ەسىڭدە بولار ءار كۇنىڭ

ءومىردىڭ ءمانىن, ماعىناسىن, دوستىق پەن جولداستىقتىڭ ارا قا­تى­ناسىن, ناننىڭ, اقشانىڭ قادىرىن ءتۇسىنىپ قالعان, بىلىمگە تال­پىنعان قىز-جىگىتتەر بولاتىنبىز. كۇنى كەشە ءبىرى پاداشى, ءبىرى قويشى, ءبىرى شاحتەر, ءبىرى مونتەر, ءبىرى مورياك, ءبىرى سولدات, ءبىرى ساۋىنشى, ءبىرى ديقان, ءبىرى دۇكەنشى, ءبىرى شوفەر, ءبىرى تراكتوريست, ءبىرى كومسومول قىزمەتكەرى, ءبىرى قۇرىلىسشى بوپ ءار سالادا جۇمىس اتقارىپ كەلگەن 50 بالا تۇڭعىش رەت 1 قىركۇيەكتە ۇلكەن اۋديتوريادا باس قوستىق. «اۋديتوريا» دەگەن ءسوزدى ءبىرىنشى رەت وسىندا كەلگەندە ەستىگەندەر دە بار. ءبىز ءۇشىن ءبارى تاڭسىق, ءبارى جۇمباق, ءبارى عاجاپ, ءبارى سەستى. ۋنيۆەرسيتەت مۇعالىمدەرىن كورە باستادىق. مىرزاتاي جولداسبەكوۆ, حانعالي سۇيىنشاليەۆ, تەمىرعالي نۇرتازين, بەيسەنباي كەنجەباەۆ, زەينوللا قابدولوۆ, ورىنباسار تولەگەنوۆ...

اكادەميك دەگەندى (ىسمەت كەڭەس­باەۆ) ەستۋىمىز بولماسا كورمە­گەن­بىز. اۋديتورياعا اكادەميك كىرىپ كەلگەندە ءبارىمىز تاڭعاجايىپ قۇ­بىلىس كورگەندەي ورىندارىمىزدان اتىپ تۇرىپ, جانسىز ادامداي قاتتىق تا قالدىق. سويتسەك, ونىڭ دا ەكى قول, ەكى اياعى بار, بىز­­گە ۇقساعان دەنە مۇشەلەرى دە تۇ­گەل, كادىمگى ادام ەكەن. ءتىپتى ء«سا­­لاماتسىزدار ما؟» دەپ قازاق تىلىندە سويلەي دە الاتىن بوپ شىقتى.

ول سويلەپ كەتتى. سالدەن سوڭ با­رىپ: «نەگە تۇرەگەپ تۇرسىڭدار! وتىرىڭدار!» – دەگەنشە تۇرەگەپ تۇرا بەرىپپىز.

ءبىرى شوفەر, ءبىرى مونتەر, ءبىرى پاداشى, ءبىرى ساۋىنشى بوپ كەلگەن 50 قىز-جىگىت ساتىرلاپ وتىرا كەتتىك تە, اكادەميكتىڭ اۋزىنا ۇڭىلدىك.

ستۋدەنتتىك ءومىرىمىز وسىلاي باس­تالىپ ەدى-اۋ!

ءبىر-بىرىمىزبەن تانىسا باستا­دىق. «نە زات», «قۇيتتاي», «مەن قاس­قا» دەپ سويلەيتىن, ادەمى دەگەن­دى ء«ايبات» دەيتىن, «تۇرا تۇر­چاڭچى, چاي ءىچىپ بولايىن», «وي, سا­باز!», «پىسقان دىڭكە» (پىسكەن قاۋىن), ء«جۇدا جاقسى بولدى» دەپ سويلەيتىن ءارتۇرلى تاقىلەتتەگى جاستاردىڭ جاپپاي تانىسۋ پروتسەسى باستالىپ كەتتى. قۇدانىڭ قۇدىرەتى, ادامدار دوستىقتى تاڭدامايدى ەكەن, «دوستىق» دەگەننىڭ ءوزى ادامداردى ىرىكتەپ, سىپايى دوستىق, كوڭىل دوستىق, شىن دوستىق دەگەن ۇعىمدار دا بىرتە-بىرتە انىقتالا باستايدى ەكەن.

باسقالارمەن دە ارالاستىق, بىراق وزگەلەردەن گورى شاعىن توپ كوبىرەك بىرگە جۇرە باستادىق. ولار: بۇرىنعى گۋرەۆ, قازىرگى اتىراۋ وبلىسى, تايسويعان اۋدانىنان كەلگەن, بىزدەن بەس جاس ۇلكەن, اقىن رەتىندە اتى شىعا باستاعان مارات وتاراليەۆ, ماڭعىستاۋلىق لەبەن سادۋاقاسوۆ, شىم­كەنتتىك تولەن ابدىقانيەۆ (شاشى قويۋ بولعان سوڭ جالدى تولەن دەپ اتاپ كەتكەنبىز), اق­مۇراتوۆ تولەن (شاشى سۇيىقتاۋ بولعان سوڭ جالسىز تولەن دەپ كەتكەنبىز), جامبىل وبلىسىنىڭ «وسكەن وركەن» اۋىلىنان ءادىل دۇيسەنبەكوۆ, ەلەن ءالىمجانوۆ, ما­رات وتاراليەۆ اۋىلدا 5 جىل ءارتۇرلى جۇمىس ىستەپ كەلىپ وقۋعا تۇسكەن, ال جالدى تولەن بولسا اششىساي كەن ورنىندا 7 جىل شاحتەر بوپ ىستەگەن. جالسىز تولەن ەكى جىل مەكتەپتە ەڭبەك ەتىپتى, ءادىل دۇيسەنبەكوۆ «وسكەن وركەن» كولحوزىنىڭ كەڭسەسىندە جۇمىس اتقارعان, مەن بولسام مونتەرمىن.

جاس جاعىنان دا, كاسىپ جاعىنان دا, مىنەز جاعىنان دا ارقيلى وسىنداي ستۋدەنتتەر ۋنيۆەرسيتەتتەگى وقۋ باستالعان كۇننەن باستاپ, ءبى­تى­رىپ شىققانشا جۇبىمىز جازىل­مادى. ءبىزدى بىرىكتىرگەن نە ەدى؟ ۋاقىت بيىگىنەن قاراپ تۇر­سام, ءبىزدى بىرىكتىرگەن كۇش – ءبىر-بىرى­مىزگە دەگەن ادالدىق ەكەن. سونان سوڭ – يۋمور. ءبىر-ءبىرىمىزدىڭ كەم­شى­لىگىمىزدى كورە قالساق ونى ازىلگە اي­نالدىرۋ, بىلمەستىككە كەشى­رىم­مەن قاراي ءبىلۋ, بار كەزدە دە, جوق كەزدە دە قالپىڭنان وزگەر­مەۋ, قاجەت كەزىندە ءبىر-ءبىرىنىڭ قاسىنان تابىلۋ.

سونداي دوستاردىڭ ءبىرى – سەن ەدىڭ, ءادىل! «قۇداي اجىراتپاسا ادام اجىراتپاس دوس» دەگەن راس بولسا, ءبىز ءدال سولاي ءومىر ءسۇرىپ, ەكەۋمىزدى قۇداي اجىراتقانشا ارامىزدان قىل وتپەدى. تاۋەلسىزدىك العان سوڭ «ەگەمەن قازاقستان» گازەتى جاڭا استانا – اقمولا قالا­سىنا اۋىستى دا, سەن دە ءوزىڭ قىزمەت ىستەپ جۇرگەن ۇجىمىڭمەن بىرگە جاڭا جەرگە قونىس اۋداردىڭ.

ارامىز الىستادى, كوڭىلىمىز الىستاعان جوق, سەن سۋىق جاققا كەتتىڭ, كوڭىلىمىز سۋىعان جوق, وڭ­تۇس­تىك استانا مەن سولتۇستىك استا­نا­­نىڭ اراسى مىڭ شاقىرىمنان استام, جۇرەگىمىز اداسقان جوق. استاناعا كەلگەن سايىن ساعىنى­شى­مىزدى سايابىرسىتىپ, قۇشاق­تاسىپ جاتقانىمىز. بىرگە وتىر­عاندا نە تۋرالى سويلەۋشى ەك؟ ارينە, جاس­تىق شاق, ستۋدەنتتىك كەز, ءى كۋرس­تا ماقتا تەرۋگە اپارعان كەزدەگى قىزىق وقيعالار, جىل سايى­ن اس­تىق جيناۋعا تىڭ وبلىسىنا اپار­عان كەزدەگى باستان كەشكەن قى­زىقتارىمىز... ورىس مەحانيزاتورلارىمەن ەرەگىس. توبەلەس. بوكس سەكتسياسىنا قاتىسىپ جۇرگەن اقىن جۇماتاي جاقىپباەۆتىڭ وزىنەن ەكى ەسەدەي ۇزىن, ەڭگەزەردەي كومباينەردى ءبىر-اق ۇرىپ سەرەيتىپ سالعانى, وسكەن (31 جاستا) مەن ەسكەن ەلۋباەۆتىڭ اسحانادا ورىس مەحانيزاتورلارىمەن بورشش تاسىپ جۇرگەندە توبەلەسىپ, وسكەننىڭ الاسا بويلى, شەگىر كوز, مىعىم جى­گىتتىڭ توبەسىنەن ىستىق بورشش­تى ساۋ ەتكىزىپ توگە سالعانى, ونىڭ ءارى قاراي ەشتەڭەگە شاماسى كەلمەي دالاعا «مامالاپ» تۇرا قاش­قانى, سول ەكى ارادا ۇزىن بويلى اقىنىمىز ەسكەن ەلۋباەۆتىڭ ەكى تراكتوريستى ەكى ۇرىپ, قولىنداعى بورششتارىمەن سىلەيتىپ سالعانى... تاياق جەگەن تىڭ يگەرۋشىلەر جي­نالىپ, جاتقان جەرىمىزگە كەلىپ, ۇلكەن مايدان – «ك ۇلىك شاي­قاسىن» اشار دەپ, تۇنىمەن ۇيىق­تاماي, جىگىتتەرمەن قاتار قىز­دارىمىز دا قورعانۋعا دايىن بوپ وتىرعاندارى... جەرگىلىكتى قازاق­تاردىڭ ريزا بولعاندارى... «باسىنىپ بارا جاتىر ەدى, جۇندەرى جىعىلىپ, جۋاسىپ قالىپتى» دەپ كوڭىلدەرىنىڭ كوتەرىلىپ قالعانىن ايتىپ قۋانۋلارى...

وسىلاردى ەسكە تۇسىرسەك – ءبارى ەرتەگى سياقتى.

ماقتا تەرۋگە بارعان كەزىمىزدەگى ءبىر مارات وتاراليەۆتىڭ ءوزى تۇنىپ تۇرعان انەكدوت ەدى عوي. بريگادير ارقايسىمىزعا ەكى جۇيەكتەن بەرەدى. اپپاق بوپ اشىلىپ تۇرعان ماقتانى تەرىپ, اياعىنا شەيىن شىعۋىڭ كەرەك. مارات بولسا ماقتانىڭ تەرىلگەنىنە قاراماي, اڭگىمەسىن سوعىپ, ءبىزدىڭ قاتارىمىزدان قالماي كەلە جاتادى. ال ارتىنداعى ماقتا سول كۇيىنشە اپپاق بوپ سامالاداي سايراپ تۇر. مۇعالىم مىرزاتاي سەر­عاليەۆ:

– وتاراليەۆ! بەرى قايت! ءوزىڭ زۋلاپ باراسىڭ, ال مىنا ماقتالارىڭ سول كۇيى اپپاق بولىپ قالىپ جاتىر! – دەيدى زەكىپ. مارات بولسا اسپاي-ساسپاي:

– اعاي مەن تەرىپ كەتكەم. مەن كەتكەن سوڭ اشىلىپ قالعان بولار! – دەپ جاۋاپ بەرەدى عوي.

مارات كەشكە قاراي ابدەن شارشاپ, قارا تورى ءجۇزى مەن كىر­پىگىنە شاڭ قونىپ, ەرنى كەزەرىپ, جۇرت­تىڭ ەڭ سوڭىندا كەلە جاتادى. مىر­زاتاي سەرعاليەۆ ونىڭ يىعىنا قولىن سالىپ:

– حال قالاي مارات؟ – دەسە, سويلەۋگە شاماسى ارەڭ كەلىپ, ءىلبىپ كەلە جاتقان مارات «...كەرەمەت» دەپ جاۋاپ بەرەدى. ال جۇمىسقا باراردا ول تاعى دا جۇرتتىڭ ەڭ سوڭىندا امالسىز ءىلبىپ كەلە جات­قانىن كورگەن مىرزاتاي اعا:

– مارات, وسى سەن نەگە ىلعي جۇرتتىڭ سوڭىندا جۇرەسىڭ؟ – دەگەندە, ول:

– كوپ ادام جولعا شىققاندا ايتەۋىر بىرەۋ سوڭىندا كەلە جاتۋ كەرەك قوي, – دەپ قينالماي جاۋاپ بەرە سالۋشى ەدى.

ايتا بەرسەڭ مۇنداي ساتتەر بىتپەيتىن ەپوپەياداي كورىنەدى.

ءۇشىنشى كۋرستا سەن اسكەرگە كەتتىڭ. ءبىر توپ ستۋدەنت بوپ شىعا­رىپ سالدىق.

ۇزبەي حات جازىسىپ تۇردىق.

سەن اۋە دەسانتى باتالونىن­دا اسكەري بورىشىڭدى 1967 جىلى ءبىتىرىپ كەلدىڭ دە, وقۋىڭدى جالعاس­تىردىڭ. ءبىز بولساق 1966-جىلى ۋنيۆەرسيتەتتى ءبىتىرىپ, ءار قايسىمىز ءار سالادا قىزمەت ىستەي باستادىق. كوپشىلىگى تۋعان وڭىرلەرىنە كەتتى. الماتىدا قالعانىمىز ساناۋلى عانا. ەسكەن ەلۋباەۆ, ديكتور ساۋىق جاقانوۆا, باۋىرجان جالميەۆ, ءامىروللا ساريەۆ, سا­بىر وتەپبەرگەنوۆ جانە مەن.

ءبىزدىڭ دوستىق قارىم-قاتىنا­سىمىز قايتا جالعاستى. سەن كەلگەنشە مەن 1966 جىلى 5-كۋرستا جۇرگەندە «بەكەت» اتتى تۇڭعىش كىتابىمدى شىعارىپ, ۇيلەنىپ تە قويعان ەدىم. كىتاپتى, ۇيلەنۋ تويى­نا دەگەن شاقىرۋ بيلەتتى ساعان سالىپ جىبەرگەن بولاتىنمىن. كى­تاپتى وقىپ قۋانىپ, ۇيلەنۋ تو­يىندا بولا المايتىنىڭا قاتتى وكىنىپ حات جازعانىڭ ءالى ەسىمدە.

ۋنيۆەرسيتەتتىڭ سوڭعى كۋرسىن­دا وقىپ جۇرگەن كەزىڭدە سەن ەلىمىزدىڭ باس گازەتى – «سوتسياليستىك قازاقستان» («ەگەمەن قازاقستان») گازەتىنە قىزمەتكە تۇردىڭ. رەس­پۋب­ليكانىڭ ماڭداي الدى بەدەلدى باسىلىمىندا ستۋدەنت كەزدەن-اق قىزمەت ىستەۋ ەكىنىڭ ءبىرىنىڭ ماڭدايىنا جازىلماعان ەدى. سول گازەتتە ءجۇرىپ, گيننەستىڭ رە­كوردتىق كىتابىنا ەنەتىندەي ۇزاق ۋاقىت قىزمەت اتقاردىڭ. ەڭ­بەك كىتاپشاڭدا ەكى-اق جول جازۋ تۇردى: «قابىلداندى», «زەي­­نەتكە شىعۋىنا بايلانىس­تى قىز­مەتىنەن بوساتىلدى» دەگەن. وسى ەكى جولدىڭ اراسىندا سەنىڭ بۇكىل عۇمىرىڭ جاتىر ەدى. وسى ەكى جولدىڭ اراسىندا سەن ەلىمىزگە ايگىلى جۋرناليست اتاندىڭ, وسى ەكى جولدىڭ اراسىندا سەن ءبولىمنىڭ كىشى قىزمەتكەرىنەن ءبولىم مەڭ­گەرۋشىلىگىنە, رەدكوللە­گيا مۇ­شەلىگىنە دەيىن ادال ەڭبەگىڭمەن جەت­تىڭ. ەشكىمگە جارام­ساقتان­بادىڭ, لاۋازىم يەلەرىنە جالتاق­تاپ جاقىندامادىڭ, تۋرا دا تازا جولمەن ءجۇردىڭ.

وسى ەكى جولدىڭ اراسىندا سەن جازۋشى رەتىندە دە ءيسى قازاققا تانىمال قالامگەر اتاندىڭ. وزگە جازۋشىلار سياقتى ءار كىتابىڭ شىققان سايىن ونى قالىڭ جۇرتقا جارنامالاپ, تۇساۋكەسەر وتكىزىپ, دابىرا قىلۋدى قاجەت ەتپەدىڭ. بۇل دا سەنىڭ ەجەلدەن قالىپتاسقان ىشكى مادەنيەتتىلىگىڭ مەن سىپايىلىعىڭ, قا­ناعاتشىلدىعىڭ مەن دابىرا سۇي­مەس قاراپايىمدىلىعىڭنان ەدى.

سەن وننان استام كىتاپتىڭ اۆتورى بولدىڭ. ول كىتاپتارىڭ جايلى اسپانداتىپ ماداقتاعان ماقالالار اعىل-تەگىل جاريالانىپ جاتپاسا دا, ادەبي ورتانىڭ نازارىنان تىس قالماي, سىنشىلار مەن زامانداس جۋرناليستەرىڭنىڭ جىلى لەبىزدەرىنەن قۇر الاقان قالعان جوق. اسىرەسە «مەنىڭ شەراعام» دەگەن شەرحان مۇرتازا جايلى جازعان پۋبليتسيستيكالىق ەسسەڭ كوپشىلىك نازارىنا بىردەن ىلىگىپ, دۋالى اۋىزداردىڭ ىستىق لەبىزىنە يە بولدى. ول كوپ ۇزا­ماي ورىس تىلىنە دە اۋدارىلىپ, «پروستور» جۋرنالىندا جا­ريا­لاندى. ۋاقىت پەن كۇش-جىگەردى جەپ قوياتىن جۋرناليستىك قىز­مەتپەن قاتارلاستىرا ءجۇرىپ تالاي كىتاپتىڭ اۆتورى بولدىڭ. وقىرمان قاۋىمنىڭ ەسىنە سالۋ ءۇشىن ولاردى اتاپ وتسەم ارتىق بولماس. «اق كۇمبەز», «كوكجيەك», «جۇرەك جىلۋى», «تەرگەۋ ءالى بىت­­كەن جوق», «قارا شاڭىراق», «شەر­­اعاڭنىڭ شەرۋى», «مەنىڭ شەر­اعام», ت.ب. بۇل كىتاپتار سەنى «قازاقتىڭ بەلگىلى جازۋشىسى» بوپ قالىپتاسۋىڭا, قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ مۇشەسى بوپ تانىلۋىڭا مول اسەر ەتتى. ەڭبەكتەرىڭنىڭ ءبارى مەملەكەت تاراپىنان ەلەنبەي قالعان جوق. 1987 جىلى قر جوعارعى كەڭە­سىنىڭ قۇرمەت گراموتاسىمەن, 2002 جىلى «ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن» مەدا­لىمەن ماراپاتتالدىڭ.

«ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنەن زەينەتكە شىققان سوڭ, دا ەلىڭە قىز­مەت ەتۋىڭدى توقتاتقان جوقسىڭ. قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزي­دەنتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىندە رەداكتور بوپ قىزمەت اتقاردىڭ.

قايدان بىلەيىك, بۇل سەنىڭ سوڭعى قىزمەت ورنىڭ ەكەن. سوڭعى كەزدەسكەنىمىزدە دەنساۋلىعىڭ دا, كوڭىل كۇيىڭ دە جاقسى ەدى. كەزدەسۋ قۇرمەتىنە ءبىر-ەكى ريۋمكانى ويلان­باستان تارتىپ جىبەرە دە سالۋشى ەدىڭ.

سەن تۇڭعىش پەرزەنتىڭ, پولكوۆنيك ايدارىڭنىڭ تابان استىندا جۇرەككە جاساعان وپەراتسيا ۇستىندە قايتىس بولعانىن كوتەرە المادىڭ. ورنى تولماس قايعى ىشىڭە كۇيىك بوپ ءتۇستى. سول كۇيىك سەنى ىشتەي ءمۇ­جىپ تىندى. داريعانىڭ ايتۋى بويىنشا, سەن ەش جەرىڭ اۋىرماسا دا تاماق ىشپەي, «ايدار جالعىز جاتىر» دەپ ايتا بەرىپسىڭ.

اقىرى قاسىنا بارىپ تىنىش تاپتىڭ.

سەن ەكەۋىڭدى قاتار جەرلەيمىز دەگەن كىمنىڭ ويىنا كىرىپ-شى­عىپتى.

كوكتوبەنىڭ باۋىرىندا, كوك­توبەگە اپارار اسپالى جولدىڭ اس­تىنداعى جەكە پاتەر جالداپ تۇرىپ جاتقانىمىزدا ەكەۋمىز دە ۇلدى بولىپ ەدىك. الدىمەن مەنىڭ ۇلىم – ەستيار, سونان سوڭ سەنىڭ ۇلىڭ ايدار دۇنيەگە كەلىپ ەدى. ەكەۋى دە تەل ءوستى. ونان سوڭ مەنىڭ ەگىز قىزىم – ايمان, شولپان دۇنيەگە كەلدى. ەكەۋىنىڭ دە اتىن سەن قويىپ ەدىڭ. ايداردان سوڭ سەندەردىڭ وت باسىلارىڭا ەكى قىز كەپ قوسىلدى. ونىڭ اتىن ەليگاي, جازيرا دەپ مەن قويىپ ەدىم. ءار مەرەكە, ءار دەمالىس سايىن ءبىر-ءبىرىمىزسىز اس باتپاۋشى ەدىك. ەكى-ءۇش كۇنگە ءبىر جاققا كەتە قالساق, بالالارىمىزدى ءبىر-بىرىمىزگە تاس­تاپ, الاڭسىز جۇرە بەرۋشى ەدىك.

سول بالالارىمىز دا ءوستى, جەتىلدى, ءار قايسىسى ءوز ءومىر جولدارىن تاۋىپ, الدى ەلۋدەن اسا باستادى.

دوستارىمىزدىڭ دا قاتارى جىل سايىن سيرەپ بارادى. ساعادي اقىن ايتقانداي, «ينىح ۋجە نەت, ا تە دالەچە». سول «ينىح ۋجە نەتتىڭ» ىشىنە ويدا جوقتا سەن دە ەنىپ كەتتىڭ.

ەسىڭدە مە, 2016 جىلى ۋنيۆەر­سيتەتتى بىتىرگەنىمىزگە 50 جىل تو­لۋى­نا بايلانىستى الماتىدا كەزدەسۋ وتكىزبەك بوپ, گازەتتەرگە حابارلاندىرۋ بەرگەنىمىز. كەزدەسۋدىڭ ۇيىتقىسى بولعاندىقتان, حابار­لاندىرۋدىڭ سوڭعى جولىن بىلاي اياقتاپ ەدىم عوي: «قۇرمەتتى دوستار! كىم قايدا جۇرسە دە كە­لۋگە تىرىسىڭدار. قاراجات جا­عىن ويلاماڭىزدار, ءبارىن ءوزىم كوتەرەمىن, تەك الماتىعا جەت­سەڭىزدەر بولدى. بۇل بالكىم بىز­دەردىڭ سوڭعى كەزدەسۋىمىز بولۋى مۇمكىن». ءار جەردەن جيىلىپ, ون شاقتى عانا ادام كەلدى. بۇ­رىنعى ءبىز وقىعان عيماراتتا, قازىرگى جۇرگەنوۆ اتىنداعى ونەر اكادەمياسىنىڭ زالىندا باس قو­سىپ, وعان ەڭ العاشقى ۇستازىمىز – مىرزاتاي جولداسبەكوۆتى شا­قىرىپ ەدىك. جەڭگەمىز ەكەۋى كەلىپ, باس قوسۋىمىزدىڭ ءمانىن كوتەرىپ تاستاپ ەدى عوي. ءبارىمىز ستۋدەنتتەر سياقتى اۋديتوريادا وتىردىق. ەسىمىزدە قالعان باياعى ستۋدەنتتەردىڭ فاميليالارىن ءتىزىپ بەرىپ, مىرزەكەڭنىڭ قولىنا جۋرنال ۇستاتىپ ەدىك. ول كىسى دە باياعى كەزىن ساعىنىشپەن ەسكە الىپ, جۋرنال بويىنشا فاميليا­لاردى جەكە-جەكە اتاپ تەكسەرىپ ءوتىپ, جاستىق شاعى ەسىنە ءتۇسىپ, ءوزى دە تولقىپ كەتىپ ەدى عوي.

ەمتيحان تاپسىرعان بوپ, ءار «ستۋدەنتتىڭ» الدىنا ءبىر-ءبىر سۇراق قويدىق. ارينە, بۇگىنگى ومىرگە بايلانىستى وزەكتى سۇراقتار. باسقا كۋرستان لەكتسيا تىڭداماق بوپ, بەك­سۇلتان نۇرجەكەەۆ, قادىربەك سەگىزباەۆ, قۋانىشباي قۇرمان­عاليەۆتار رۇقسات سۇراپ كىرىپ, ولار دا «ەمتيحان تاپسىرىپ ەدى».

«ساباق» سوڭىنان اكادەميانىڭ عىلىمي كەڭەس وتەتىن ۇلكەن زالىندا قوناقاسى ۇيىمداستىرىپ ەدىم. سول قوناقتاردىڭ قاتارىندا ۋنيۆەرسيتەتتى بىزدەن كەيىن بىتىر­سەڭ دە, داريعا ەكەۋىڭ ەسكى دوس­تار رەتىندە قاتىسىپ ەدىڭدەر. سول كەزدەسۋگە كەلگەندەر كوپ بول­­­مادى. ەسكەن ەلۋباەۆ, ساۋىق جا­قانوۆا, ابزەل­حان ما­حامبەكوۆا, تورەحان تاس­بولا­توۆ, اسىلتاي مۇقاجانوۆ, ەلەن ءالىمجانوۆ.

ەكى-ءۇش كۇننەن سوڭ «ەگەمەن قازاقستان» گازەتى وسىنداي قىزىق كەزدەسۋ جايلى «ەلۋ جىلدان سوڭعى ەمتيحان» دەگەن جاراسىمدى ماقالا جاريالاپ, كوپتىڭ قۇلاعىن ەلەڭ ەتكىزىپ ەدى.

ەسىڭدە بولسا ءار كۇنىڭ, ءبىزدىڭ ءومىرىمىز بىتپەيتىن داستان سەكىلدى ەكەن. قازىرگى جازعانىم كولدىڭ جاعاسىندا وتىرىپ ءبىر شەلەك سۋ العانىم سياقتى عانا ەكەن.

بۇرىن دا وتكەن ءومىرىمىزدى سا­عىنىپ ەسكە الۋدان جالىقپاۋشى ەدىك. ارامىزدان سەن دە كەتتىڭ ءادىل! ساعىنىشىمىز بەن وپىنىسىمىزدى ەسەلەپ كوبەيتىپ كەتتىڭ.

ەندى ولار ازايمايتىن شىعار.

دۋلات يسابەكوۆ