مەملەكەت باسشىسى ەلىمىزدەگى بۇگىنگى احۋال قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ الدىنا ازاماتتاردىڭ سۇرانىستارىنا ىقىلاس تانىتۋعا ءتيىس جاڭا تالاپتار قوياتىنىن اتاپ كورسەتتى.
وسىعان وراي پرەزيدەنت قۇقىق قورعاۋ جانە سوت جۇيەسىن ودان ءارى رەفورمالاۋ بويىنشا تاپسىرمالار بەردى. بۇل مەملەكەتتىلىگىمىزدى نىعايتۋداعى ماڭىزدى قادام دەپ سانايمىن, ويتكەنى كۇش قۇرىلىمدارىنداعى رەفورما قازاقستانداعى بۇكىل مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىن جاڭعىرتۋدىڭ ماڭىزدى بولشەگىنىڭ درايۆەرى بولماق.
سونىمەن قاتار مەملەكەت باسشىسى زاڭ ۇستەمدىگى ورنىقپاسا جانە ازاماتتاردىڭ قاۋىپسىزدىگىنە كەپىلدىك بەرىلمەسە, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋدىڭ بىردە-ءبىر مىندەتى تابىستى جۇزەگە اسىرىلمايتىنىن اتاپ كورسەتتى.
قۇقىق قورعاۋ جۇيەسىن رەفورمالاۋ «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىنىڭ ەرەجەلەرىمەن ۇيلەسىمدىكتە بولۋعا ءتيىس ەكەنىن اتاپ وتكەن دە ماڭىزدى. ويتكەنى «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت», شىن مانىسىندە, «ادىلەتتى مەملەكەت» قۇرۋ تۇجىرىمداماسى. ازاماتتاردىڭ ماسەلەلەرىن تىڭداپ, كورىپ قانا قويۋ جەتكىلىكسىز, ەڭ باستىسى, دۇرىس جانە ءادىل شەشىم شىعارۋ قاجەت.
ەلىمىزدەگى قازىرگى احۋالدى ەسكەرە وتىرىپ, پوليتسيانىڭ ازاماتتارمەن جۇمىس جۇرگىزۋىنە جاڭا, وزىق ادىستەر ەنگىزىلەتىن بولادى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, بىزگە ازاماتتاردىڭ قۇقىعىن ۋاقتىلى قورعاۋدى قامتاماسىز ەتەتىن جانە حالىقارالىق جوعارى تالاپتارعا جاۋاپ بەرەتىن ۇلگى كەرەك.
بىرىنشىدەن, پرەزيدەنت قازاقستاندا وكىلەتتىكتەردىڭ اراجىگى ناقتى اجىراتىلعان ءۇش بۋىندى مودەل ەنگىزۋدى تاپسىردى: پوليتسيا – پروكۋرور – سوت, ول تەجەمەلىك جانە تەپە-تەڭدىك جۇيەسىن پايدالانا وتىرىپ, بيلىك تارماقتارىنىڭ ءوزارا ناقتى ءىس-قيمىل جاساۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى.
ەكىنشىدەن, «جۇرتقا جاقىن پوليتسيا» قاعيداتى بويىنشا جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتى رەفورمالانادى, بۇل جەردە ۋچاسكەلىك ينسپەكتوردىڭ رولىنە باسا ءمان بەرىلەتىن بولادى. ولاردىڭ مارتەبەسى زاڭناما ارقىلى ارتتىرىلىپ, ءونىمدى جۇمىس ىستەۋلەرى ءۇشىن مول مۇمكىندىك بەرىلەدى. بۇل جەردەگى باستى ماقسات, پوليتسيانىڭ جۇمىسىن سەرۆيستىك ۇلگىگە كوشىرۋ, ياعني پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاپ, ولاردىڭ الدىندا تانىمال, قولجەتىمدى بولىپ, ادامدارمەن اشىق اڭگىمە جۇرگىزە بىلۋگە ءتيىس.
ۇشىنشىدەن, پروكۋراتۋرا ورگاندارىنىڭ جۇمىسى قايتا قارالاتىن بولادى. ونىڭ ءمانى – جيناقتالعان دالەلدەرگە تاۋەلسىز باعا بەرۋ, ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىنىڭ بۇزىلۋىنا جول بەرمەۋ, ادال ازاماتتاردىڭ قىلمىستىق پروتسەسكە تارتىلۋىن بولدىرماۋ, سوتتا كىنالاۋشى تاراپتى قولداۋ بولىپ تابىلادى.
بۇدان باسقا 2021 جىلدان باستاپ پروكۋرورعا قىلمىستىق ىستەر بويىنشا ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىنا قاتىسى بار نەگىزگى پروتسەستىك شەشىمدەردى كەلىسۋ مىندەتى زاڭناما ارقىلى جۇكتەلمەك.
سونىمەن بىرگە پرەزيدەنت سوت جۇيەسىن نازاردان تىس قالدىرعان جوق, قۇقىقتىق مەملەكەتتىڭ ماڭىزدى شارتى – تۋرالىقتان تانبايتىن ءادىل سوت تورەلىگىنىڭ بولۋى ەكەنىن اتاپ كورسەتتى. قوعامنىڭ سوتقا دەگەن سەنىمىن كۇشەيتۋ باستى ماقسات بولۋعا ءتيىس.
جوعارى سوت كەڭەسىنە جانە جوعارعى سوتقا جاڭا كاسىپقوي كادرلاردى ءادىل سوت تورەلىگىن قامتاماسىز ەتۋگە بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا جاريالاي وتىرىپ تارتۋ جۇمىسىن جانداندىرۋ تاپسىرىلدى.
تۇتاستاي العاندا جولداۋدا ۇكىمەتتىڭ الدىنا بەلگىلەنگەن مىندەتتەردى شەشۋدەگى نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق بازانى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن قابىلدانۋعا ءتيىس بىرقاتار زاڭدى ازىرلەۋ بويىنشا ناقتى مىندەتتەر قويىلدى. دەپۋتاتتىق كورپۋس ءوز كەزەگىندە, مەملەكەت باسشىسىنىڭ بارلىق تاپسىرمالارىن ىسكە اسىرۋدى زاڭنامالىق تۇرعىدان قولداۋدى ساپالى ءارى شۇعىل تۇردە قامتاماسىز ەتەتىن بولادى.
نۇرلان ءابدىروۆ,
پارلامەنت سەناتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى
