ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى گاز جانە مۇناي-گاز حيمياسى دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى زياش قياقباەۆتىڭ ايتۋىنشا, ۆەدومستۆو اي سايىن ىشكى نارىققا تاراتىلاتىن سۇيىتىلعان گازدىڭ جوسپارىن بەكىتەدى. رەسپۋبليكا بويىنشا جەتكىزۋ جۇمىستارى 9 زاۋىتقا جۇكتەلگەن.
– ەلىمىزدە سۇيىتىلعان گازعا بەلگىلەنگەن شەكتى كوتەرمە باعا بار. بۇگىندە ول قوسىمشا قۇن سالىعىن قوسا ەسەپتەگەندە تونناسىنا 43 345 تەڭگەنى قۇرايدى. اتالعان باعا كورشى ەلدەردەگى ەكسپورتتىق جانە كوتەرمە باعالاردان كوپ تومەن. ماسەلەن, رەسەيدىڭ شەكارالاس وڭىرلەرىندە سۇيىتىلعان گازدىڭ ءبىر تونناسى 164 100 تەڭگەگە ساتىلادى. ال تاجىكستاندا 182 750 تەڭگەگە تەڭ, – دەدى ز.قياقباەۆ ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە وتكەن بريفينگتە.
باعاداعى مۇنداي ايىرماشىلىق ءوز كەزەگىندە ىشكى نارىقتاعى جەتىسپەۋشىلىكتىڭ تۋىنداۋىنا جانە «كولەڭكەلى ەكسپورتقا» جول اشۋى مۇمكىن. ءسويتىپ ىشكى نارىقتا دەفيتسيت ورىن الۋى ىقتيمال. مۇنداي جاعدايلار 2017 جىلى ورىن العان.
اتاپ وتەرلىگى, 7 قازاندا ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ ءتيىستى بۇيرىعى بويىنشا قازاقستان اۋماعىنان سۇيىتىلعان مۇناي گازىن اۆتوكولىكپەن ەكسپورتتاۋعا تىيىم سالىندى. بۇل تالاپ الداعى ءۇش جىلدا قاتاڭ ساقتالۋى كەرەك. مۇنداي قادام ءونىمدى ەل اۋماعىنان زاڭسىز شىعارۋدى شەكتەۋ جانە ىشكى نارىقتاعى سۇيىتىلعان گازدىڭ جەتىسپەۋشىلىگىن بولدىرماۋ ءۇشىن جاسالدى.
ەسكە سالا كەتەيىك, نەگىزىنەن سۇيىتىلعان گازدى كولىك جۇرگىزۋشىلەرى, سونداي-اق تاۋارلىق گاز تارتىلماعان وڭىرلەردىڭ تۇرعىندارى, مۇناي-حيميا كاسىپورىندارى تۇتىنادى.
ەل ىشىندە سۇيىتىلعان مۇناي گازىنىڭ كوتەرمە باعاسىن قالىپتاستىرۋ ەلەكتروندى ساۋدا الاڭى ارقىلى جۇرگىزىلەدى. ونداعى ماقسات – باسەكەلەستىك ورتانى دامىتۋ, سالانى تسيفرلاندىرۋ جانە اكىمشىلىك كەدەرگىلەردى ازايتۋ.
– سۇيىتىلعان گازدى ەلەكتروندى الاڭدار ارقىلى ساتۋ وتكەن جىلدىڭ اقپان ايىنان بەرى جۇزەگە اسىرىلۋدا. ءونىمنىڭ بارلىق كولەمىن ەلەكتروندى الاڭدا ساتۋعا تولىقتاي كوشىرۋ 2024 جىلدىڭ قاڭتار ايىنا دەيىن اياقتالۋى كەرەك. بۇل باعانى تۇپكىلىكتى تۇتىنۋشى ءۇشىن بىرتىندەپ جانە قيىندىقسىز قايتا رەتتەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى, – دەدى دەپارتامەنت ديرەكتورى.
مينيسترلىك وكىلى قاشاعان كەن ورنىنداعى ىلەسپە گازدى قايتا وڭدەيتىن زاۋىتتىڭ قۇرىلىسى تۋرالى دا ايتتى. قازىر بولاشاق زاۋىتتى ەگجەي-تەگجەيلى جوبالاۋ جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتىر. زاۋىتتا العاشقى كەزەڭدە 1 ملرد تەكشە مەتر گاز قايتا وڭدەلەدى. كەيىن قۋاتتى 5 ملرد تەكشە مەترگە دەيىن جەتكىزۋ مىندەتى تۇر.
– قاشاعان كەڭ ورنىنان بولاشاق زاۋىتقا گازدى 2041 جىلعا دەيىن جەتكىزىپ تۇرۋ كوزدەلگەن. وسىعان بايلانىستى قاشاعان كەن ورنىنىڭ وپەراتورىمەن ءونىمدى ءبولۋ تۋرالى نەگىزگى كەلىسىمگە قوسىمشا كەلىسىم ازىرلەندى. قازىرگى ۋاقىتتا ۇلتتىق وپەراتور «قازتراسنگاز» اق مەن قاشاعاننىڭ وپەراتورى NCOC كومپانياسى اراسىنداعى ءتيىستى كەلىسىم 90 پايىزعا اياقتالدى. تەحنيكالىق, كوممەرتسيالىق, زاڭدى سيپاتتاعى ماسەلەلەر تولىعىمەن رەتتەلدى, – دەدى زياش قياقباەۆ.
قاشاعان كەن ورنىنداعى ىلەسپە گازدى قايتا وڭدەۋ زاۋىتىنىڭ قۇنى 860 ملن دوللارعا تەڭ. كاسىپورىن تاۋارلى گازدىڭ ءوندىرىسىن ۇلعايتىپ, قاشاعاننان مۇناي ءوندىرۋدى ارتتىرۋعا جول اشادى.
