پىكىر • 04 قىركۇيەك، 2020

جاۋاپتى كەزەڭدەگى جاۋاپتى مىندەتتەر

34 رەت كورسەتىلدى

دۇنيەگە وزگەرىس كەرەك ەدى. ادام بالاسى سول وزگەرىس قاجەتتىلىگىن ايتىپ جۇرسە دە، سول دۇنيە وزگەرىسىنە ءوزىنىڭ ونشا ىنتالى بولماعانى دا انىق. سول وزگەرىستى جاساۋعا كوروناۆيرۋس پاندەمياسى ەرىكسىز ماجبۇرلەگەندەي بولدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قازاقستان حالقىنا ارناعان جولداۋىندا ايتىلعان تىڭ ويلار مەن ناقتىلى شەشىمدەر وسىنداي تۇجىرىم جاساۋعا اسەر ەتتى.

ىندەتتىڭ قانشالىقتى زارداپتى بول­عاندىعى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. ال ەڭ باس­تىسى – ەلىمىز ازاماتتاردان ەشنارسەنى جا­سىرماي، ىندەتتەن قايتىس بولعاندار تۋرالى اقپاراتتىڭ بارلىعىن اشىق جاريالادى. قانشالىقتى اششى بولسا دا، شىندىق كولدەنەڭ تارتىلدى. بۇل – كەيبىر مەملەكەتتەرگە قاراعاندا قازاقستاننىڭ ۇتىمدى تۇسى بولعانى انىق. تاعى ءبىر انىعى، وسى ىندەت كەزىندە مەملەكەت تاراپىنان حالىققا ناقتىلى قولداۋ كورسەتىلگەنىن ايتقان ءلازىم. ازاماتتاردىڭ ءومىرىن جانە دەنساۋلىعىن قورعاۋ ءۇشىن بار كۇش-جىگەرىمىزدى بىرىكتىردىك.وسىنداي سىن ساعاتتا ىنتىماعى جاراسقان حالقىمىز جۇدىرىقتاي جۇمىلدى. داعدارىسقا قارسى جەدەل شارالاردىڭ ەكى توپتاماسى قابىلدانىپ، ۋاقىتشا تابىسسىز قالعان 4،5 ميلليوننان استام ازاماتقا 42 مىڭ 500 تەڭگە مولشەرىندە كومەك بەرىلسە، بۇعان 450 ميلليارد تەڭگەدەن استام قاراجات جۇمسالدى. جانە دە پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا، «وسىنداي جاردەم كورشىلەس ەلدەردە، ءتىپتى، باسقا ءىرى مەملەكەتتەردە بەرىلگەن جوق». بۇل قازاقستاننىڭ ءوز حالقى الدىنداعى الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىكتى ءاردايىم جوعارى قويىپ كەلە جاتقاندىعىنىڭ جارقىن ءبىر كورىنىسى دەۋىمىز كەرەك.

ءبىر اتاپ وتەرلىگى، بۇل قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قازاقستان حالقىنا ارناعان ەكىنشى جولداۋى بولسا، وسى جولعى قۇجاتتا ەلىمىزدىڭ الەمدىك داعدارىس جاعدايىنداعى مىندەتتەرى ناقتىلى اتاپ كورسەتىلۋى قازاقستاننىڭ بولاشاعىنا دەگەن سەنىمدى نىعايتا ءتۇستى. ىندەتتىڭ ەتەك الۋى بار، ودان قالدى شاعىن جانە ورتا بيزنەس سالاسىنىڭ شەكتەۋلى جۇمىستارى حالىقتىڭ تابىسىن ازايتتى. جۇمىستارى توقتاعان كوپتەگەن سالا كۇردەلى جاعدايلارمەن بەتپە-بەت قالدى. مىنە، وسى تىعىرىقتان ەلىمىز قالاي شىعار ەكەن دەگەن وي ارقايسىمىزدى مازالايتىن. جولداۋدان سوڭ سول وي تۇكپىرىندە جاتقان بەيمازا جايلارعا جارىق ءبىر ساۋلە تۇسكەندەي بولدى دا، ەل بولا­شاعىنىڭ كەمەل ەكەندىگىنە سەنىم نىعايا ءتۇستى. سول سەنىمدى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «جەرى­مىز شەتەلدىكتەرگە ساتىلمايدى!» دەگەن مالىمدەمەسى تۇپكىلىكتى بەكىتتى دەسەك جاراس­قانداي.

جەر ماسەلەسى ءبىراز جىلدان بەرى ءتۇرلى ساياسي ويىنداردىڭ وشاعىنا اينالعانى دا جاسىرىن ەمەس. ەندى، مىنە، حالقىمىزعا جەر وزىمدىكى دەپ سول جەرگە بارىنشا جاناشىرلىقپەن جانە مەيلىنشە جاۋاپكەرشىلىكپەن قارايتىن كەز كەلدى. اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتپاي، باسەكەگە قابىلەتتى ەكونوميكا قۇرۋ مۇمكىن ەمەس. بۇل سالادا شەشىمىن تاپپاي كەلە جاتقان وزەكتى ماسەلەلەر بار. اتاپ ايتقاندا، جۇرتتىڭ جەرگە قول جەتكىزە الماۋى، ۇزاق مەرزىمگە بەرىلەتىن «ارزان نەسيەنىڭ» بولماۋى، كاسىبي مامانداردىڭ تاپشىلىعى جاعدايدى كۇردەلەندىرە ءتۇستى. «ونىمدىلىكتى ارتتىرىپ، شيكىزات وندىرۋمەن عانا شەكتەلمەۋ ءۇشىن، سونداي-اق قويما جانە كولىك ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ ماقساتىندا شۇعىل شارالار قابىلداۋ كەرەك»، دەدى وسىعان بايلانىستى ايتقان سوزىندە قاسىم-جومارت توقاەۆ. راسىندا دا، قازاقستاننىڭ جەر جاعدايىندا كوپتەگەن ونىمگە دەگەن ىشكى سۇرانىستى تولىق قامتاماسىز ەتىپ قانا قويماي، شەتەلدىك رىنوكقا دا باتىل قادام جاساۋعا بولار ەدى. ەندىگى ماسەلە – وسى ءىستى ۇيىمداستىرۋدا.

ءالى دە بولسا، اۋىل ەڭبەككەرلەرىنىڭ اۋىر دا بەينەتتى جۇمىستارى تىم ارزان باعالانىپ جۇرگەندىگى جانە وسى سالاداعى تابىستىڭ باسىم بولىگىنە الىپساتارلار كەنەلىپ جاتاتىندىعى ەلىمىزدە نارىقتىق ەكونوميكا باستالعالى بەرى ايتىلىپ كەلە جاتىر. جولداۋدا بۇل ماسەلە دە ايتىلماي قالعان جوق. پرەزيدەنتتىڭ سوزىنەن ۇققانىمىز، سۋبسيديا جانە سالىق جەڭىلدىكتەرىن بەرۋ باعدارلامالارى اياسىندا اۋىلدىق جەرلەردەگى كووپەراتسيانى ىنتالاندىرۋ ءۇشىن ءتيىستى شارالار توپتاماسىن ازىرلەۋ قاجەت ەكەن. وسى ورايدا اگروونەركاسىپ كەشەنىن دامىتۋدىڭ 5 جىلدىق جوباسىن ازىرلەۋ جونىندەگى تاپسىرمانىڭ ماڭىزى اسا جوعارى. بولاشاقتا اگروونەركاسىپ كەشەنىنە قاتىستى ناقتى ءبىر جوسپار جاسالاتىن بولسا، ءىسىمىزدىڭ ىلگەرى باساتىنى ەش داۋ تۋعىزبايدى.

جالعىز قازاق حالقىنىڭ عانا ەمەس، جالپى ادامزاتتىڭ تاعدىرى تاريح تارازىسىندا تۇرعان وسى ءبىر ءولىارا تۇستا قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جانە ساياسي قۇرىلىمىنا كەيبىر وزگەرىستەر ەنگىزۋ جونىندەگى ناقتىلى ۇسىنىستارى كوڭىل­دەن شىقتى. اسىرەسە، مەملەكەتتىك اپپاراتتى ىقشامداۋ قاجەتتىلىگى بۇرىننان تۋىن­داعان ماسەلە بولاتىن. بۇل ورايدا پرەزي­دەنت مينيسترلىكتەردەگى جاۋاپتى حاتشى­لار ينستيتۋتىنا ارنايى توقتالىپ ءوتتى. جاۋاپتى حاتشىلىق ينستيتۋتىن ەنگىز­گەن كەزدە مينيسترلەردى اكىمشىلىك-كادرلىق جۇمىستان بوساتادى، اپپاراتتىڭ تۇراق­تى­لىعىن قامتاماسىز ەتەدى دەگەن وي ءىس جۇزىن­دە ءوزىن اقتامادى. پرەزيدەنتتىڭ مينيسترلىك­تەردەگى جاۋاپتى حاتشىلاردى، مەملە­كەتتىك قىزمەتكەرلەردىڭ سانىن قىسقارتۋ جو­نىندەگى ۇسىنىسى دەر كەزىندە جاسالدى دەۋىمىز كەرەك. ەندى بۇعان قوسا، كۆازيمەم­لەكەت­تىك سەكتوردا اكىمشىلىك-باسقارۋ جۇمىسى­مەن اينالىساتىن قىزمەتكەرلەردىڭ سانىن، پايداسىز شىعىنداردى جانە باسى ارتىق ەنشىلەس كومپانيالاردى قىسقارتۋ جۇ­مىستارى جالعاساتىن بولادى. بۇل نەگىزسىز ۇلعايتىلعان شىعىنداردى قىسقارتۋعا جاڭا مۇمكىندىكتەر بەرەدى. وسىلايشا ءبىز از كۇشپەن، شىعىندى از جۇمساي وتىرىپ، مول قايتارىم بەرەتىندەي جۇمىس ءتارتىبىن بەرىك ورنىقتىرۋعا مىندەتتىمىز.

قازاقستان قوعامىن تاعى ءبىر الاڭداتىپ جۇر­گەن ماسەلە سىبايلاس جەمقورلىق بولسا، قاسىم-جومارت توقاەۆ وعان قاتىستى ءوز ۇستا­نىمىن ناقتىلاي ءتۇستى. جولداۋدا سىبايلاس جەم­قورلىقپەن كۇرەس بارىنشا جۇيەلى سيپات الىپ وتىرعاندىعى جانە جەمقورلىقتىڭ پاي­دا بولۋ سەبەپتەرىنە كوبىرەك نازار اۋدارى­لىپ، الدىن الۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جات­قان­دىعىن اتاپ كورسەتىلدى. بۇل ورايدا پرەزيدەنت سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەستىڭ جاڭا تاسىلدەرىن ەنگىزگەن ءجون دەپ سانايدى.

قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ ءوز جولداۋىندا ۇلتتىڭ جاڭا بولمىسى جايلى ورىندى ءسوز قوزعاپ وتىر. «جاڭارعان ۇلت قانا جاڭعىرعان ەلدىڭ جەتىستىگىن جاھان جۇرتىنا تانىتا الادى. مەن حالقىمىزدىڭ الەم ۇلگى تۇتارلىق جاقسى قاسيەتتەرىنىڭ كوبىرەك بولعانىن قالايمىن»، دەگەن پرەزيدەنت ۇلتىمىزدى جاڭا ساپاعا كوتەرۋ ءۇشىن ءبىزدىڭ كۇندەلىكتى ومىرلىك ۇستانىمدارىمىز دا وزگەرۋى كەرەك دەگەن وي تاستايدى. وسى ورايدا قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ۇلت ۇستازى احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ ء«بىلىمدى بولۋعا وقۋ كەرەك. باي بولۋعا كاسىپ كەرەك. كۇشتى بولۋعا بىرلىك كەرەك. وسى كەرەكتەردىڭ جولىندا جۇمىس ىستەۋ كەرەك»، دەگەن ولمەس قاعيداسىن العا تارتۋى دا ۇتىمدى شىقتى. ويتكەنى وسى كۇنى بارشامىزعا ەل تاعدىرى قىمبات!

 

جابال ەرعاليەۆ،

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى

 

كوكشەتاۋ

 

سوڭعى جاڭالىقتار

اراق ساتىلمايتىن اۋدان

ايماقتار • كەشە

ەرلىككە تولى سۋرەتتەر

رۋحانيات • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار