پىكىر • 02 قىركۇيەك, 2020

جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا مۇمكىندىك تۋعىزۋ كەرەك

200 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

مەملەكەت باسشىسىنىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا مەملەكەتتىك باسقارۋ مەن شەشىم قابىلداۋعا قاتىستى بىرقاتار ماسەلە كوتەرىلدى.

جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا مۇمكىندىك تۋعىزۋ كەرەك

باعدات مۋسين باس پروكۋراتۋرا جا­نىن­داعى قۇقىقتىق ستاتيستيكا جانە ارنايى ەسەپكە الۋ كوميتەتىن باسقا­رىپ تۇرعان كەزدە شەشىم شىعارۋ پروتسە­سىنىڭ ۇزاقتىعىن ناقتى تسيفرلارمەن دالەل­دەگەن ەدى. وندا قازىرگى تاڭدا جەرگىلىك­تى اتقارۋشى ورگانداردىڭ شەشىم قابىل­داۋى بۇرىنعىعا قاراعاندا بىرنەشە ەسە ۇزار­عانىن بايقاۋعا بولادى. شارتتى تۇردە, اۋەلدە 1 اپتادا قابىلداناتىن شەشىم قازىر 3 اپتانىڭ كولەمىندە ۋاقىت الادى. ول ءوز كەزەگىندە سول شەشىمدى كۇتكەن قاراپايىم حالىققا اۋىر تيەدى, وعان قوسا قۇقىقتىق, ەكونوميكالىق زاردابىن دا ەسكەرۋ قاجەت. وسىنىڭ سالدارىنان حالىق جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىكتەن ءوتىپ, ودان دا جوعارى قۇرىلىمدارعا جۇگىنۋگە ءماجبۇر بولادى.

ءوزىم پرەزيدەنت جانىنداعى كوميسسيادا زاڭگەر رەتىندە قىزمەت ەتكەنىمدە دە بۇل ولقىلىقتى اڭعاردىم. اۋىل, اۋدان, قالا دەڭگەيىندە قابىلداناتىن شەشىمدەردى بىردەن پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنە با­عىت­تاعان جاعدايلار ءجيى كەزدەسەتىن. باستى سەبەپ – جەرگىلىكتى اكىمشىلىكتىڭ شەشىم­دى ۋاقىتىلى شىعارماۋى. ياعني بۇل حالىق ءۇشىن ىڭعايسىز. بۇل تەك جاۋاپ­كەرشىلىكتىڭ ماسەلەسى ەمەس. مۇنىڭ استارىندا جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا جەت­كىلىكتى وكىلەتتىك بەرۋ دەگەن ماسەلە دە كو­تەرىلەدى. سوڭعى كەزدە قۇرىلعان قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى سىبايلاس جەمقور­لىقپەن كۇرەسۋ ماقساتىندا جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردى ءجيى تەكسەرەدى. بۇل دا نازارعا الىناتىن جايت.

جاۋاپتى تۇلعالار شەشىم قابىل-
­دانباعان جاعدايدا قىزمەتىنەن الىنۋى ءتيىس. البەتتە, تىڭعىلىقتى تەكسە­رىستەن كەيىن. اتقارۋشى ورگاندارعا تالاپتى, جاۋاپكەرشىلىكتى كۇشەيتە وتىرىپ, ەركىن قيمىلداۋىنا مۇمكىندىك بەرۋ كەرەك. بۇدان باسقا جول جوق دەپ ويلايمىن. ءار مەكەمە باسشىسى حالىقتى اۋرەگە سالماي, جىلدام شارا قابىلداي الۋى كەرەك. باسقا جاعدايدا حالىقتىڭ مەملەكەتتىك ينستيتۋتقا سەنىمى جوعالادى.

ادام قۇقىقتارىنا قاتىستى سويلەر بولساق, جولداۋدا ايتىلعان ادۆوكات پەن پروكۋرور تەڭدىگى دەگەن ماسەلەگە توق­تال­عىم كەلەدى. ادام قۇقىعى ءسوز بولعاندا مۇنىڭ ماڭىزدى ەكەنىن ءتۇسىنۋىمىز قاجەت. جالپى بۇل ادۆوكات ءۇشىن ەمەس, قۇقىعى قورعالىپ جاتقان ازامات ءۇشىن ماڭىزدى. بارلىق دامىعان ەلدە شەشىمىن تاپقان ماسەلە. بىزدە قاعاز جۇزىندە ادۆوكاتتارعا جاعداي جاسالعان بولىپ كورىنگەنىمەن, ءىس جۇزىندە جاعداي باسقاشا. مەملەكەت باسشىسىنىڭ ادۆوكاتتىڭ مارتەبەسى پروكۋروردان كەم بولماۋى كەرەك دەگەن ۇسىنىسى العاش رەت كوتەرىلگەنىنە نازار اۋدارعىم كەلەدى. ەندىگى كەزەكتە وسىنىڭ ورىندالۋى الاڭداتادى. ويتكەنى ايتىلعاننان بولەك, ءبىز ءۇشىن ورىندالۋى ماڭىزدى. ءتيىستى زاڭنامالىق اكتىلەر ازىرلەنەتىن بولسا, ءوز باسىم بەلسەنە اتسالىسۋعا دايىنمىن.

بيىلعى جولداۋدا كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور ماسەلەسى دە العاش رەت كوتە­رىلىپ وتىر. سوڭعى كەزدە ولاردىڭ باسشى­لارىنىڭ جالاقىسى تۋرالى حابارلار ءجيى تاراپ ءجۇر. بۇل الەۋمەتتىك تەڭسىزدىككە الىپ كەلەتىن ماسەلە. مەملەكەتتىك قىز­مەت­كەرلەر اراسىنداعى جەمقورلىقتى ايتىپ جۇرگەندە كۆازيمەملەكەتتىك سەكتورداعى جەمقورلىق نازاردان تىس قالىپ ءجۇر. سوندىقتان مۇنىڭ دا پرەزيدەنت تاراپىنان ايتىلعانى قۋانتتى.

 

ابزال قۇسپان,

«ابىروي» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى, زاڭگەر

 

سوڭعى جاڭالىقتار