قازىرگى تاڭدا مەديتسينالىق عىلىمنىڭ قارىشتاپ دامۋى سىرقاتتى ەمدەۋ مەن وڭالتۋ اياسىندا عانا ەمەس, سونداي-اق, ولاردى دياگنوستيكالاۋ مەن جاڭا تاسىلدەردىڭ پايدا بولۋىنا مۇمكىندىك تۋعىزۋدا. بۇل دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىندەگى شەشىم قابىلداۋداعى جاڭا سەرپىن مەن وزگە دە ەرەجەلەردىڭ بار ەكەندىگىنىڭ كورىنىسى.
قازىرگى تاڭدا مەديتسينالىق عىلىمنىڭ قارىشتاپ دامۋى سىرقاتتى ەمدەۋ مەن وڭالتۋ اياسىندا عانا ەمەس, سونداي-اق, ولاردى دياگنوستيكالاۋ مەن جاڭا تاسىلدەردىڭ پايدا بولۋىنا مۇمكىندىك تۋعىزۋدا. بۇل دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىندەگى شەشىم قابىلداۋداعى جاڭا سەرپىن مەن وزگە دە ەرەجەلەردىڭ بار ەكەندىگىنىڭ كورىنىسى.
دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنىڭ تيىمدىلىگىن كوتەرۋ جانە سوڭعى پراكتيكالىق ماقسات – تۇرعىنداردىڭ دەنساۋلىعىن جاقسارتۋعا قول جەتكىزۋ ماقساتىندا پايدالانىلاتىن مەديتسينالىق تەحنولوگيالاردى باعالاۋ (بۇدان ءارى – متب) سياقتى قۇرالداردى دەنساۋلىق ساقتاۋداعى شەشىم قابىلداۋ ۇدەرىسىنە ەنگىزۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسى بويىنشا جاڭا مەديتسينالىق تەحنولوگيالاردىڭ تارالۋىنا قارقىندى تۇردە ۇلەس قوسۋدا.
حالىقارالىق پراكتيكادا متب ەسەپتەرىن قالىپتاستىرىپ, ولاردى كەڭىنەن قولدانۋ كۇندەلىكتى كلينيكالىق تاجىريبەگە جاڭا مەديتسينالىق تەحنولوگيالاردى تاراتۋدا ۋاقىتىلى شەشىم قابىلداۋعا سەپتىگىن تيگىزەتىنىن كورسەتىپ وتىر.
ادام الەۋەتىنىڭ دەڭگەيلەرىن ارتتىرۋدىڭ نەگىزگى باعىتتارى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا كورسەتىلگەنىندەي, ەلىمىزدىڭ بارلىق اۋماعىندا مەديتسينالىق قىزمەتتەردىڭ بىرىڭعاي ستاندارتتارىن ەنگىزۋ, مەديتسينالىق كومەككە قولجەتىمدىلىكتى جانە ونىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ بولىپ تابىلادى.
قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدە مەديتسينالىق قىزمەتتەردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ اياسىندا «سالاماتتى قازاقستان-2015» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى ىسكە اسىرىلۋدا.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ جانە حالىقارالىق بانكتىڭ بىرلەسكەن باستاماسىمەن ستراتەگيالىق سەرىكتەستىك شەڭبەرىندە ەلىمىزدە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سەكتورىنداعى تەحنولوگيالاردى بەرۋ جانە ينستيتۋتسيونالدىق رەفورما جۇرگىزۋ» جوباسىن ىسكە اسىرۋ جۇرگىزىلۋدە.
2012 جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ «دەنساۋلىق ساقتاۋدى دامىتۋدىڭ رەسپۋبليكالىق ورتالىعى» شارۋاشىلىق جۇرگىزۋ قۇقىعىنداعى رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتىك كاسىپورنىنىڭ بازاسىندا قۇرىلعان دەنساۋلىق ساقتاۋ قىزمەتتەرىن دامىتۋ جانە مەديتسينالىق كومەكتى ستاندارتتاۋ ورتالىعىندا متب بويىنشا ساراپشىلاردىڭ بازاسىن قالىپتاستىرۋ جانە متب جۇرگىزۋ ءۇشىن ولاردى تارتۋ ماقساتىندا ەلىمىزدەگى مەديتسينالىق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ, عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىقتارىنىڭ 150 مامانى وقىتۋدان ءوتتى. سونىمەن بىرگە, متب ماسەلەلەرى بويىنشا حالىقارالىق تاجىريبەلى مامانداردى تارتۋ ارقىلى تاقىرىپتىق ترەنينگتەردە وقىتۋ جولىمەن 2015 جىلعا دەيىن متب جونىندە ساراپشىلاردىڭ الەۋەتىن جەتىلدىرۋ جوسپارلانۋدا. دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن ۇيىمداستىرۋشىلاردى متب ءناتيجەلەرىنە نەگىزدەلگەن شەشىم قابىلداۋدىڭ ءتۇرلى دەڭگەيلەرىنە وقىتۋ ويلاستىرىلۋدا. قازاقستاندا متب-نى جۇرگىزۋ حالىقارالىق دەڭگەيدە جوعارى باعاعا يە بولدى.
مەديتسينالىق تەحنولوگيالاردى باعالاۋدى جۇرگىزۋگە باستاماشى رەتىندە شەشىم قابىلدايتىن تۇلعالار دا, سونداي-اق, تەحنولوگيانى پايدالانۋعا مۇددەلى – دارىگەرلەر, پاتسيەنتتەر, ءوندىرۋشىلەر دە قاتىسا الادى. ونىڭ وڭىرلىك ورتالىعى (شەتەلدە بۇل تولىق متب اگەنتتىگى) ماماندار-ادىسكەرلەردەن, اقپاراتتى جۇيەلى ىزدەۋ بويىنشا مامانداردان (IT-كىتاپحاناشىلار) فارماكولوگتاردان, ەكونوميستەردەن, كلينيكالىق كونسۋلتانت-دارىگەرلەردەن, ەتيكالىق كوميتەت ماماندارىنان جانە باعالاۋعا قاجەتتى وزگە دە مامانداردان تۇرادى.
متب ەسەپتەرى شەڭبەرىندە قازاقستاندا جۇرگىزىلگەن تالداۋلاردىڭ ناتيجەسى بالالار كەرەڭدىگى سىرقاتى كەزىندە ۋنيلاتەرالدى كوحلەارلىق يمپلانتاتسيانى پايدالانۋدىڭ كلينيكالىق تيىمدىلىگى جانە ەكونوميكالىق پايداسىنا كلينيكالىق سەنىمدىلىكتىڭ دالەلى بولىپ تابىلادى. سونداي-اق, جۇرەككە قان اپاراتىن قان تامىرلارىنىڭ ءدارى-دارمەكسىز ستەنتى جۇرەكتىڭ يشەميالىق سىرقاتى بار ناۋقاستاردى ەمدەۋدە ءدارى-دارمەكتىك جابىندى ستەنتەرى سياقتى ءتيىمدى ەكەنى دالەلدەندى.
متب نەگىزىندە شەشىم شىعارۋ ۇدەرىسى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ بەلگىلى ءبىر مەديتسينالىق تەحنولوگيا بويىنشا شەشىم قابىلداۋىن, ولاردى قارجىلاندىرۋدى جانە پراكتيكادا ودان ءارى ىسكە اسىرۋدا نازارىن ناقتى زاماناۋي جانە اشىق تاسىلدەرگە جۇمىلدىرۋدى قامتاماسىز ەتەدى.
متب ۇدەرىسىن پايدالانۋ رەسپۋبليكامىزدىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنە ءتيىمدى اسەر ەتەتىن, ال بۇل ءوز كەزەگىندە تۇرعىنداردىڭ دەنساۋلىعىنا وڭ سەپتىگىن تيگىزەتىن شەشىم بولىپ تابىلاتىندىعى ءسوزسىز.
تەمىرحان قۇلحان,
«دەنساۋلىق ساقتاۋدى دامىتۋدىڭ رەسپۋبليكالىق
ورتالىعى» رمك مەديتسينالىق تەحنولوگيالاردى
باعالاۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى.
استانا.
