ايماقتار • 24 قىركۇيەك، 2020

“اۋىل – ەل بەسىگى” باعدارلاماسىنىڭ الماتى وبلىسىنداعى ناتيجەسى قانداي؟

34 رەت كورسەتىلدى

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا ايتىلعان مىندەتتەر جەتىسۋدىڭ شالعاي اۋداندارىندا تۇراتىن جۇرتتىڭ كوڭىلىنەن شىعىپ وتىر. مىسالعا، بۇعان دەيىن وڭىرگە شاراپاتى تيگەن مەملەكەتتىك باعدارلامالاردىڭ الداعى مەرزىمدە دە جالعاساتىنى ەلدىڭ ەرتەڭگە دەگەن ءۇمىتىن ۇكىلەگەندەي بولدى. اسىرەسە، «اۋىل – ەل بەسىگى» باعدارلاماسىنا قاتىستى پرەزيدەنتتىڭ پارمەنىن اعايىن قىزۋ قولدايدى، - دەپ حابارلايدى Egemen.kz.

«اۋىلداعى ەڭ وتكىر پروبلەمالاردى شەشۋگە باعىتتالعان «اۋىل – ەل بەسىگى» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ جالعاساتىن بولادى. وڭىرلىك دامۋدىڭ جاڭا ادىستەرى ۋربانيزاتسيا پروتسەسىن باسقارۋعا، «كوشى-قون تولقىنىنىڭ» كەزەڭ-كەزەڭمەن جۇزەگە اسىرىلۋىن قامتاماسىز ەتۋگە، ءىرى قالالاردا حالىق سانىنىڭ ارتىپ كەتىپ، الەۋمەتتىك شيەلەنىستى بولدىرماۋعا مۇمكىندىك بەرەدى» دەگەن بولاتىن قاسىم-جومارت توقاەۆ ءوز جولداۋىندا. ال بۇل باعدارلامانىڭ ناقتى جەمىسى الماتى وبلىسىندا ايقىن كورىنىس تاۋىپ وتىر.

اتاپ ايتقاندا، بيىل ايماقتا جالپى قۇنى 14،5 ملرد تەڭگە بولاتىن 37 جوبا وسى باعدارلاما بويىنشا جۇزەگە اسىپ جاتىر ەكەن. بۇل قارجىعا اۋىلدارداعى مەكتەپتەر، اۋرۋحانالار جاڭعىرتىلىپ، ەلدى مەكەن ىشىندەگى جولدار مەن سۋ قۇبىرلارى جوندەلىپ، كوشەلەر مەن ساياباقتار اباتتاندىرىلۋدا. ال 2019 جىلى مۇنداي جۇمىستار ءوڭىردىڭ 7 اۋدانىندا جۇرگىزىلگەن بولاتىن. ناتيجەسىندە 6 ملرد تەڭگە يگەرىلىپ، بارلىعى 45 جوبا ساتىمەن جۇزەگە اسقان-دى. ياعني، «اۋىل – ەل بەسىگى» باعدارلاماسىنىڭ ەلگە پايدالى تۇسىن وسى مىسالداردان دا بايقاۋعا بولادى. اسىرەسە، باعدارلاما اياسىندا مەكتەپتەردىڭ كۇردەلى جوندەۋدەن وتە باستاۋى قۋانىشتى جاعداي بولىپ وتىر. بىلتىر ءبىر مەكتەپتىڭ كۇردەلى جوندەلىپ، تاعى 5 ءبىلىم نىسانىنا اعىمداعى جوندەۋ جاسالعان. ال بيىل ءبىلىم سالاسىنا تيگەن ۇلەس 1،7 ملرد تەڭگە شاماسىندا ەكەن. بۇگىندە بۇل قارجىنىڭ ناقتى ناتيجەسى بىلىنە باستادى. ونىڭ ءبىر جارقىن مىسالىن ايتا كەتەيىك. ءبىز ءبىرشاما ۋاقىت بۇرىن الماتى وبلىسىنىڭ سارقان اۋدانىنا قاراستى ەكىاشا اۋلىنداعى ورتا مەكتەپتىڭ شيرەك عاسىرعا جۋىق جوندەۋ كورمەگەنىن قىنجىلا وتىرىپ جازعان بولاتىنبىز. سول تۇستا «ەكىاشا اۋىلىنىڭ مەكتەبى اپاتتى جاعدايدا تۇر» دەگەن ماقالادا ايتىلعان ماسەلە ءماجىلىس دەپۋتاتى ءلاززات سۇلەيمەننىڭ نازارىنا ىلىگىپ، ءبىلىم وشاعىنىڭ جاعدايى پارلامەنت قابىرعاسىندا كوتەرىلگەن بولاتىن. ال جاقىندا اۋىل تۇرعىندارىنان قۋانىشتى حابار كەلدى. بيىل «اۋىل – ەل بەسىگى» باعدارلاماسى اياسىندا وقۋ ورداسىنا كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر ەكەن.

ەكىاشا اۋىلىنداعى مەكتەپ 1969 جىلى سالىنعان-دى. ارادا 51 جىل وتكەندە بارىپ عيماراتقا قۇرىلىسشىنىڭ قولى ءتيىپ، تولىقتاي جاڭعىرتىلا باستاعان. جالپى، اۋىلدا 433 وقۋشى نەگىزگى ءبىلىم السا، 34 بالا مەكتەپكە دەيىنگى تاربيەمەن قامتىلۋى كەرەك. ال مەكتەپتىڭ ءوزى 960 وقۋشىعا ءبىلىم بەرۋگە ارنالعان. قازىر وقۋشىلار ساباقتى قاشىقتان وقىپ جاتىر. بالالار دا، اتا-انالار دا مەكتەپتىڭ كۇردەلى جوندەۋگە جابىلعانىنا قۋانىشتى. ويتكەنى، نىساننىڭ ەسكىرگەنى سونشالىق، مۇندا وقۋ قاۋىپ توندىرە باستاعان ەكەن. سەبەبى، مەكتەپ تاۋلى ايماقتا ورنالاسقاندىقتان كونە عيماراتتىڭ سەيسميكالىق قاۋىپسىزدىگى سىن كوتەرمەيتىن ەدى. ەندى ول كۇندەر ارتتا قالىپ، اۋىلداعى اعايىننىڭ كوڭىلىندەگى الاڭ سەيىلگەندەي. ال بالالار ىندەت ءىزى جويىلىپ، مەكتەپكە بارىپ وقۋدى اسىعا كۇتەتىن بولدى. مەكتەپتىڭ كۇردەلى جوندەۋىمەن «اقمەشىت مەليوراتور» كومپانياسى اينالىسىپ جاتىر ەكەن. جاۋاپتى مەكەمە امىز ايىندا باستالعان قۇرىلىستى قار تۇسكەنشە اياقتاپ، مەكتەپتى تولىقتاي جاڭعىرتىپ وتكىزبەكشى. ال جوندەۋ جۇمىسىنا «اۋىل – ەل بەسىگى» باعدارلاماسى بويىنشا 800 ملن تەڭگە قاراجات بولىنگەن.

ايتپاقشى، ورتا مەكتەبىنە كۇردەلى جوندەۋ باستالعان وسى ەكىاشا اۋىلىنىڭ كوشەلەرىنە اسفالت توسەلە باستاعان ەكەن. قازىر الاقانداي اۋىلدىڭ 7 كوشەسى بىردەي جوندەلگەن. نەگىزگى جۇمىس «اۋىل – ەل بەسىگى» باعدارلاماسى مەن «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى اياسىندا جاسالعاندىقتان، جول قۇرىلىسىنا اۋىلداعى جۇمىسسىز جاستار تارتىلىپ، ەڭبەكپەن قامتىلىپتى.

جالپى، الماتى وبلىسىندا «اۋىل – ەل بەسىگى» باعدارلاماسى بويىنشا قوماقتى قاراجات يگەرىلىپ جاتقانىن جوعارىدا ايتتىق. وسى باعدارلاما اياسىندا بولىنگەن قارجى اۋداندارداعى بىرقاتار الەۋمەتتىك ماسەلەلەنى شەشۋگە مۇمكىندىك تۋعان. سونىڭ ناتيجەسىندە جىل سوڭىنا دەيىن الاكول، بالقاش، ەسكەلدى، كوكسۋ جانە ۇيعىر اۋداندارىندا بەس دەنە شىنىقتىرۋ-ساۋىقتىرۋ كەشەنىنىڭ قۇرىلىسى اياقتالىپ، ىسكە قوسىلادى. جالپى، 2020 جىلى جەتىسۋدىڭ شالعايداعى 21 اۋىلىنا باعدارلاما شاراپاتى ءتيىدى دەپ سەنىممەن ايتۋعا بولادى. ونىڭ ىشىندە اباتتاندىرۋ مەن كوگالداندىرۋ جۇمىستارىنا بولىنگەن 10،3 ملرد تەڭگەگە اقسۋ، قاراساي، كەربۇلاق، تالعار اۋداندارى مەن تالدىقورعان قالاسىندا جەتى ساياباقتى كۇردەلى جوندەلىپ، 117 اۋلا مەن 27 سپورت الاڭى اباتتاندىرىلدى. وسى قارجىعا تاعى 20 اۋىلدىڭ كوشەسىنە جارىق شامدار قويىلعان ەكەن.

- اۋىلداردا قولايلى ءومىر ءسۇرۋ ورتاسىن قۇرۋعا «اۋىل – ەل بەسىگى» باعدارلاماسى ۇلكەن مۇمكىندىك بەردى. ونىڭ ىشىندە ورتالىقتان الىس اۋداندارداعى شاعىن اۋىلداردىڭ دا ماسەلەسىن شەشۋگە كوڭىل بولىنۋدە. بۇل باعدارلامانى حالىق وتە جاقسى قابىلدادى. ويتكەنى، ءبىزدىڭ وبلىس ءۇشىن بۇل اسا ماڭىزدى، سەبەبى ايماقتاعى حالىقتىڭ 80 پايىزى اۋىلدا تۇرادى. ال اۋىلدىڭ دامۋى – تۇستاس ەلىمىزدىڭ وركەندەۋى، - دەيدى وبلىس اكىمى اماندىق باتالوۆ.

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار