عىلىم • 11 قىركۇيەك، 2020

جەمىس اعاشىنداعى ۆيرۋستى انىقتايدى

20 رەت كورسەتىلدى

وتاندىق عالىمدار الما اعاشتارىندا بولاتىن 4 ءتۇرلى ۆيرۋستى انىقتاۋعا ارنالعان سەزىمتالدىعى جوعارى تەست-جۇيە ازىرلەدى. عىلىمي ءونىم فەرمەرلەر تاراپىنان سۇرانىسقا يە بولىپ وتىر. سەبەبى ونىڭ تيىمدىلىگى دالەلدەنىپ ۇلگەرگەن.

تەست-جۇيە عىلىم كومي­تەتىنە قاراستى وسىمدىكتەردىڭ بيولوگياسى جانە بيوتەحنولوگياسى ينستيتۋتىنىڭ مولەكۋلالىق بيولوگيا زەرتحاناسىندا جاسالدى. بۇل عى­لىمي جاڭالىق قا­زاق­ستان­دا العاش رەت اشىلدى. مۇ­نىڭ ەل ەكونوميكاسىنا تيگىزەر پايداسى كوپ. سەبەبى اتالعان ينستيتۋتتىڭ ديرەكتورى قابىل جاپار ۇلى ايتقانداي، كورشىلەس قىتاي نەمەسە وزبەكستاننان ساتىپ الىناتىن الما اعاشىنىڭ كوشەتتەرىندە ۆيرۋس بارى جە­مىس سالعاننان كەيىن عانا انىقتالىپ جاتادى.

«شەتتەن اكەلىنەتىن جە­مىس كوشەتتەرىن ساتىپ الاردا، البەتتە تاپسىرىستى ورىن­داۋ­شى تاراپ ءونىمىنىڭ تازا، ساپالى ەكەنىن ايتادى. الايدا فەرمەرلەر وندا ۆيرۋستىڭ بار ەكەنىن جەمىس پىسكەندە عانا ءبىلىپ جاتادى. مىنە، وسىدان كەيىن بارلىق جەمىس باعى قۇردىمعا كەتەدى، ال فەرمەر شىعىنعا ۇشىرايدى. وسىنداي پروبلەمانىڭ الدىن الۋعا ءبىزدىڭ عالىمدار ازىرلەگەن تەست-جۇيەنىڭ پايداسى زور. بۇل تەست-جۇيە ال­ما اعاشتارىندا بولاتىن جاپىراقاتارداعى حلو­رو­تيكالىق داقتارى ۆيرۋسى، ىزبەدەرلى ۆيرۋسى، موزاي­كا ۆيرۋسى، شۇڭقىرلىق ۆي­رۋسىن انىقتاي الادى. قا­­زىردىڭ وزىندە فەرمەرلەر تا­راپىنان شاعىن تاپسىرىس­تار ءتۇسىپ جاتىر. ويتكەنى ءبىز عىلىمي جاڭالىعىمىزدى پا­تەنتتەدىك»، دەيدى ق.جا­پار­ ۇلى.

عىلىمي مەكەمە باس­شى­سىنىڭ ايتۋىنشا، اتالعان تەست-جۇيەنى ازىرلەۋگە 3 جىلعا جۋىق ۋاقىت كەتكەن. سەبەبى عالىمدار اۋىلدارداعى فەرما قوجالىقتارىن ارالاپ، الدىمەن ۆيرۋستى تاپقان. سودان كەيىن بارىپ سول ۆيرۋس تۇرلەرىن انىقتاۋعا قاۋقارلى تەست-جۇيە جاسادى. دايىن ءونىمنىڭ تيىمدىلىگى تەكسەرىلىپ، سەزىمتالدىعىنىڭ جوعارى ەكەنى تولىعىمەن دالەلدەنگەن سوڭ، پاتەنت الۋعا جىبەرىلدى. پاتەنتتەۋدىڭ ءوزى ءبىرشاما ۋاقىت الاتىنى بار. وسىنداي كەزەڭدە ابدەن سىنالعان تەست-جۇيەنى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ فيتو­سا­ني­تاريالىق باقىلاۋ ءبولىمى پاي­دالانۋى مۇمكىن. ال ۇكى­مەتتەن، جەكە سەكتور وكىل­دەرىنەن كولەمدى تاپ­سىرىس تۇسسە، ينستيتۋت عا­لىم­دارى كوپتەپ شىعارۋعا ءازىر.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار