كورسەتكىش بىلتىرعىدان جاقسى بولادى
مينيستر بۇلاندىداعى ءىرى اگرارلىق كاسىپورىن «جۋراۆلەۆكا-1» سەرىكتەستىگىنىڭ ەگىن القابىنا بارىپ, التىن ءداننىڭ شىعىمىن كورىپ, شارۋالاردىڭ جاي-كۇيىمەن تانىستى, ەگىن جيناۋ جۇمىستارىنىڭ بارىسىن تەكسەردى.
«جۋراۆلەۆكا-1» جشس نەگىزىنەن ءداندى, ءداندى-بۇرشاقتى, مايلى, جەمدىك داقىلدار, سونداي-اق كوكونىس وسىرۋمەن اينالىسادى. كاسىپورىن ديرەكتورىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى تەمىربولات انداروۆتىڭ ايتۋىنشا, بيىل شارۋاشىلىق 59 مىڭ گەكتارعا تۇقىم سەپتى. ونىڭ 33,5 مىڭ گەكتارىنا – بيداي, 12 مىڭ گەكتاردان استام جەرگە – ارپا, 1 362 گەكتار جەرگە – س ۇلى, 1 543 گەكتارعا – كۇنباعىس, 3 969 گەكتار القاپقا – زىعىر, 4 879 گەكتار جەرگە – راپس, 110 گەكتارىنا – كارتوپ پەن كوكونىس, 1 120 گەكتارىنا جەمشوپ داقىلدارى ەگىلدى.
– جۇمىس بارىنشا مەحانيكالاندىرىلعان زاماناۋي كەشەندەرمەن اتقارىلۋدا. شارۋاشىلىق توپىراقتى تىڭايتۋعا ورگانيكالىق جانە مينەرالدى تىڭايتقىشتار قولدانادى. قۋاتتى تۇقىم تازارتۋ كەشەنى بار, – دەدى تەمىربولات انداروۆ.
سەرىكتەستىكتىڭ 20 دەستەلەگىشى, 152 استىق كومباينى مەن تراكتورى بار. بارلىق تەحنيكا ەگىن جيناۋ ناۋقانىنا جۇمىلدىرىلعان.
«جۋراۆلەۆكا-1» جشس مال شارۋاشىلىعىن تابىستى دامىتىپ جاتقانىن ايتا كەتۋ كەرەك. قازىر 260 باس قوي, 259 باس جىلقى مەن 1547 باس ءىرى قاراسى بار. سيىرلارىنىڭ دەنى قازاقتىڭ اق باس تۇقىمى. مال جاياتىن 15,7 مىڭ گەكتار جايىلىمدىق جەرى دە بار ەكەن. 250 باس ءىرى قاراعا ارنالعان بورداقىلاۋ الاڭى مەن شاعىن مال سويۋ پۋنكتى جۇمىس ىستەپ تۇر. اقمولا وبلىسىنىڭ 600-دەن استام حالقى وسىندا جۇمىس ىستەيدى ەكەن, ورتاشا جالاقىلارى 160 مىڭ تەڭگە شاماسىندا.
اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى س.وماروۆ التىن ءدانى جايقالعان القاپتىڭ جانىندا جۋرناليستەرگە شاعىن سۇحبات بەرىپ, بيىلعى وراق ناۋقانىنىڭ جاي-كۇيى جونىندە باياندادى.
– بۇگىندە رەسپۋبليكا بويىنشا 3,7 ملن گەكتاردان استام ءداندى جانە ءداندى-بۇرشاقتى داقىل جينالدى. ياعني جالپى تۇقىم سەبىلگەن القاپتاردىڭ 23,6 %-ى ورىلدى. بىلتىر تامىزدىڭ سوڭىندا 3,1 ملن گەكتاردان, ياعني بارلىق القاپتىڭ 20,1%-ى يگەرىلگەن ەدى. بيىلعى قارقىن جاقسى بولىپ تۇر. اۋا رايى دا قولايلى. ورتاشا ءونىم ءار گەكتاردان 13,1 تسەنتنەردەن اينالىپ, 4,9 ملن توننا استىق باستىرىلدى, – دەدى مينيستر.
ونىڭ ايتۋىنشا, قازىر ەلىمىزدەگى فەرمەرلەردىڭ يەلىگىندە ەگىن وراعىن جينايتىن 145 مىڭ تراكتور, 75 مىڭ تراكتور تىركەمەسى, 38 مىڭ استىق كومباينى, 15 مىڭ دەستەلەگىش, 39 مىڭ جۇك كولىگى بار. ەگىندى ۋاقتىلى جيناۋ ءۇشىن اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋار وندىرۋشىلەرىنە 395 مىڭ توننا ارزانداتىلعان جانار-جاعارماي ءبولىندى. ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى تامىز ايىندا مۇناي وڭدەۋ زاۋىتتارى ءونىمىنىڭ ورتاشا نارىقتىق باعاسىن تونناسىنا 178 مىڭ تەڭگەدەن, ءليترى 147 تەڭگەدەن دەپ بەلگىلەگەن-ءدى. تاسىمالداۋ جانە باسقا دا شىعىنداردى ەسكەرە وتىرىپ, فەرمەرلەرگە ءليترى 168 تەڭگەدەن بەرىلدى. بۇل نارىقتاعىدان 10%-عا ارزان.
ايماقتىڭ اگرارلىق الەۋەتى ارتىپ كەلەدى
مينيستر بيىل اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى جاڭا ساقتاندىرۋ جۇيەسى ىسكە قوسىلعانىن دا اتاپ ءوتتى. 2004 جىلى ەنگىزىلگەن ەسكى ساقتاندىرۋ جۇيەسى بىرىنشىدەن, تەك وسىمدىك شارۋاشىلىعىن قامتيتىن. ەكىنشىدەن, شارۋالار قۋاڭشىلىق نەمەسە باسقا دا اپاتتاردان زارداپ شەككەن جاعدايدا ساقتاندىرۋ سىياقىلارى ولاردىڭ شىعىنىن جاپپايتىن. قازىرگى ساقتاندىرۋ جۇيەسى اگرارلىق سەكتوردىڭ بارلىق نەگىزگى سالالارىن قامتيدى. ەكىنشىدەن, ساقتاندىرۋ جۇيەسىنە قوسىلۋ ەرىكتى تۇردە جۇرگىزىلەدى. ۇشىنشىدەن, وسىمدىك شارۋاشىلىعىنداعى ساقتاندىرۋ جاعدايلارىن ءتيىستى كومپانيالار اۆتوماتتى تۇردە تىركەيدى. سونىمەن قاتار ساقتاندىرۋ سالاسىنا شەتەلدىك ينۆەستور كومپانيالاردى تارتۋعا مۇمكىندىك ارتتى.
جاڭا جۇيە ەنگىزىلگەن ەكى اي ىشىندە فەرمەرلەر 67 ساقتاندىرۋ كەلىسىمشارتى نەگىزىندە 491 ملن تەڭگە ساقتاندىرۋ سىياقىسىن الىپتى. بۇل ولار تولەگەن قارجىدان 7,3 ەسە ارتىق. مينيسترلىك جاڭا جۇيە بويىنشا ساقتاندىرۋ كەلىسىمشارتىن جاسايتىن كومپانيالاردىڭ قاتارى كوبەيەتىنىنە سەنىمدى.
مينيستر بۇلاندى اۋدانىنىڭ ورتاعى ماكينسك قالاسىنىڭ شەت جاعىندا ورنالاسقان برويلەر قۇس فابريكاسىنا باردى. 2018 جىلى اشىلعان «ماكينسك قۇس فابريكاسى» جشس – قۇس ەتىن ءوندىرۋ سالاسىنداعى يمپورتتى الماستىرۋ بويىنشا ىسكە قوسىلعان اۋقىمدى جوبا. جىلىنا 25 مىڭ توننا قۇس ەتىن وندىرەتىن اۋقىمدى كەشەننىڭ 2-ءشى كەزەڭى بيىل ىسكە قوسىلسا, ءوندىرىس ەكى ەسە ۇلعايۋعا ءتيىس.
كاسىپورىن ديرەكتورى ەۆگەني پروسكۋريننىڭ ايتۋىنشا, بيىل برويلەر ءوسىرۋ ءۇشىن 12 قۇس قوراسىنىڭ ارقايسىسىنان 4 الاڭ سالىندى. ءار قورانىڭ اۋماعى –2 مىڭ شارشى مەتر. سونداي-اق ينكۋباتور, جەمشوپ تسەحى, قۇس ەتىن وڭدەيتىن زاۋىت, ەت-سۇيەك عيماراتتارى قاجەتتى تەحنولوگيالىق جابدىقتارمەن تولىق جاراقتاندىرىلدى. الداعى ۋاقىتتا كاسىپورىندى ودان ءارى ۇلعايتىپ, جىلىنا ءتىرى سالماعى 60 مىڭ توننا برويلەر شىعارۋ جوسپارلانعان. وسى تەكتەس جوبالاردىڭ ءونىمى تولىعىمەن ىشكى نارىققا ساتىلادى. ياعني ەلدىڭ قۇس ەتى يمپورتىنا تاۋەلدىلىگىن تومەندەتىپ, ىشكى نارىقتى قامتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
– بۇل جوبانىڭ مۋلتيپليكاتيۆتىك اسەرى بار. ءوندىرىس قۋاتىن بىرتىندەپ ارتتىرۋ ارقىلى وسىمدىك شارۋاشىلىعىن دامىتۋ, ارالاس سالالاردا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ سياقتى جۇمىستار كۇشەيەدى. كەشەندى سالۋ كەزىندە 100 ادام تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلدى, 2-ءشى كەزەكتى ىسكە قوسقاننان كەيىن جۇمىسكەرلەردىڭ سانى 450-دەن اسادى, – دەيدى ە.پروسكۋرين.
جالپى, بيىل رەسپۋبليكا بويىنشا 8 قۇس فابريكاسى اشىلماق. جىل باسىنان بەرى تۇركىستان وبلىسىنداعى «شىمكەنت قۇس» پەن قوستانايداعى «قازاگروس» كەشەنى اشىلدى. قالعان التاۋى كەزەك كۇتىپ تۇر.
بۇلاندى اۋدانىنداعى اۋىلشارۋاشىلىق ءونىمىن وندىرەتىن تاعى ءبىر ءىرى كەشەن «بوتا-2015» كەشەنى دە بيىل اشىلماق. وسىمدىك مايىن وندىرەتىن جوبانىڭ قۇنى 4,2 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى. بولاشاق زاۋىتتىڭ وندىرىستىك قۋاتى تاۋلىگىنە 600 تونناعا جەتەدى.
س.وماروۆتىڭ ساپارى ماكينسك قالاسىنداعى ەلەۆاتوردى تەكسەرۋمەن تۇيىندەلدى. «ارنا» استىق قابىلداۋ كاسىپورنى اۋدانداعى فەرمەرلەردىڭ استىعىن قابىلدايدى, كەپتىرۋ, تازالاۋ, ساقتاۋ جانە جونەلتۋ سياقتى جۇمىستاردى اتقارادى. 14,7 مىڭ گەكتار جەردە سىيىمدىلىعى 22 مىڭ توننالىق استىق قويماسى, 4,5 مىڭ شارشى مەترگە جايىلىپ جاتقان اسفالتتالعان الاڭ, ساعاتىنا 110 توننا استىق وتكىزەتىن كەپتىرگىش بار.
ادەتتە قىركۇيەكتىڭ سوڭىنا سالىم, ءارى كەتكەندە قازاننىڭ باسىندا استىقتى ايماقتار جيىن-تەرىن جۇمىستارىن اياقتاپ ۇلگەرەتىن. ياعني وراق ناۋقانى ورتالانىپ قالدى دەۋگە بولادى. اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ حابارلاۋىنشا, بيىل 18 ملن توننا استىق جيناۋ جوسپارلانعان. ەگىننىڭ شىعىمى جاقسى. پاندەمياعا قاراماستان جۇمىس ويداعىداي قارقىنمەن ءجۇرىپ جاتىر. استىق قابىلداۋ ورىندارى دا جەتكىلىكتى. كۇننىڭ قاباعى اشىق بولسا, ديقاندار قاۋىمى جيىن-تەرىن جۇمىستارىن ۋاقتىلى اياقتاپ, قامباسىن تولتىرىپ الاتىن ءتۇرى بار.
اقمولا وبلىسى
