بيىلعى شارا "ورتاق تۇركى تاريحىنىڭ جازىلۋى" تاقىرىبىنا ارنالىپ وتىر. ءۇش كۇنگە جالعاساتىن جيىنعا قازاقستان, تۇركيا, ازەربايجان جانە باشقۇرتستاننىڭ جوعارى وقۋ ورىندارى مەن عىلىمي زەرتتەۋ ۇيىمدارىنىڭ عالىمدارى قاتىسادى.
تۇركيانىڭ نيدە ومەر حاليسدەمير ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى مۋحسين كار "جاھاندانۋ ۇدەرىسىندەگى تۇركى جۇرتىنىڭ دامۋى ءۇشىن نە ىستەلۋ كەرەك جəنە وعان كەدەرگى بولاتىن قانداي سەبەپتەر بار؟" دەگەن ماڭىزدى ساۋال توڭىرەگىندە پايىمدى پىكىرىن ءبىلدىردى.
– تۇركى əلەمىن زەرتتەۋ – رۋحاني برەند. جاھاندىق كۇرەستىڭ ورتاسىندا تۇرعان تۇركى حالىقتارىنىڭ مۇددەلەرىن ورتاقتاستىرۋ ارقىلى بىرلىگى مەن تىنىشتىعىن ساقتاپ, ىنتىماقتاستىعىن əرتاراپتاندىرا وتىرىپ نىعايۋىن, تاريحتاعى تۇركى حالىقتارىنا جاسالعان ز ۇلىمدىقتىڭ, قىرعىن مەن مəدەني گەنوتسيدتەردى پايدالانباۋىن قامتاماسىز ەتۋىمىز كەرەك. مىڭ پىكىردەن گورى ورتاقتاسىپ شەشكەن ءبىر پىكىر ارتىق. اقپارات تۋدىراتىن, سول تۋدىرعان اقپاراتتى ونىمگە اينالدىرا بىلەتىن, جاھاندىق ءبىر كۇشكە يە بولا الاتىن بەلسەندى كۇشكە اينالۋ ءۇشىن ۇمتىلۋدامىز, – دەدى مۋحسين كار.
ال ازەربايجاننىڭ باكۋ ەۋرازيا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى نازىم حيۋسەينلي تۇركى əلەمىنە شامشىراق بولۋ ءۇشىن جۇمىلا جۇمىس ىستەپ جۇرگەن باۋىرلاس حالىقتاردىڭ بارشاسى جەتىنشى سيمپوزيۋمدا دا تىڭ ۇسىنىس, قۇندى پىكىر مەن جاڭا عىلىمي تۇجىرىمدامالار جاسالاتىنىنا سەنىم ءبىلدىردى.
– سيمپوزيۋم جۇمىسى ء"ال-فارابي", "اباي", "يسمايل گاسپرالى", "احمەت بايتۇرسىن ۇلى", "مۇستافا شوقاي", "فيزۋلي", "شىڭعىس ايتماتوۆ", "احمەد دجەۆاد", "الىشەر ناۋاي", "كاراباح", "زيا گيوكالپ", "شاحريار", "ەركين ۆاحيدوۆ", "زاكي ۆاليدوۆ (توعان)", "گياندجەۆي", "ومەر سەيفەددين" جانە "موللا پاناح ۆاگيف" سەكتسيالارى بويىنشا جۇرگىزىلمەك, – دەيدى قىزدار ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ جەتەكشىسى جاندار اسان.
اشىلۋ راسىمىندە ءداستۇرلى جيىننىڭ وتۋىنە ۇيىتقى بولعان اتالعان مەملەكەتتەردەگى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ رەكتورلارى قۇتتىقتاۋ جولداپ, سيمپوزيۋم جۇمىسىنا ساتتىلىك تىلەدى.
قازاق ۇلتتىق قىزدار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى گاۋحار الدامبەرگەنوۆا القالى باسقوسۋدىڭ ءتۇبى ءبىر تۇرىك حالىقتارىنىڭ ىنتىماقتاستىعىن دامىتۋعا تىڭ سەرپىن بەرىپ وتىرعانىن ايتتى.
– تۇركى دۇنيەسىنە ورتاق قۇندىلىقتىڭ ءبىرى دە بىرەگەيى – عىلىم. باۋىرلاس ەلدەردىڭ ءتول تاريحىنا ۇڭىلەر بولساق, تۇركى الەمىنەن شىققان عالىمدار الەمدىك عىلىمنىڭ شامشىراعىن جاعىپ, جاھاندىق وركەنيەتتىڭ ورىستەۋىنە ەلەۋلى ۇلەس قوستى. ءبىر بۇل عانا ەمەس. تۇركى دۇنيەسى الەمدىك ونەر مەن مادەنيەتتىڭ جانە ساۋدانىڭ قارىشتى دامىپ, گۇلدەنۋىنە جول اشتى. بۇگىندە بابادان بالاعا جالعاسىپ كەلە جاتقان التىن ارقاۋدى ۇزبەۋ ماقساتىندا جانە تەگى ءبىر, تامىرى ورتاق تۋىستاس حالىقتاردىڭ عىلىمداعى ءوزارا ىنتىماقتاستىعىن ودان ارمەن نىعايتۋ ورايىندا حالىقارالىق تۇركى الەمى زەرتتەۋلەرى سيمپوزيۋمى وتكىزىلىپ كەلەدى. تۇركيانىڭ نيدە ومەر حاليسدەمير ۋنيۆەرسيتەتىنەن باستاۋ العان تاعىلىم الارلىق القالى جيىننىڭ جىل وتكەن سايىن اۋقىمى كەڭەيۋدە. اعارتۋشى يسمايل گاسپرينسكيدىڭ "تىلدە, پىكىردە, ىستە – بىرلىك" دەگەن ۇلاعاتقا اينالعان ءسوزىنىڭ ومىرشەڭدىگى ايقىن دالەلدەنۋدە, – دەدى گاۋحار الدامبەرگەنوۆا.
سيمپوزيۋمنىڭ اشىلۋ ءراسىمىنىڭ سوڭى جوعارى وقۋ ورىندارى ونەرپازدارىنىڭ ونلاين كونتسەرتىنە ۇلاستى.
