پىكىر • 07 قىركۇيەك, 2020

ۋاقىت سىنىنا جاۋاپ

240 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ الەمدىك ەكونوميكالىق جانە گەوساياسي احۋالعا بايلانىستى سىناق كەزەڭى ءبىزدى اينالىپ وتپەيتىنى تۋرالى بولجامى تۋرا كەلدى. قازاقستان ەكى فاكتورمەن – پاندەميادان كەيىنگى وزگەرگەن قۇندىلىقتار جانە جاھاندىق داعدارىس جاعدايىندا ءومىر سۇرۋدە. اسكەري-ساياسي تۇراقسىزدىق, الەۋمەتتىك جانە كوشى-قون ماسەلەلەرى, ساياسي پروتسەس­تەر وسى سەبەپتەردىڭ سالدارىنان تۋىندايدى.

ۋاقىت سىنىنا جاۋاپ

بۇعان دەيىن قۇرىلعان مەم­لە­كەتتىك جانە قوعامدىق تەتىك­تەر, سونداي-اق دايىندالعان «قاۋىپ­سىز­دىك بەلبەۋى» جاھاندىق ىندەت داعدا­رىس­تىڭ ءبىرىنشى كەزەڭىن جۇمسارتۋعا مۇم­كىندىك بەردى, بىراق بۇگىنگى تاڭدا قيىن­دىقتى ەڭسەرىپ قانا قويماي, ودان ءارى دامۋ ۆەكتورىنا شىعۋعا مۇم­كىندىك بەرەتىن جاڭا شارالار قاجەت.

سوندىقتان قازاقستاننىڭ بارلىق ازاماتتارى وسى جولداۋدى الەمدىك نارىقتارداعى ەكونوميكالىق كۇي­زەلىستەن, اۋىر پاندەميادان جانە الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ماسەلە­لەردەن كەيىنگى ودان ءارى دامۋدىڭ ماڭىزدى سۇراقتارىنا جاۋاپ تابۋعا ءۇمىت ارتىپ كۇتتى.

ارينە جولداۋ حالىق پەن ەلدىڭ ەڭ ماڭىزدى, وزەكتى جانە وتكىر ماسە­لەلەرىنە جاۋاپ بەرەتىن ەرەكشە مانگە يە بولدى.

بىرىنشىدەن, جولداۋدا ەلدەگى جاع­دايعا بارىنشا ايقىن جانە ەگ­جەي-تەگجەي تالداۋ جاسالعان جانە ەلدىڭ ەكونوميكالىق جانە الەۋ­مەت­تىك سالاداعى, مەملەكەتتىك باسقارۋ, قارجى سالاسىنداعى دامۋىن تەجەيتىن بارلىق ناقتى سەبەپتەر كورسەتىل-
گەن.

ەكىنشىدەن, «جاڭا جاعدايداعى قازاقستان: ءىس-قيمىل كەزەڭى»  جول­داۋى – رەفورمالار تۋرالى جولداۋ. رەفورمالار مەملەكەتتىك باس­قا­رۋدىڭ ينستيتۋتسيونالدىق سالاسىنا اينالعانى ماڭىزدى, بۇل ولاردىڭ جان-جاقتى ەسەپتەلۋى مەن تيىمدىلىگىن كوزدەيدى.

بۇل عانا ەمەس, رەفورمالار ينستيتۋتتارىن قۇرۋ – 2020 جىلعى جولداۋ تەك باستاماسى عانا ەكەنىن جانە باس­تى وزگەرىستەر ءالى الدا بولاتىنى تۋرالى ايقىن بەلگى. «الەۋمەتتىك-ەكو­نوميكالىق تۇراقتىلىقتى, جۇمىس ورىندارىن جانە حالىقتىڭ تابىسىن ساقتاپ قالۋ» – ءبىرىنشى كەزەكتەگى مىندەتتەر, بىراق ودان كەيىنگى باعدارلامالار دا ۇمىت قالمايدى.

ۇشىنشىدەن, پرەزيدەنت ق.ك.توقاەۆ ەلدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونو­­مي­كالىق دامۋىن الەۋمەتتىك ادىلەت­تىلىك, تيىمدىلىك جانە باسەكەگە قابى­لەتتىلىك باسىمدىقتارىنا نەگىز­دەلگەن ساپالى جاڭا ۆەكتور مەن دا­مۋدىڭ جاڭا قاعيداتتارىنا شىعارۋ جونىندەگى ءىس-قيمىلدىڭ ءبىرتۇتاس ستراتەگياسىن بەلگىلەدى.

بۇل رەتتە قوعام ءومىرىنىڭ بارلىق سالالارى – ەكونوميكا, الەۋمەتتىك سالا جانە ەلدىڭ ساياسي ءومىرى تەرەڭ رە­فورمالاۋعا ۇشىراعانىن ۇعىنۋ قاجەت. بۇرىنعىداي جايباراقات تىر­لىك  ەندى ەشقاشان بولمايدى.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ ناقتى جانە الدىن الۋ تاپسىرمالارى عانا ەمەس, سونداي-اق رەفورمالاۋدىڭ تا­سىل­دەرى مەن جولدارىن وزگەرتۋگە دەگەن ەڭ بايىپتى كوزقاراسى دا نازار اۋدارۋعا تۇرارلىق. زاڭنىڭ ۇستەم­دىگى, ادام قۇقىقتارىنىڭ ساقتالۋى مەملەكەتتىك باسقارۋدىڭ جاڭا مودەلى مەن ازاماتتاردىڭ مۇددەسىن قورعايتىن ادىلەتتى مەملەكەت ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى.

«حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەم­لەكەتتىڭ» ۇلگىسى مەملەكەتتى باسقارۋعا ازاماتتىق اتسالىسۋمەن تولىق­تىرىلادى, بۇل رەتتە جەرگىلىكتى ءوزىن ءوزى باسقارۋدى دامىتۋعا, ياعني ازا­ماتتاردىڭ وزدەرىنە تىكەلەي قاتىس­تى ماسەلەلەردى شەشۋگە قاتىسۋ مۇم­كىن­دىگىنە باسا ءمان بەرىلەدى.

وسى جەردەن جولداۋدىڭ تاعى ءبىر تەرەڭ ءمانى – ونىڭ تاعى ءبىر باعىتى – ادام كاپيتالعا, ەلدىڭ ءار ازاماتىنا دەگەن كوزقاراسى تۋىندايدى.

تورتىنشىدەن, جولداۋ ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆ ساياساتىنىڭ تەرەڭ سترا­تەگيالىق ساباقتاستىعىن كورسە­تەدى. بۇعان «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدار­لاماسىمەن ناقتى ۇيلەسەتىن جانە «جاۋاپتى مەملەكەت – جاۋاپتى قوعام – جاۋاپتى ادام» ۇشتۇ­عىر­لى جۇيەسىندە قوعامدىق سانانى جاڭعىرتۋدىڭ جاڭا كوورديناتتارىن بىلدىرەتىن «ۇلتتىڭ جاڭا ساپاسى» ءبولىمى دالەل بولا الادى.

سوندىقتان قوعام مەن حالىق الداعى رەفورمالاردىڭ قۇرىلىمدىق كۇردەلىلىگى مەن تەرەڭدىگى قازاق­ستان­نىڭ رەۆوليۋتسيالىق ەمەس, ەۆو­ليۋتسيالىق دامۋىن تالاپ ەتەدى دەگەن تەزيستى بەلسەندى ۇعىنۋى ءتيىس.

رەفورمالار سينەرگياسى ولار­دى جۇزەگە اسىرۋ ارقىلى رەۆوليۋ­تسيالىق ناتيجە بەرەدى, دەمەك, قوعام­دىق كەلىسىم مەن جالپىۇلتتىق بىرلىك قاعيداتتارى جولداۋدىڭ ماقسات­تارىنا قول جەتكىزۋدىڭ – تۇراقتى دا­مى­عان, گۇلدەنگەن قازاقستاندى قۇرۋ­دىڭ باستى شارتى بولىپ قالا بەرەدى.

 

جانسەيىت تۇيمەباەۆ,

قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى – پرەزيدەنت اكىمشىلىگى  قحا حاتشىلىعىنىڭ مەڭگەرۋشىسى

سوڭعى جاڭالىقتار