ءتىل تۋرالى ايتقاندا, مەملەكەتتىك ءتىل – انا ءتىلىمىز ۇنەمى ويىمىزدىڭ ءبىر بولىگىندە تۇراتىنى انىق. قازىرگى تاڭدا قازاق ءتىلى ءوسىپ-وركەندەۋ جولىندا. ەلىمىزدىڭ بارلىق ۇيىمدارىندا ءىس جۇرگىزۋ, قۇجاتتار حاتتاۋ مەملەكەتتىك تىلدە جۇزەگە اسىرىلۋدا. الماتى قالاسىنىڭ پوليتسيا دەپارتامەنتىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ءتىل تۋرالى» زاڭىنىڭ جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ىشكى ىستەر ورگاندارىندا ءتىل ساياساتىن ىسكە اسىرۋدىڭ 2020-2025 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ جونىندە ءىس-شارالار جوسپارى تالاپتارىن ورىنداۋ بويىنشا بەلگىلى ءبىر باعىتتا ءبىرشاما جۇمىس اتقارىلۋدا. الماتى قالاسىنىڭ پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ قۇجاتتامالىق قامتاماسىز ەتۋ باسقارماسىندا (كەڭسەلەر) شىعىس قۇجاتتار قازاق تىلىندەگى نۇسقاسى بولماسا قول قويۋعا, تىركەۋگە قابىلدانبايدى دا.
پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ باسقارمالارى مەن بولىمشەلەرىندە مەملەكەتتىك ءتىلدى جەدەلدەتە وقىتۋ كۋرستارىندا بەس – قاراپايىم (ا1), بازالىق (ا2), ورتا (ۆ1), ورتادان جوعارى (ۆ2), جوعارى (س1) دەڭگەيلەر بويىنشا وقىتىلادى. ءبىر عانا مىسال, وقىتۋ كۋرستارىنان العان بىلىمدەرى ناتيجەسىندە مەملەكەتتىك تىلدە ءىس جۇرگىزىپ وتىرعان وزگە ۇلت وكىلى, كريمينالدىق پوليتسيا باسقارماسى بولىمشەسىنىڭ باستىعى پوليتسيا مايورى الەكسەي سترەلتسوۆ ءوزىنىڭ جۇمىس ناتيجەسىن قازاق تىلىندە بايانداپ, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنا قازاق تىلىندە سۇحبات بەرىپ وتىرادى.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ بيىلعى 29 ماۋسىمداعى «انا ءتىلى» گازەتى تىلشىسىنە بەرگەن سۇحباتىندا ۇلت باسىلىمىنىڭ ۇلتتىق مۇددەگە بەرىكتىگىن, انا تىلىمىزگە جاناشىرلىق تانىتىپ كەلە جاتقانىنا ريزالىعىن بىلدىرە وتىرىپ, قازاق ءتىلىنىڭ مارتەبەسىن ارتتىرۋ ماسەلەسى جونىندە ءوز ويلارىن ورتاعا سالدى. «قازىر – از سويلەپ, كوپ ءىس تىندىراتىن شاق» ەكەنىن, قازاق ءتىلىن دامىتا ءتۇسۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك تىلگە دەگەن قاجەتتىلىك تۋدىراتىن تەتىكتەردى سانامالاپ كورسەتە كەلە: «مۇنداي استارى قالىڭ, ەل تاعدىرىن شەشەتىن ىرگەلى ىستە اسىعىستىققا جول بەرمەۋ كەرەك. قايتا ءاربىر ارەكەتىمىزدى اقىلعا سالىپ, موينىمىزداعى تاريحي جاۋاپكەرشىلىكتى بارىنشا سەزىنە وتىرىپ جۇمىس ىستەگەنىمىز دۇرىس. وسىنداي وركەنيەتتى قادامداردىڭ ناتيجەسىندە عانا قازاق ءتىلى عىلىم تىلىنە اينالادى» دەپ, قازاق ءتىلىن بىلۋگە ۇمتىلعان ءار ادامدى, سونىمەن قاتار قازاق ءتىلىنىڭ دەڭگەيىن ۇلتارالىق قولدانىس دارەجەسىنە كوتەرۋگە كومەكتەسەتىن وزگە ۇلت وكىلدەرىن دە قولداي ءتۇسۋ كەرەكتىگىن قاداپ ايتتى.
قازاق ەلىندە, قازاق جەرىندە, قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل وركەندەۋى قاجەت, وعان تەك قازاق حالقىنىڭ ۇرپاقتارى عانا ەمەس, بۇكىل قازاق ەلىندە ءومىر ءسۇرىپ جاتقان ادامدار دا ۇلەسىن قوسۋى كەرەك. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2017 جىلعى 31 قازانداعى №689 قاۋلىسى بويىنشا بەكىتىلگەن 5 قىركۇيەك – قازاقستان حالقى تىلدەرى كۇنى مەرەكەسىنە وراي قازاقستان رەسپۋبليكاسى ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ ىشكى جانە سىرتقى كوممۋنيكاتسيالار دەپارتامەنتى باسشىلىعىنىڭ باستاماسىمەن جىل سايىن ءتىل ساياساتىن ناسيحاتتاۋ, پوليتسەيلەردى وتانسۇيگىشتىك رۋحتا تاربيەلەۋ, تىلگە دەگەن قۇرمەتىن ارتتىرۋ, قىزمەتتە جانە قىزمەتتەن تىس مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ قولدانىس اياسىن كەڭەيتۋ, سونداي-اق پوليتسيا ماماندىعىنىڭ مارتەبەسىن كوتەرۋ ماقساتىندا «پاراساتتى پوليتسەي» رەسپۋبليكالىق بايقاۋى وتكىزىلىپ تۇرادى. بيىل ەپيدەميالىق جاعدايعا بايلانىستى ادامدار كوپ جينالاتىن ءىس-شارالار وتكىزۋگە تىيىم سالىنعان. دەگەنمەن دە قازاقستان حالقى تىلدەرى كۇنى مەرەكەسى قارساڭىندا مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ قولدانىس اياسىن كەڭەيتۋدەگى اتقارىلعان يگى ىستەر بارلىق بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا جارىق كورۋدە.
ء سوزىمىزدى قورىتىندىلاي كەلە, قازاق ءتىلى – قازاقتىڭ مادەنيەتىمەن بىتە قايناسىپ جاتقان رۋحاني قازىنا. سوندىقتان انا ءتىلى تىرلىك ءۇشىن كەرەك, مەملەكەتتىك ءتىل بىرلىك ءۇشىن كەرەك. سونى ءاربىر قازاقستان ازاماتى جۇرەگىمەن ۇققانى ءجون. قازاق ءتىلىنىڭ وشپەس رۋحى اسقاقتاي بەرسىن. ءتىلىمىزدىڭ قادىرىن تەك ءتىل مەرەكەسىندە عانا ەمەس, كۇندەلىكتى ومىردە دە كوتەرەيىك دەگەن تىلەكتەمىز.
گۇلنۇر زامانبەكوۆا,
قالالىق پوليتسيا دەپارتامەنتى ىشكى جانە سىرتقى كوممۋنيكاتسيالار باسقارماسى ىشكى كوممۋنيكاتسيالار توبىنىڭ جەتەكشىسى
الماتى
