دانالىق پەن دارالىق

ۇلى دالانىڭ ۇلانعايىر ءبىر ءوڭىرى – قاسيەتتى شىڭعىستاۋدا, بۇدان 175 جىل بۇرىن, تامىلجىعان تامىز ايىنىڭ 10 جۇلدىزىندا دالا دانىشپانى قۇنانباي شاڭىراعىندا ابايدىڭ ومىرگە كەلۋى – قۇبىلىس, الەم تاڭعالعان قۇبىلىس!

وسى قۇبىلىستان سوڭ الەم وركە­نيەتىنە كوشپەندىلەر مادەنيەتىمەن ۇلكەن ولجا سالعان ۇلى دالانىڭ ومىرىن­دە ۇلى وزگەرىس باستالىپ, ۇلتتىق رۋح اس­قاقتاتادى. ۇلتتىق رۋحتى كوتەرىپ, ساناعا ساۋلە تۇسىرگەن ۇلى تۇلعا, ۇلا­عاتتى قۇبىلىس – قۇنانباي قاجى­نىڭ پەرزەنتى بولىپ ومىرگە كەلىپ, ادامزات­تىڭ اسىلىنا اينالعان ۇلى اباي, ۇلى قۇبىلىس!

سول قۇبىلىستى «اباي جولى» اتتى اي­گىلى رومان-ەپوپەياسىنا التىن ارقاۋ ەت­كەن مۇحتار اۋەزوۆ شىعارماسى الەم­دى شارلاپ, قۇبىلىستى قۇلپىداي قۇلپىرتتى.

بۇل اباي – قۇبىلىس نۇرىنان تۇسكەن جارىق ساۋلە ەدى.

اباي – قۇبىلىس ومىرگە كەلگەلى ەكى عاسىرعا جۋىق, اۋەزوۆتىڭ «اباي جولى» جارىق كورگەلى ءجۇز جىلعا جاقىن ۋاقىت ءوتتى. سودان بەرى الەمدە تالاي وزگەرىس بولدى. كەيبىر مەملەكەتتەر مەن حالىقتار ومىردەن وزدى. تەڭىزدەر تارتىلدى, تاۋلار شوكتى. ال اباي – قۇبىلىس, ول جايلى جازىلعان ۇلى شىعارما – «اباي جولى» ادامزاتپەن بىرگە جاساسىپ كەلەدى.

اباي – ادامزاتتىڭ ابايى!

اباي – قۇبىلىس!

دارالىق سىرى

سوناۋ تۋ الىستا قالعان اتى بەلگىسىز ارعى داۋىرلەردەن كۇنى بۇگىنگە دەيىن ادامنىڭ اقىل-ويى مەن قيالىنان نەبىر عاجايىپتار تۋىپ, ادام قولىمەن تالاي كەرەمەتتەر جاسالدى. پەرعاۋىندار پيراميداسى, سەميراميدانىڭ اسپالى باعى, ەفەس قالاسىنداعى عيباداتحانا, زەۆس ءمۇسىنى, ماۆسول پاتشا ماۆزولەيى, رودوس الىبى, الەكساندرياداعى ەجەلگى دۇنيە شىراعى – الەمنىڭ جەتى كەرەمەتى, ونان سوڭ سەگىزىنشى كەرەمەت ءتاج-ماحال مازارى ومىرگە كەلدى. ادامنىڭ اقىل-ويى اتوم قۋاتىن بەيبىت ماقساتقا پاي­دالانا باس­تادى. كارى تاريحتىڭ ءوزىن تاڭعالدىرىپ عارىشقا ۇشتى. ءسوز جوق, مۇنىڭ ءبارى ادامزات تۋعىزعان عاجا­­يىپتار. وسى كەرەمەتتەردىڭ ءبىرى عانا ەمەس, بىرەگەيى – ادامزات دانا­لى­عى تۋعىزعان بەينەلەر الەمى – ادە­بيەت. عاسىرلار بويى ساقتالا بەرەتىن باي­لىقتارى بار ادەبيەتتىڭ ەڭ ۇزدىك ۇلگى­لەرىن تۋعىزعان تالانت اسپانداعى اي مەن كۇندەي اياۋلى. كەمەل ويلى كەمەڭگەر تالانتتىڭ ءوزى دە, ونىڭ قايتالانباس حاس تۋىندىلارى دا زەڭگىر كوكتەگى كۇن, الىس جۇلدىز جارىعىنداي قۋاتتى دا شۋاقتى!

سول كەمەل ويلى كەمەڭگەر تالانتتار­دىڭ ءنار الاتىن قاينار بۇلاعى – ۇلى اباي, اباي ءىلىمى, دانالىقتىڭ دارالىق سىرى. كوك اسپانداي كورسەتپەيتىن كولەمىن, كوك مۇحيتتاي ولشەتپەيتىن تەرەڭىن اباي قۇبىلىس عاسىرلارعا شىداس بەرەر بەرەنىم اسپانداعى اي مەن كۇندەي اينالاعا ءۇنسىز ساۋلە شاشىپ تۇر. اباي ورىستىڭ تولستويى, وزبەكتىڭ ءفيرداۋسيى, تاجىكتىڭ رۋداكيى, نەمىستىڭ گەتەسى, اعىلشىننىڭ شەكسپيرى, فرانتسۋزدىڭ بالزاگى, يسپاننىڭ سەرۆانتەسى, ارابتىڭ يۋسەف اس-سيبايى, جاپوننىڭ حارۋكي مۋرا­كامي... تاعى باسقا دا الەمدىك دەڭگەيدەگى ۇلى تۇلعالارمەن تالانت, اقىل-پاراسات جاعىنان قانداس, تۋىستاس. اباي سولارمەن يىقتاسىپ قاتار تۇر. بۇلاي دەۋ دە از ولاردان ءبىر ەلى بولسا دا بيىك. بۇعان ونىڭ ولەڭمەن, قاراسوزبەن ون التى ءورىم قامشىداي جىمىن بىلدىرمەي قاتار ورگەن قاتپارى قالىڭ, قالتارىسىن كەز كەلگەن جان ۇعا بەرمەيتىن, تۇندە دە جارقىرايتىن سان قىرى دارالىق سىرى ايقىن ايعاق.

دانالىق جارىعى

تاس توبەدەن قۇ­يىلعان سول ساۋلەگە شومىلعان دانا­لىق جارىعىنان ءنار العان ارىدەگى الەمدىك دەڭگەيدەگى تۇلعالاردى تۇگەندەمەي-اق, بەرىدەگى مۇستاي كارىم, راسۋل گامزاتوۆ, ولجاس سۇلەيمەنوۆ, پاۋلو كوەلو, انار, گەرمان كانت, ريما كازاكوۆا, ەۆگەني ەۆتۋشەنكو, مومىن كانوات, ليۋدميلا ششيپاحينا, روبەل, الەكس لا گۋما, فەليكس كۋزنەتسوۆ, يۋري بوندارەۆ, شىڭعىس ايتماتوۆ, سەرگەي ميحالكوۆ, تاعى باسقا سان ساڭلاقتى ايتساق تا جەتكىلىكتى. الەم ادەبيەتىنە ازباس, توزباس مول ولجا سالعان بۇلاردىڭ دا ويىن وياتقان, ساناسىنا ساۋلە قۇيعان قۇداي تەكتەس قۇدىرەت اباي!

بۇل از دەسەڭىز, مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ايتقانداي: «اباي – رۋحاني رەفورماتور. قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى قايتالاپ, قاداپ ايتقانداي: «اباي ءسوزى – قازاقتىڭ بويتۇمارى».

قازاقستان پرەزي­دەنتى, الەمدىك دەڭگەيدەگى اسا ساليقالى, اسقان سالماقتى اباي دانالىعىنان ءنار العان, اباي دانالىعىنىڭ جارىعى تۇسكەن قاسىم-جومارت توقاەۆ ابايدىڭ دانالىق جارىعى جايلى: «ەڭ الدىمەن, ءبىلىم يگەرۋ. ءبىز بۇكىل الەمدى اقىل-وي مەن پاراساتتى پايىم ارقىلى عانا مويىنداتا الامىز. زامان تالابىنا ساي ءبىلىم الۋ ينتەللەكتۋالدى ۇلت قالىپتاستىرۋعا جول اشادى. ەكىنشى, تاربيە ماسەلەسى. سوندىقتان وسكەلەڭ ۇرپاققا دۇرىس باعىت بەرگەن ءجون. اقىننىڭ «پايدا ويلاما, ار ويلا, تالاپ قىل ارتىق بىلۋگە» دەگەن وسيەتىن ءاردايىم ساناعا ءسىڭىرۋ قاجەت.

ءۇشىنشى, جاڭا كاسىپ يگەرۋ. اقىن ءار قازاق ءوز ءىسىنىڭ شەبەرى بولسا دەپ ار-ماندادى. اسىرەسە باسەكەلەستىككە تولى الماعايىپ زاماندا مۇنىڭ ءمانى زور. اباي: «مال كەرەك بولسا, قولونەر ۇيرەنبەك كەرەك. مال جۇتايدى, ونەر جۇتامايدى» دەيدى. ءبىز ەڭبەككە, جاڭا ونەر يگەرۋگە دەگەن كوزقاراسىمىزدى تۇبە-گەيلى وزگەرتۋگە ءتيىسپىز. بايلىقتىڭ دا, باقىتتىڭ دا كىلتى – ءوزىڭ سۇيگەن كاسىپتە.

ءتورتىنشى, ىنتىماق ماسەلەسى. اباي ءار­دايىم قوعامنىڭ بەرەكە-بىرلىگىن ارتتىرۋعا دەن قويدى. ول ء«بىرىڭدى, قازاق, ءبىرىڭ دوس, كورمەسەڭ ءىستىڭ – ءبارى بوس» دەپ, ەلدى تاتۋلىققا شاقىردى.

ءبىز اسا كۇردەلى كەزەڭدى باستان وتكە­رۋ­دەمىز. وسىنداي ساتتە ءبىر-بىرىمىزگە قول ۇشىن بەرىپ, ءوزارا مامىلە مەن ىن­تىماعىمىزدى ارتتىرا ءتۇسۋ اسا ما­ڭىزدى. كەمەڭگەردىڭ دە جان-جۇرەگى­مەن تىلەگەنى جۇرتىنىڭ اماندىعى مەن ۇلتىنىڭ تۇتاستىعى ەدى. سوندىقتان بۇگىنگىدەي قيىن شاقتا اباي مۇراسىنا جۇگىنۋ وتە وزەكتى بولىپ وتىر.

اباي ونەگەسىنىڭ قۇنى ءداۋىر الماسقان سايىن ارتپاسا, كەمىمەيدى. ول بارشاعا تۇسىنىكتى ءارى كۇللى ادامزاتقا ورتاق. ونىڭ قارا ولەڭ بولىپ ورىلگەن جانە قارا ءسوز بولىپ توگىلگەن ورالىمدى ويلارى ءالى كۇنگە دەيىن ومىرلىك باعدار بولىپ كەلەدى.

ۇلتىنىڭ بولاشاعى ءۇشىن قام جەگەن ۇلى ويشىل كۇللى جۇرتشىلىقتى دا ماحاببات پەن مەيىرىمگە ۇندەدى. اقىننىڭ وسىنداي ادامگەرشىلىك قاعيداتتارى ەلىمىزدىڭ بۇگىنگى ۇرپاقتارى ءۇشىن دە اسا قاجەت», – دەپ تولىمدى وي تولعادى.

ابايدىڭ دانالىق جارىعى «نۇرلى جولدى» نۇرلاندىرىپ تۇر.

ماڭگىلىك ساعىنىش

تاريح – انا ۇزاق تولعاتىپ, سيرەك تۋاتىن ۇلى تۇلعالار ءبىر حالىقتا عانا ەمەس, بار حالىقتا دا بار. ولار ءبىر ۇلت­تىڭ عانا ەمەس, بارلىق ۇلت, بارشا حالىقتىڭ ماقتانىشى. الەمدىك اسىل قازىناعا ولار قوسقان جاۋھارلار ادام­زاتتىڭ ورتاق يگىلىگى. حاكىم اباي وسى ساناتتاعى ساڭلاق. ول الىپتار توبى­نىڭ كوشباسشىسى. اباي سىندى ۇلى تۇلعالار اق باس شىندارى القارا­كوك اسپانمەن تالاسقان اسقار تاۋلار سەكىلدى قاشىقتان قاراساڭ ايبىندى, سۇستى, كەيدە, ءتىپتى سۋىق بولىپ كورىنەدى. ال سول الىستان ايبىندى كورىنگەن اسقار تاۋ­لاردىڭ جانىنا جاقىن كەلسەڭ, وزگەشە ءبىر جىلىلىق, تارتىمدىلىق تاباسىڭ.

كىسىلىك پەن كىشىلىكتىڭ ەرتەدەن ەگىز ەكەنىن تانيسىڭ. الىستان اسقاقتاعان زەڭگىر تاۋلار جانىنا كەلسەڭ, جايقالعان باۋ-باقشا, باۋىرىنان قۇلاي اققان سىڭعىر بۇلاق, توسىنەن كوككە شانشىلعان سىڭسىما كوك مايسا, كوگەرىم تالىمەن ايالاپ, ساياسىنا الادى. ۇلى تاۋلار مەن ۇلى ادامدار اراسىندا عاجايىپ ءبىر ۇقساستىق قانا ەمەس-اۋ, تابيعي تۋىستىق, ونى ايتاسىز, قانداستىق, تۇتاستىق بار. ەسىمى مەن ەڭبەگى ەلىمىزگە, ونى ايتاسىز بۇكىل دۇنيەجۇزىنە ءماشھۇر الىپتار جايلى كوڭىلگە تۇيەر ويدىڭ ءبىرى وسى. اباي – وسى ساپتاعى ساڭلاقتاردىڭ باسىندا تۇرعان الىپ!

10 تامىزدا ۇلتىمىزدىڭ ۇلى اقىنى, ويشىل تۇلعاسى اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ تۋعانىنا 175 جىل تولدى. بۇدان شيرەك عاسىر ۋاقىت بۇرىن تۇڭعىش پرەزي­دەنتىمىز – ەلباسى نۇرسۇلتان نازار­باەۆ­تىڭ باستاماسىمەن ابايدىڭ 150 جىل­دىعى يۋنەسكو دەڭگەيىندە وتكىزىلگەن بولاتىن. ال بيىل مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىمەن, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكى­مەتىنىڭ قاۋلىسىمەن 10 تامىز «اباي كۇنى» بولىپ بەكىتىلدى. بۇل حاكىم اباي­دىڭ تۋعان كۇنى, پوەزيا كۇنى, ۇلتتىق رۋحتى اسقاقتاتاتىن بۇكىلحالىقتىق مەرەكە!

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزي­دەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ: ء«حىح عاسىردا ءومىر ءسۇرىپ ءححى عاسىردىڭ ءسوزىن سويلەگەن دانىشپان رەتىندە الەمگە تانىتۋىمىز كەرەك. ءاربىر قازاق ابايمەن ماقتانۋعا ءتيىس» دەگەن سوزىندە تەرەڭنەن تەبىرەنىپ شىققان تەكتى وي بار. سول ويعا ارقا تىرەپ ابايدى الەمگە ءالى دە تانىتا, ناسيحاتتاي ءتۇسۋىمىز كەرەك. ءبىزدىڭ بۇل ويىمىزدى مەملەكەت باس­شىسىنىڭ: ء«بىزدىڭ ويشىلدىڭ ونە­گەلى ءومىرى مەن تاعىلىمى تۋرالى تۋرالى ايتۋدان جالىقپايمىز. اسىرەسە قازىرگى قازاقستان قوعامىن ابايدىڭ رۋحاني ۇستانىمىنا ساي دامىتۋ اسا ماڭىزدى. مەن بۇل جونىندە «اباي جانە ءححى عاسىرداعى قازاقستان» اتتى ماقالامدا كەڭىنەن ايتتىم. بيىلعى جىل حالىقارالىق «اباي جىلىنا» اينالدى. الەمنىڭ كوپتەگەن ەلدەرى ونىڭ شىعارماشىلىعىنا نازار اۋدارۋدا. قازاقستاننىڭ باستاماسىمەن جانە يۋنەسكو-نىڭ قولداۋىمەن ۇلى اقىنىمىزدىڭ 175 جىلدىق مەرەيتويى جاھاندىق دەڭگەيدە اتالىپ وتۋدە. اقىننىڭ باعا جەتپەس مۇراسىن ۇعىندىرۋ جانە دارىپتەۋ – ازاماتتىق پارىزىمىز. ويتكەنى اباي – الەمدىك دەڭگەيدەگى كەمەڭگەر تۇلعا. ابايتانۋدىڭ تۇعىرنامالىق نەگىزى دە وسى بولۋعا ءتيىس. قازىر اقىننىڭ ەڭبەكتەرىن حالىق­ارا­لىق عىلىمي اينالىمعا ەنگىزۋ ءۇشىن ناقتى جانە ماقساتتى جۇمىستار قول­عا الىنۋدا. ونىڭ شىعارمالارى الەم­نىڭ ون تىلىنە اۋدارىلىپ, باسپاعا ازىر­لەندى. بۇل كىتاپتار جۇزدەن استام ەلدىڭ كىتاپحانالارى مەن مادەني ورتا­لىقتارىنا جىبەرىلەدى. بىرقاتار شەت­ەلدىك اۋدارماشىلارعا, ابايدىڭ شى­عار­ماشىلىق مۇراسىن زەرتتەۋشىلەر مەن ناسيحاتتاۋشىلارعا مەنىڭ جار­لى­عىممەن مەملەكەتتىك ناگرادا بەرىلدى. اباي رۋحىن ۇلىقتاۋ شارالارى جال­عاسۋدا. شەتەلدەگى ەلشىلىكتەرىمىزدىڭ جانى­نان اباي ورتالىقتارى اشىلا باس­تادى. اقىننىڭ شىعارماشىلىعىن جۇيە­لى زەرتتەۋ ءۇشىن ل.ن.گۋميلەۆ اتىن­داعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى جانىنان اباي اكادەمياسى قۇرىلدى» دەگەن ءسوزى قۋاتتاي ءتۇستى.

اباي جايلى بۇرىن دا, بۇگىن دە تالاي تاماشا ەڭبەكتەر جازىلدى. سولاردىڭ ىشىندەگى سوڭىندا سوقپاق سالعان, تىڭ, وردالى وي ايتقان اسا باعالى, تۇلعالى تۋىندى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ: «اباي جانە ءححى عاسىرداعى قازاقستان» ماقالاسى. بۇل اتى ماقالا بولعانىمەن زاتى ۇلكەن مونوگرافيانىڭ جۇگىن كوتەر­گەن ازباس, توزباس, ماڭگىلىك ەڭبەك!

قالامى ۇشىنا ورالا كەتكەن «ماڭ­گىلىك ءسوزى ۇلى ابايعا دەگەن ماڭگى­لىك ساعىنىش وتىن تاعى دا ۇرلەي ءتۇستى. ءيا, ءبىز ابايدى ساعىنامىز. ابايدى ساعىنۋ – ۇلىلىقتى ساعىنۋ, قۇبىلىسقا تابىنۋ. بۇل ماڭگىلىك ساعىنىش.

اداستىرماس اق جۇلدىز

ۇلىلىقتىڭ ءبىر ولشەمى اسپان

بۇل دۇنيەدە ودان بيىك, ودان كەڭ نە بار؟! ۇشا بىلگەن قاناتقا دۇنيە كەڭ دەي­تىنىمىز دە سودان. ايتسە دە, بيىككە اڭسارى اۋعان قۇشتارلار قانشالىق كوپ بولسا, سول بيىككە شىرقاپ شىققان قىراندار سونشالىق از. ول زاڭدى دا. بيىكتىك تالانتتار مەن قاناتتىلاردىڭ عانا مەكەنى. قۇر قىزىعۋ مەن قۇرعاق قۇشتارلىق قۇشاعىنا سىيمايدى. ءومىردىڭ وسى ءبىر قاتال, ءادىل زاڭى ونەرگە دە تيەسىلى. سودان دا بولار قالامگەرلەر از, جارقىراعان جاقۇتتاي قات.

ومىردەگى سياقتى ونەردە دە وڭاي باقىت بولمايدى. قىمباتتىڭ ءبارى قيىنعا تۇسەدى, جازۋشى جولى – شىڭ مەن شىڭىراۋدىڭ ەكى ارالىعىندا قيىن اسۋعا ورمەلەگەن تاۋدىڭ تار جول, تايعاق كەشۋى ءتارىزدى. وڭ جاعىنداعى شىڭعا كوز تىكسەڭ دە, سول جاعىنداعى شىڭىراۋعا قاراساڭ دا باسىڭ اينالىپ, تابانىڭ تايىپ كەتۋى كادىك. سونداي قيىن جول, قيان اسۋدا قارسى الدىڭنان اداستىرماس جۇلدىزىڭ بوپ جاناتىن كەمەڭگەردىڭ ءبىرى ەمەس, بىرەگەيى! ول نۇسقار, اسقارعا باستار جارىق جۇلدىزداي.

سوناۋ زەڭگىر اسپاندا جۇلدىزدار قان­شالىق كوپ بولسا, اتى مەن زاتى بەلگىلى جارقىراعان جارىق جۇلدىز­دار سونشالىق از. ونداي جارىق جۇل­­دىز­داردى كوپ جۇلدىزداردىڭ ءوزى دە كولەگەيلەي المايدى. ادەبيەت الە­مىندەگى سونداي جارىق جۇلدىز مۇح­تار اۋەزوۆ ەكەنىن ەشكىمنىڭ اجارىنا قارامايتىن قاتال ۋاقىتتىڭ ءوزى دا­لەلدەدى. ابايدىڭ اقىندىعى, قالام­گەرلىگى جايلى ءسوز بولعاندا مىنا ءبىر جاي ويعا ورالادى.

توقسانىنشى جىلدارى وڭتۇستىك افريكادا كيمبەرليت ترۋباسىنان حح عاسىرداعى ەڭ ۇلكەن الماستاردىڭ ءبىرى تابىلدى. ودان بريلليانت الۋ ءۇشىن الەمدەگى ەڭ تاڭداۋلى زەرلەۋشى شاقىرىلدى. اتاقتى شەبەر كيمبەرليت ترۋباسىنداعى الماستىڭ قىر-سىرىن ۇعۋ ءۇشىن تەك ونى زەرتتەۋگە عانا ءبىر جىل ۋاقىتىن سارپ ەتتى. سودان سوڭ عانا الماستى قىرناپ, وڭدەپ, زەرلەۋ­گە كىرىستى. ودان كەيىن توگىلگەن تەر مەن اسقان شەبەرلىكتەن ومىرگە قاي قى­رى­نان قاراساڭ دا جارقىراپ تۇر­عان اسىل تەكتى بريلليانت كەلدى. سون­شا­لىقتى تىڭ­عىلىقتى زەرتتەۋسىز, ونىڭ تا­بيعاتىن ۇق­پايىنشا, شەبەر ونى جاقۇت­تاي جار­قىراتا الماس ەدى. ابايدىڭ ولەڭدەرى مەن قاراسوزدەرى سول جۋسان ءيىستى كيمبەرليت سىندى.

ابايدىڭ ولەڭدەرى دە, قىرىق بەس قاراسوزى دە تۇنىپ تۇرعان تۇپ-تۇنىق, ءتۇپسىز تەرەڭ وي. بۇلاي دەۋ دە از, اباي مۇراسى جول كورسەتىپ تۇرعان باعدارشام, اداستىرماس اق جۇلدىز. كوزقاراقتى قاۋىمنىڭ ءبارى بىلەتىن ول جۇلدىزدى جىرلار مەن قۇندىزدى, اسا قۇندى سوزدەردى تىزبەلەپ جاتپاي-اق, ولەڭنەن ءبىر, قاراسوزدەن ءبىر مىسال كەلتىرەيىك.

بەس نارسەدەن قاشىق بول,

بەس نارسەگە اسىق بول,

ادام بولام دەسەڭىز.

تىلەۋىڭ, ءومىرىڭ الدىڭدا,

وعان قايعى جەسەڭىز.

وسەك, وتىرىك, ماقتانشاق,

ەرىنشەك, بەكەر مال شاشپاق –

بەس دۇشپانىڭ, بىلسەڭىز.

تالاپ, ەڭبەك, تەرەڭ وي,

قاناعات, راقىم, ويلاپ قوي –

بەس اسىل ءىس كونسەڭىز, –

دەيدى اباي. ۇلتتىڭ ۇرانى عوي بۇل!

ابايدىڭ بارلىق قارا ءسوزى اداستىرماس اق جۇلدىز. ءبىر عانا مىسال: «قۇداي تاباراكا ۋاتاعالانىڭ بارلىعىنىڭ ۇلكەن دالەلى – نەشە مىڭ جىلدان بەرى اركىم ءارتۇرلى قىلىپ سويلەسە دە, ءبارى دە ءبىر ۇلكەن قۇداي بار دەپ كەلگەندىگى, ۋا ءھام نەشە مىڭ ءتۇرلى ءدىننىڭ ءبارى دە عادالات, ماحاببات قۇدايعا لايىقتى دەگەندىگى.

ءبىز جاراتۋشى ەمەس, جاراتقان كولەڭكەسىنە قاراي بىلەتۇعىن پەندەمىز. سول ماحاببات پەن عادالاتكە قاراي تارتپاقپىز, سول اللانىڭ حيكمەتىن بىرەۋدەن بىرەۋ انىعىراق سەزبەكپەن ارتىلادى. يلاندىم, سەندىم دەمەك, يلاندىرامىن, سەندىرەمىن دەگەن ەمەس.

ادامشىلىقتىڭ الدى – ماحاببات, عادالات, سەزىم. بۇلاردىڭ كەرەك ەمەس جەرى جوق, كىرىسپەيتۇعىن دا جەرى جوق. ول – جاراتقان ءتاڭىرىنىڭ ءىسى. ايعىر بيەگە يە بولماقتا دا ماحاببات پەن سەزىم بار. بۇل عادالات, ماحاببات سەزىم كىمدە كوبى­رەك بولسا, ول كىسى – عالىم, سول – عاقيل. ءبىز جانىمىزدان عىلىم شىعارا الماي­مىز, جارالىپ, جاسالىپ قويعان نارسە­لەردى سەزبەكپىز, كوزبەن كورىپ, اقىلمەن ءبىلىپ», دەيدى اباي قىرىق بەسىنشى قاراسوزىندە. ال ەندى وسى ءسوزدىڭ ايداي اقيقاتتىعىنا باس يمەيتىن جان بار ما؟!

اباي شولدەگەنگە – بۇلاق, اداسقانعا – شىراق. اباي – ادامزاتقا جول كورسەتىپ تۇرعان اداستىرماس اق جۇلدىز!

ادامزات باردا اباي بار!

اباي دۇنيە تۇرعانشا

تۇراتىن تۇلعا!

ءسابيت دوسانوۆ,

جازۋشى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى