇرىمباي (ساتي بالاسى) جانە مىرزاحان ابايدىڭ قاسىنان تابىلعان. بۇل ۋاقيعا رەسەي پاتشاسىنا دەيىن جەتكەن. رەسەي پاتشاسى ابايدىڭ اقىندىعىمەن تانىس ەكەن دە, دەرەۋ ومبى گەنەرال-گۋبەرناتورىنا نۇسقاۋ بەرگەن. «قىرعىزدا يبراحيم قۇنانباەۆ بار ەكەن. پۋشكين, لەرمونتوۆ ولەڭدەرىن اۋدارعان. وعان قول كوتەرگەن كىم؟» دەگەن ءمان-مازمۇندا. پريستاۆ ابايعا كەلىپ ءمان-جايدى سۇراعاندا, اباي ءوز قولىمەن تولتىرعان حاتتامادا ءوزىن ەشكىم ساباماعانىن, قامشى كۇلەنبايعا باعىتتالعانىن, سەبەبى ول كىسىنىڭ بولىس بولعاندىعى ەكەنىن جازعان. ال نەگىزىندە ابايعا باعىتتالعان قامشىعا كۇلەنباي ءوز ارقاسىن توسقان. اباي مەن كۇلەنبايدىڭ دوستىعى ەرەكشە بولعانى سونشا, كۇلەنبايدىڭ ۇلى ابدوللاعا قۇدا ءتۇسىپ, ۇيلەندىرگەن اباي بولاتىن. حاكىم نايمان ەلىندە 40 جىل بولىس بولعان سەرىكباي قاجىمەن جولداس, دامدەس, پىكىرلەس ادامدار ەكەن. ءبىر جيىندا اباي: «سەكە! مىنا كۇلەنبايدىڭ مومىن ۇلىنا ءبىر قىزىڭدى بەرسەڭ قايتەدى؟» دەپ قۇدالىققا باستاماشى بولادى. سەرىكباي قاجى ابايدىڭ ءسوزىن جەرگە تاستاماي, ءبىر قىزى – مەنىڭ تۋعان اپام قايشانى كۇلەنباي اۋىلىنا كەلىن قىلىپ تۇسىرگەن.
«اباي جولى» رومان-ەپوپەياسىنداعى ابايدىڭ سۇيىكتى جارى ايگەرىم (شىن اتى – شۇكىمان) – اكەمنىڭ تۋعان قارىنداسى ماكەندى العان مولداش جەزدەمنىڭ تۋعان اپكەسى. ماكەن اپام بۇل ومىردەن 90 جاسقا كەلىپ, قايتقان. «شۇكىمان اپامدى تالاي كوردىم, وتە اجارلى, ەرەكشە ءوڭدى, اقىلدى كىسى ەدى» دەپ ايتىپ وتىرعانىن ءوز اۋزىنان تالاي ەستىدىم.
ەندى بوزانباي ۇرپاعىمەن ۇلى ابايدىڭ ارالاسۋى جونىندە ناقتى دەرەكتەردى ايتا كەتەيىن. 1872 جىلى بوزانباي مارقۇم بولعان بايبىشەسى جەكەنگە (شۇعاعا) توبىقتى رۋىن جيناپ ۇلكەن اس بەرگەن. استى اباي باسقارىپتى, 40-50 شاقىرىمدىق ات بايگەسى ءساتتى وتكەن. بايگەدەن ناعاشىسى جانىس بالالارىنىڭ قوسقان اتى ءبىرىنشى, بوزانبايدىڭ ءوزى قوسقان «كوكتىرنا» اتى ەكىنشى كەلگەن. سوندا اباي ك ۇلىپ, «ناعاشىسى جيەن بولمايتىنىن كوكتىرنا دا بىلگەن عوي» دەپتى. اس وتكەن سوڭ اباي بوزەكەڭنىڭ داستارقانىنان ءدام الىپ وتىرىپ: «باي! بايبىشەڭىزدىڭ ارۋاعى كوتەرىلىپ, ءبىر اۋناپ جاتقان شىعار. ءبارى ءجون بولعانىمەن ءسىز ءبىر نارسەنى ەسكەرمەي ءجۇر ەكەنسىز. ماعان بۇل جەردە سۋ تاپشىلىعى سەزىلدى. تاۋەكەل دەپ انا توبەنىڭ ءۇستى مەن مىنا بەتكەيىنەن ەكى-ءۇش قۇدىق قازدىرساڭىز قايتەدى؟» دەپتى.
بوزەكەڭ دەرەۋ اباي نۇسقاعان جەردەن اراسى 50-60 مەتر بولاتىن ءۇش قۇدىق قازدىرعان. سول قۇدىقتاردىڭ سۋى ءبىر سارقىلىپ كورمەگەن. جۇرت ونى «بوزانبايدىڭ تاستىقۇدىعى» اتاپ كەتىپ, ابايدىڭ سول جەردە سۋ تۇندىگى بار ەكەنىن قالاي بىلگەنىن كەيىن دە تاڭعالىپ تالاي ايتىپ ءجۇرىپتى.
بوزانبايدىڭ قارا شاڭىراعىنا شۇلەمباي يە بولىپ قالعان. شۇلەمبايدان جالعىز ۇل – ءازىمحان, ال ءازىمحاننان ءۇش ۇل تۋعان. ءبىر جىلدا شۇلەمباي, ءازىمحان, ءازىمحاننىڭ ەكى ۇلى بار, ءبارى بىردەي قايتىس بولادى. قاراشاڭىراققا يە بولىپ, بەس جاسار بالتاباي قالعان. دالانىڭ امەڭگەرلىك زاڭىمەن جەسىر تالاسى باستالادى. سوندا اباي بوزانبايدىڭ جەتى ۇلىن الدىنا شاقىرىپ بيلىك ايتقان ەكەن.
«بوزانبايدىڭ ورنى جاۋعا – ات, اشقا اس بولعان. بولگەندى كىم شىعاردى, ول ورىن بولىنبەيدى. كىم بولەدى؟ بايدىڭ جەتى ۇلى جەتىم بالانى تاربيەلەڭدەر! جاس ءوسىپ, جارلى بايىماي ما؟ جەتەۋىڭ سول ءۇيدىڭ داۋلەتىمەن جەتى قاتىن ال! ءبىرىنشى, ۋاقبايدان ءسادىحان ءازىمحاننىڭ بايبىشەسى ءباتيبالانىڭ قولىنا كىر. مالىنا, شارۋاسىنا باس-كوز بول. ءوزىم سىرتتان باعىپ وتىرامىن. ەكىنشى, ساتي, سەن شۇلەمبايدىڭ كىشى ايەلى انالىقتى ال. ءۇشىنشى, كەنجەقۇلدىڭ التىنحانى, سەن ءازىمحاننىڭ توقالى كۇلەسىندى ەنشىسىمەن ال. ءتورتىنشى, ماتىعۇلدان – ەركەباي, بەسىنشى, ءبىتىمبايدان – شىنعاي, التىنشى ءبىتىمباي, جەتىنشى مىرزاحاننىڭ ۇلكەن ۇلى اقىلتاي, وسى سوڭعى تورتەۋىڭ قالاعان جەرلەرىڭە قۇدا ءتۇسىپ, ۇلكەن شاڭىراق مالىنان قالىڭمالىن تولەپ, قاتىن الىڭدار» دەپتى.
سول كەزدە ۇلكەن ۇيدە 1300 جىلقى, 2 مىڭنان استام قوي بار ەكەن. ابايدىڭ ءبىتىمىن بارلىق تۋىستار قابىل الىپ, بولىنۋگە بەت العان بوزانباي ۇرپاقتارى قايتا تابىسقان. مىرزاحان اعايىندارىمەن رەنجىسىپ, ناعاشىلارى جەتىسۋعا كوشپەكشى بولادى. كوشپەس بۇرىن ۇلكەن ۇلى اقىلتايدى ەرتىپ, ابايمەن قوشتاسۋعا كەلەدى. ءمان-جايدى ابايعا باياندايدى. كوپكە دەيىن قوناعىنا قاراپ وتىرعان اباي: «مىرزاحان, سەن جەتىسۋعا كوشپە! ءوزىڭ بىلەتىن اقشاتاۋداعى باقالى بۇلاقتان قورا سال, سول سەنىڭ قۇتتى قونىسىڭ بولار. وسىدان بارىسىمەن «باقالى بۇلاقتان مىرزاحان كىرپىش قۇيعىزىپ جاتىر» دەگەندى ەستيتىن بولايىن. ەكى جىلعا شىداساڭ, مىنا اقىلتايىڭ اتقا مىنەر. اقىلتاي اتقا مىنگەن سوڭ كەرەي-نايمان جاۋى اقبايتالدان اسار دەيمىسىڭ. توقتا, وسى بايلاۋىما!», دەپ مىرزاحانعا قادالا قارايدى. مىرزاحان ساسىپ قالىپ: «كىرپىش وڭاي عوي, توبەسىن قايتەم؟» دەپتى. «توبەسىنە قام جەمە, ول مەنىڭ موينىمدا. ۋادە سول بولسىن», دەپ ىرزا قىلىپ شىعارىپ سالىپتى. مىرزاحان كەلە سالا, باقالى بۇلاقتان كىرپىش قۇيعىزادى. قورا تۇرمىسىن ءۇش كۇندە كوتەرىپ, «توبەسىن قايتەم» دەپ ىشتەي ۋايىمداپ جاتىپ قالسا, ەرتەڭىندە تۇستە باقالى بۇلاق ءۇستىن سىرعاۋىل ارتقان تۇيە كەرۋەنى باسىپ كەتىپتى. سويتسە, اباي كوكتەمدە كوكسالا وزەنىنىڭ بويىنان اعاش قيعىزىپ, قابىقتاپ, قورا قابىرعاسىنىڭ قالاپ بولۋىن توسقان ەكەن. «اسىلىم اباي عوي, مەنى تۋعان جەرىمدە قالدىرىپ, وركەن جايدىرعان!» دەيدى ول.
ۇلى ابايدىڭ اقىلتاي جونىندەگى بولجامى تۋرا كەلىپ, كەزىندە ەلىن جاۋدان قورعاعان باتىر, جاۋىرىنى جەرگە تيمەگەن بالۋان, مەرگەن, جوققا قايىرىمدىلىعى, سەرى ءجۇرىسى, جاۋدان قايتپاس جۇرەكتىلىگى ەل اۋزىندا اڭىزعا اينالعان. 1928 جىلى قازاقستانداعى كولحوزداستىرۋ كەزىندە كەڭەس وكىمەتىنىڭ ساياساتىنا قارسى شىققان. سول كەزدە قازاقتىڭ بىرلىگىن, تاۋەلسىزدىگىن ويلاعان ەر ازاماتتارى – بالتاقاي مەن اقىلتايدى نكۆد جەندەتتەرى ۇستاپ, سەمەي تۇرمەسىنە قامايدى. 1930 جىلى سەمەيدە كوپپەن بىرگە اتىلعان, اتىلعانداردىڭ ىشىندە اباي بالاسى مەكايىل بولعان. اقىلتايدان تۋعان بەس ۇل – ءاشىرتاي, قۇرمانتاي, ءبىرتاي, قايىرتاي, قۋانتاي وتباسىلارىمەن باي تۇقىمى رەتىندە قۋدالانىپ, اكەسىن نكۆد ۇستاپ اكەتكەندە, جەدەل تۇردە قىتاي اسقان. سودان امان-ەسەن 1955 جىلى ەلگە ورالدى. ءبىرتاي, قايىرتاي 50 جىلداي اياگوز اۋدانىنىڭ مىڭبۇلاق كەڭشارىندا ءبىرى قاراپايىم شارۋا, ەكىنشىسى مۇعالىم بولىپ ەڭبەك ەتتى. قۋانتاي بوزانباي اۋلەتىندە ءبىرىنشى تاۋ-كەن ينستيتۋتىن بىتىرگەن ينجەنەر بولدى. 50 جىلداي اقمولاداعى ستەپنوگور قالاشىعىندا ۋران كەنىندە باسشىلىق قىزمەتتە ىستەدى. 1992 جىلى بوزانباي ۇرپاقتارى جينالىپ, اتامىزدىڭ تۋعانىنا 200 جىل تولۋىنا وراي ۇلكەن اس بەردىك. اباي اۋدانىنداعى كوكباي كەڭشارىندا ءوتتى. سول ماڭايدا بوزانبايدىڭ بەيىتى بار. بۇل اس اباي اۋدانىندا ءبىرىنشى وتكەن شارا, رۋحاني جاڭعىرتۋدىڭ باستاماسى بولدى. ون ءتورت كيىز ءۇي تىگىلدى. قۇران باعىشتالدى, قازاقتىڭ كونەگە كومىلگەن اتا-ءداستۇرى تۇگەلدەي قامتىلدى. اسقا جاسى توقساننان اسقان اقساقال, ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆقا العاش باتا بەرگەن شاكەر اقىن قاتىستى. قۇرمەتتى سىي-سىياپاتقا يە بولدى. جيىرما بەس شاقىرىمدىق ات بايگەسىنە 45 ات قاتىستى, سونىڭ ىشىندە شۇبارتاۋ, جارما, تاسكەسكەن اۋداندارىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىلارىنىڭ اتتارى بىرگە شاپتى. ءبىرىنشى بولىپ مەن اياگوزدەن الىپ بارعان بوزانبايدىڭ ۇلكەن ۇلى ساتي, كۇلەنباي ۇرپاقتارىنىڭ اتى, ەكىنشى ۋاقباي, بۋراحان قاجىنىڭ ۇرپاقتارى قوسقان ات, ءۇشىنشى مىرزاحان, اقىلتاي ۇرپاقتارى قوسقان اتتار كومبەگە كەلدى. بەينەبىر اتا ارۋاعىن سەزگەندەي... كەزىندە ءبىر نەمەرەسى – بولىس, ءبىر نەمەرەسى – قاجى بولسا, ءبىر نەمەرەسى قازاقتىڭ ەركىندىگىن قورعاعان. قالعان بالالارى قاراپايىم شارۋا ادامدارى بولدى. اتا باسىنا ءۇش ءمارمار تاستان بەلگى قويىلدى. كامپەسكە كەزىندە بوزانباي ۇرپاقتارىنان جەتى ادام اتىلىپ, وتىز جەتى ادام سوتتالعان. ۇلى ابايدىڭ «قايران ءسوزىم قور بولدى-اۋ, توبىقتىنىڭ ەزىنە» دەگەن ولەڭ جولدارى ءدال كەلگەندەي. شولاق بەلسەندىلەر ءبىرىن-ءبىرى كورە الماي, قىزعانشاقتىقپەن جاقسىلارىن كورسەتكەن. سوندىقتان ءبىر ءمارمار تاسقا ەپيگراف رەتىندە بىلاي دەپ جازدىق: ء«اي, اعايىن, بولماسىن ارامىزدا الاۋىزدىق, سول الاۋىزدىقتان كوردىك قوي جانتۇرشىگەرلىك جاۋىزدىق». ۇلى ابايدىڭ ۇرپاقتارىن سول جاۋىزدىق, كورەالماۋشىلىق, قىزعانشاقتىق قۇرتىپ جىبەردى. اتام كۇلەنبايدى دا بولىستىققا تالاسىپ جيىن بولعاندا, جاناعايىندارى ۇزەڭگىسىنە ۋ جاعىپ جىبەرىپ, ۇيگە ازەر جەتىپ جان تاپسىرعان. مەنىڭشە, قازاقتىڭ جاۋى ىشتە, سىرتتان جاۋ كەلمەيدى. ۇلى اباي بۇكىل قازاق حالقىنىڭ – قىدىرى, اسىرەسە, ءبىزدىڭ اتا-تەگىمىزگە نۇرىن شاشقان شاپاعاتشى. بۇگىندە بوزانباي ۇرپاقتارى 300-دەن اسا شاڭىراقتى قۇراپ وتىر.
ۇلى ابايدىڭ ىقىلاسى تۇسكەن ادامداردىڭ ۇرپاقتارى قۇلاشتارىن كەڭ جايىپ, قازاقستاندى كوركەيتۋگە ۇلكەن ۇلەس قوسقان. جوعارىدا ايتىپ وتكەن نايمان سەرىكباي قاجىنىڭ شوبەرەلەرى – قامال قادىرجان ۇلى, كاكىم سماعۇل سوپى ۇلى 1932 جىلى ماسكەۋدىڭ ءتۇستى مەتالل ينستيتۋتىن ءبىتىردى. كسرو-نىڭ قۇرمەتتى كەنشىسى اتانعان, مينيستر, ءمينيستردىڭ ورىنباسارى قىزمەتىنە دەيىن كوتەرىلگەن قامال قادىرجان ۇلى – قازاقتىڭ ارداقتى دا اتاقتى پەرزەنتى دىنمۇحاممەد قوناەۆتىڭ تۋعان جەزدەسى, قوناەۆتىڭ ءوسىپ-وركەندەۋىنە ۇلكەن ۇلەس قوسقان ادام. وسى ەستەلىكتى جازىپ وتىرعاندا, اتامنان ەستىگەن ءبىر جايلار ەسىمە ءتۇستى. كەزىندە سەمەي ويازى سول توڭىرەكتەگى حالىقتى جيناپ, ۇلكەن مەرەكە وتكىزەدى ەكەن. ءبىر وتىرىستا ورىس ۇلىقتارىنان مادەنيەت جونىندە ۇلكەن اڭگىمە تۋىندايدى: «قازاقتار كەڭ شاپان, ساپتاما ەتىك, باستارىندا تىماق, قىسى-جازى كيىز ۇيدە, تازالىقتى بىلمەيدى» دەيدى. ويازدىڭ جانىندا وتىرعان اباي: «شاقىرتىڭىز, ون ادامدى مىنا داستارقان باسىنا. مەن دە ون قازاقتى شاقىرايىن», دەيدى. ۇلىقتاردىڭ داستارقانى جامان بولمايدى عوي, ورىس شالدارى داستارقان باسىنا كەلە, تاماققا باس قويىپتى. قازاق اقساقالدارى داستارقان باسىنا كەلگەندە «ال, تاماق الىڭىزدار» دەگەندە ءبارى ورنىنان تۇرىپ كەتىپ, قولدارىن جۋىپ-شايىپ كەلىپ ءدام العان. سوندا اباي ويازعا: «تازالىق قولدان باستالادى. سىزدەردىڭ اقساقالدارىڭىز مىنا جيىندا ءجۇرىپ, كىممەن امانداسپادى, نە ۇستامادى, ولار كەلە تاماققا جارماستى. بىزدە قازاقتار قاي ۋاقىتتا بولسىن, قولدارىن جۋماي داستارقاننان ءدام المايدى. مادەنيەتتىڭ باستى شارتى وسىدان باستالادى» دەپ ۇلىقتاردىڭ اۋزىنا قۇم قۇيعان ەكەن.
بۇگىندە بوزانبايدىڭ جەتى ۇلىنان ۇرپاق بار. تەك شۇلەمباي, بالتاقاي ۇرپاقتارىنان ەركەك كىندىكتەن ەشكىم قالمادى. بالتاقاي قىزى تۇرسىنقايشا 1906 جىلى تۋعان, 90 جاستان اسىپ اباي جەرىندە قايتىس بولدى. ول كىسىنىڭ ءومىر جولى ەرەكشە. 1928 جىلدان باستاپ قۋعىنعا ۇشىراعان – سەمەي, بىشكەك, نوعايسىبىر, ۋلان-ۋدە, ۆلاديۆوستوك تۇرمەلەرىندە بولعان. وزىنەن بالا بولمادى, العاشقى قۇرساق كوتەرگەنىندە تۇرمەگە اكەتەردە بەلسەندىلەردىڭ ۇرىپ-سوققانىنان تۇسىك تاستاعان تۇرسىنقايشا اپام وتە دارىندى بولدى. تۇرمەدە ءجۇرىپ ورىس, اعىلشىن تىلدەرىن جاقسى مەڭگەرگەن. العاش ىزدەپ بارعانىمدا, «اپا, قالىڭىز قالاي؟» دەگەندە: «وي, قالقام, سەن احمەتشارىپتىڭ بالاسىسىڭ با؟ داۋىسىڭ تۋرا احمەتشارىپتەن اينىمايدى», دەپ مەنى ءبىرىنشى رەت كورىپ تۇرسا دا باس سالعان. سەبەبى ەكەۋى تۇيدەي قۇرداس, جاس كەزدەرىندە بىرگە وسكەن.
مەن بۇل ەستەلىكتى 80 جاسقا كەلگەنىمدە جازىپ وتىرمىن. ءبىز 10 اعايىندىمىز. ءوزىمنىڭ 5 بالام, 14 نەمەرەم, 2 شوبەرەم بار. جان جارىم قازيما ەكەۋمىز 54 جىلداي قاتار ءومىر كەشىپ كەلەمىز. بوزانباي ۇرپاعىن جيناپ, اس بەرگىزگەن, ۇيىمداستىرعان مەن ەدىم. سەبەبى سەگىز ۇلدىڭ دا ۇرپاقتارىن وتە جاقسى بىلەتىنمىن, جاقسى قارىم-قاتىناستا بولدىم. بۇل ەستەلىكتى ءاشىرتاي, قۇرمانتاي, مۇحتار, احمەتشارىپ, اپالارىم ماكەن, تۇرسىنقايشا, ناعاشىم قابجان اتا-اپالارىمنىڭ ءوز اۋىزدارىنان ەستىگەنمىن. «جاڭىلمايتىن جاق بولماس» دەگەن, ازدى-كوپتى كەمشىلىگى بولسا تۇسىنىستىكپەن قاراڭىزدار.
ماماندىعىم – ينجەنەر. وسى نۇر-سۇلتانداعى العاشقى جوعارعى وقۋ ورنى – اگروتەحنيكالىق ينستيتۋتتىڭ ءبىرىنشى تۇلەگىمىن. ۇلى ابايدىڭ قاسيەتى شىعار, 1995 جىلى ابايدىڭ 150 جىلدىعىن تويلاعاندا, تامىز ايىندا باسقا جەرلەر سارعايىپ كەتكەندە, توي جەرى كوكمايسا بولىپ قۇلپىرىپ تۇردى. ۇلى حاكىمنىڭ ارۋاعىنا بوزانبايدىڭ بارلىق ۇرپاعى باس يەمىز. جاتقان جەرى جايلى بولىپ, توپىراعى جەڭىل بولسىن! اباي ەسىمى دۇنيە جۇزىنە قالىقتاي بەرسىن دەيمىن.
سوۆەتقالي احمەتشارىپ ۇلى,
كۇلەنباي مەن سەرىكباي قاجى شوبەرەسى, زەينەتكەر
نۇر-سۇلتان
